III SA/Gl 107/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego - stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z [...] r. określającej "A" Sp. z o.o. w B. zobowiązanie podatkowe i zarazem zaległość w podatku akcyzowym za marzec 2008 r. w wysokości [...] zł. Stan sprawy przedstawia się następująco: Pismem z [...] r. spółka "A" zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w R. o przesłanie jej decyzji z [...] r. nr [...] oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od niej podnosząc, że [...] r. otrzymała informację o wszczęciu przeciwko niej postępowania egzekucyjnego w oparciu o tą decyzję, która nigdy nie została jej doręczona. Wyraziła przy tym przypuszczenie, że decyzja ta nie została jej doręczona z powodu powodzi, jaka w okresie od [...] do [...] r. dotknęła teren, na którym ma swą siedzibę, a której skutkiem było jego zamknięcie dla ruchu samochodowego i pieszego. Do wniosku strona dołączyła "Poświadczenie stanu faktycznego na ul. [...]w B." wydane [...] r. przez Naczelnika Wydziału Zarządzenia Kryzysowego przy Urzędzie Miasta w B. informujące o trwającej od [...] r. na ulicy [...] w B. akcji usuwania rozlewiska wodnego powstałego wskutek intensywnych opadów deszczu. Wobec tego wniosku organ I instancji przesłał spółce oryginał decyzji z [...] r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że powtórnie wysłana decyzja została doręczona adresatowi [...] r., a wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z [...] r. został przekazany do Dyrektora Izby Celnej w K., tj. organu właściwego do jego rozpatrzenia (w dalszym toku postępowanie w tym zakresie umorzono uznając, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która nie została jeszcze doręczona stanowi o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego takim wnioskiem). [...]r. bezpośrednio do Dyrektora Izby Celnej w K. wpłynął następny wniosek Spółki datowany na dzień [...]r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji uzasadniony w identyczny sposób jak wniosek wcześniejszy. Pismem z [...]r. (doręczone [...]) Dyrektor Izby Celnej w K. wezwał spółkę do uzupełnienia braku formalnego wniesionego podania (wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) poprzez nadesłanie odwołania w terminie 7 dni, pouczając równocześnie stronę o rygorze pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na to pismo [...]r. spółka nadała odwołanie bezpośrednio do Dyrektora Izby Celnej w K., a [...]r. do Naczelnika Urzędu Celnego w R. jako organu pośredniczącego. Pismem z [...] r. organ odwoławczy zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego B. o wyjaśnienie okoliczności w jakich odbywało się pierwotne doręczenie spółce decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] r. i w ten sposób uzyskał informację potwierdzającą stanowisko spółki A, iż nie było skutecznego doręczenia decyzji spółce. W tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej uznał, że nastąpiło to [...]r., a zatem od tego dnia należy liczyć termin do wniesienia odwołania, który upływał z dniem [...] r. Skoro zatem odwołanie zostało wniesione [...] bezpośrednio do organu odwoławczego, a [...] do organu pierwszej instancji to znaczy, że zostało wniesione z uchybieniem terminu wyznaczonego do dokonania tej czynności. Obowiązkiem organu odwoławczego było w tej sytuacji wydanie postanowienia zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Celnej podniósł jednocześnie, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania niezależnie od tego, o jaki okres został on przekroczony. Przytoczył przy tym wyrok NSA z 27 listopada 1996 r. z którego wynika, że każde przekroczenie obowiązującego terminu, w tym nawet nieznaczne, stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie" (wyrok z NSA z 27 listopada 1996 r. S.A./Łd 2665/95, Biuletyn Skarbowy 1997 roku, Nr 5, s. 32 oraz wyrok NSA z 18 października 1955 roku, S.A. 2865/94, LEX nr 26997). Postanowienie to zostało skutecznie doręczone [...] r. Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wnosząc o jego uchylenie i podnosząc, że zgodnie z wytycznymi Dyrektora Izby Celnej w K. uzupełniła brak formalny swojego wniosku z [...]r. pismem z [...] r. poprzez dołączenie do pisma odwołania od decyzji. Zrobiła to w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, co oznacza, że dopełniła wszelkich formalności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga Spółki z o.o. A w B. zasługuje na uwzględnienie. U podstaw całej tej sytuacji proceduralnej leży wadliwe postępowanie doręczyciela pocztowego, który nie podejmując próby prawidłowego doręczenia decyzji stronie wypełnił zwrotny dowód jej doręczenia w taki sposób, że wprowadził organ pierwszej instancji w błędne przeświadczenie, iż decyzja została prawidłowo doręczona. W ten sposób, za co trudno winić organ celny, skarżąca spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji podatkowej w chwili, gdy podjęto czynności egzekucyjne. Trzeba jednak zwrócić uwagę na fakt, iż doręczając skarżącej [...] r. oryginał decyzji wymiarowej z [...] r. organ pierwszej instancji uruchomił procedurę związaną z doręczeniem stronie decyzji administracyjnej i już w toku dalszego postępowania powinien przyjąć tą datę jako rozpoczynającą bieg terminu do wniesienia odwołania. Tak zresztą postąpił wydając postanowienie o umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem z [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, trafnie przyjmując, że skoro doręczenie decyzji miało miejsce [...], to wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji z [...]jest przedwczesny, a postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowe. Konsekwentnie zatem należy uznać, że skoro doręczenie decyzji miało miejsce [...], to wniosek z [...] o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w terminie otwartym do wniesienia środka odwoławczego, a więc nie było sensu traktować go w ten sposób, bo prowadziło to postępowanie do martwego punktu, w którym postępowanie wszczęte takim wnioskiem należałoby umorzyć jako bezprzedmiotowe. Mając natomiast na uwadze sytuację w jakiej znalazła się strona skarżąca oraz zasadę z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nakazującą prowadzenie postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, należało go potraktować nie zgodnie z jego nazwą, a z uwzględnieniem sytuacji w jakiej został on złożony i uznać, że wyraża dostatecznie jasno wolę strony odwołania się od decyzji wymiarowej, a więc uznać go za odwołanie, którego braki formalne można jeszcze uzupełnić, tak by spełniało wymogi z art. 222 Ordynacji podatkowej. Usunięcie braków formalnych nastąpiło w terminie wyznaczonym stronie przez organ odwoławczy poprzez złożenie pisma zawierającego zarzuty wobec decyzji, określającego zakres żądania i wskazującego dowody uzasadniające to żądanie. Uzupełnienie braków formalnych pisma w wyznaczonym terminie oznacza, że uzupełnione pismo jest skuteczne z dniem jego pierwotnego wniesienia, co znaczy, że odwołanie zostało wniesione w terminie wskazanym w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Mając to na uwadze Sąd uznał, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania sadowego wydane zostało z mocy art. 200 tej ustawy.