III SA/Gl 1072/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Anna Wandoch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania T. A. (dalej jako: Wnioskodawczyni, Strona, Skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta C., nr: [...] z [...] r. orzekającej w przedmiocie dodatku mieszkaniowego - utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 180; dalej jako: ustawa). W uzasadnieniu przedstawiono stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazano, że Kierownik Punktu Obsługi Mieszkańców nr 4 C. Centrum Świadczeń, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. przyznał Stronie dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. wobec spełnienia przesłanek określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i stosownie do wyliczonej sytuacji materialnej Wnioskodawczyni. W odwołaniu od tej decyzji Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie kwestionując wysokość przyznanego świadczenie jedynie w kwocie [...] zł. Wyjaśniła, że obecnie utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie, a czynsz za mieszkanie wynosi [...] zł. Zatem dodatek został wyliczony zbyt niski. Podkreśliła, że wcześniej otrzymywała rentę inwalidzką w kwocie wyższej niż obecnie pobierane świadczenie emerytalne; powołała się na niepełnosprawność, całkowitą niezdolność do pracy i trudną sytuację materialną. SKO rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym nie uznało słuszności zarzutów. Powołując regulacje ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) wskazało, że uzależniają one przyznanie przedmiotowego świadczenia od spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków oraz ustalają sposób naliczenia jego wysokości. Wyjaśniło, że w tej sprawie Wnioskodawczyni [...] r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, z którego wynikało, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i legitymuje się tytułem prawnym do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 33,30 m2. We wniosku zarządca domu wskazał, że łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosi [...] zł. W deklaracji o wysokości dochodów Strona wskazała, że od dnia [...] r. otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł. Jednak podana wysokość dochodu została zweryfikowana przez organ w oparciu o załączone do wniosku decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o waloryzacji emerytury z dnia [...] r. oraz w oparciu o przekazy pocztowe potwierdzające wypłatę świadczeń emerytalnych otrzymanych za pełne trzy miesiące poprzedzające dzień złożenia wniosku, tj. za luty 2018 r. w kwocie [...] zł, za marzec 2018 r. w kwocie [...] zł oraz za kwiecień 2018 r. w kwocie [...] zł. W konsekwencji organ I instancji przyjął, że Strona w tym okresie uzyskała dochód w wysokości [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie. W oparciu o art. 6 ust. 1 ustawy ustalono, że dla celów związanych z obliczeniem dodatku mieszkaniowego należy przyjąć wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego – tj. 15% x [...] zł = [...] zł. Zatem skoro łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc, tj. maj 2018 wyniosła [...] zł to w oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji ustalił, że Stronie przysługuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł miesięcznie ([...] zł – [...] zł ). Podsumowując SKO podkreśliło, że nie ma możliwości przyznania tego świadczenia w wyższej kwocie w drodze uznania administracyjnego w związku z trudną sytuacją życiową, finansową czy zdrowotną wnioskodawcy. Każdy wniosek w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na kolejny okres 6 miesięcy wszczyna nowe postępowanie, w którym kwota poprzednio przyznanego stronie dodatku mieszkaniowego pozostaje bez wpływu na jego wynik. Ustosunkowując się do zarzutów Strony wyjaśniono pojęcie dochodu i metodę jego obliczania oraz jakich składników nie należy wliczać do dochodu w rozumieniu przepisów ustawy, a o jakie składniki można pomniejszyć przychody. W konkluzji stwierdzono, że prawidłowo przyjęto wysokość dochodu zgodnie z definicją dochodu określoną w art. 3 ust. 3 ustawy. W przepisie tym mowa jest o dochodzie rzeczywiście osiąganym, tak więc słusznie wzięto pod uwagę emeryturę faktycznie otrzymaną przez Stronę w ww. okresie, uwzględniając otrzymane wraz ze świadczeniem za marzec 2018 r. wyrównanie emerytury w kwocie [...] zł za okres od [...] r. do [...] r. Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej kwocie. Skarżąca wyjaśniła, że na skutek błędnych decyzji ZUS odmawiających waloryzacji emerytury od [...] r., wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. otrzymała wyższą emeryturę wraz z wyrównaniem za okres od [...] r. do [...] r., przez co jej dochód z tytułu emerytury w marcu 2018 r. uległ podwyższeniu o kwotę wyrównania, co nie odpowiada faktycznej wysokości otrzymywanej emerytury. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty podniesione w skardze oraz przytoczone w związku z nimi argumenty za bezpodstawne i nieuzasadnione. W piśmie procesowym Strona podtrzymała argumenty; wskazała na brak doręczenia zawiadomienia o rozprawie sądowej; wyjaśniła przyczynę nieobecności na rozprawie, składając jednocześnie wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone wedle powyższych kryteriów badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa. Przystępując do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia należy podkreślić, iż istotą sporu w niniejszej sprawie było ustalenie prawidłowości wysokości przyznanego Skarżącej dodatku mieszkaniowego. Na wstępie należy podkreślić, że głównym celem przyznawania dodatku mieszkaniowego jest zrekompensowanie osobom uzyskującym niskie dochody, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania mieszkania, skutków większego obciążenia ich budżetów domowych, wynikających ze zwiększonych wydatków na mieszkanie i podwyżki czynszów. Świadczenie to ma zatem pomóc osobie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, a spełniającej wymogi ustawy, w pokryciu kosztów utrzymania lokalu, w którym osoba ta zamieszkuje. Instytucja dodatku mieszkaniowego, uregulowana w przepisach ustawy dodatkach mieszkaniowych.) jest szczególnym świadczeniem pieniężnym wypłacanym przez gminę na rzecz wskazanych w ustawie osób o niskich dochodach, znajdujących się w trudnej sytuacji, którym przysługuje tytuł prawny do lokalu, w celu umożliwienia im zapłaty czynszu oraz pokrycia innych obciążających je wydatków na zajmowany lokal (por. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 maja 1996 r. sygn. akt OPK 12/96, ONSA 1997, z. 1, poz. 10; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 3118/95, niepubl.; A. Mączyński, A. Proksa: "Nowe prawo lokalowe z komentarzem", Wyd. Centrum Prawne, Kraków 1994, str. 61; A. Gola, J. Suchocki: "Ustawa o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych – komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 1996, str. 88). Zasady i tryb przyznawania dodatków mieszkaniowych, zasady ustalania ich wysokości i wypłacania normują przepisy wskazanej wyżej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W ocenie tut. sądu w przedmiotowej sprawie organy działały prawidłowo i zgodnie z odnośnymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, zasadnie przyznając skarżącej dodatek w wysokości [...] zł. Twierdzenie skarżącej, że dodatek mieszkaniowy został jej przyznany w zaniżonej wysokości, nie jest uzasadnione. W sprawie w wyczerpujący sposób ustalono stan faktyczny tj. wszystkie istotne z punktu widzenia przyznania i obliczenia dodatku mieszkaniowego okoliczności oraz dokonano właściwej wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak stanowi art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, świadczenie to przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku i ogłaszanej przez Prezesa ZUS w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski na postawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z akt sprawy wynika, że Strona złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu [...] r. Z wniosku (i przedłożonych w sprawie dokumentów) wynika zaś, że łączne miesięczne dochody gospodarstwa domowego prowadzonego przez wnioskodawczynię z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, to kwota [...] zł, tj. [...] zł miesięcznie. Skarżąca kwestionuje dokonane przez organ wyliczenia dotyczące uzyskanego prze nią dochodu akcentując nadpłatę przez ZUS w marcu 2018 r. zaległego świadczenia emerytalnego. Wbrew jednak twierdzeniom strony skarżącej organy nie były uprawnione do przyjęcia, że dochodem wnioskodawczyni jest tylko kwota faktycznie jej wypłacana każdego miesiąca z pominięciem dokonanego przez ZUS wyrównania. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych dla potrzeb wyliczenia tego świadczenia, jednoznacznie definiuje bowiem pojęcie dochodu. Zgodnie z art. 3 ust. 3 cyt. ustawy za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 690), świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 i 2354), dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 998, 1076, 1544 i 2245), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540), oraz świadczenia pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529). Wykładnia powyższego przepisu nie daje podstaw do odliczenia od dochodu otrzymanej z ZUS dopłaty, bez względu na przyczynę jej ustalenia i wypłaty. Ustawodawca w powyższym przepisie jednoznacznie bowiem określił, w formie katalogu zamkniętego, świadczenia podlegające odliczeniu oraz niepodlegające wliczeniu do dochodu, wobec czego nie może on podlegać wykładni rozszerzającej. Skoro zaś nie wymienił wśród nich jakichkolwiek wyrównań, nadpłat z tytułu minionych świadczeń emerytalnych czy rentowych - to brak jest podstaw prawnych do odliczania ich od dochodu. W świetle tego uznać należało, że w niniejszej sprawie oba organy orzekające prawidłowo ustaliły dochód skarżącej (i w konsekwencji dochód gospodarstwa domowego) i zasadnie nie dokonały w tym zakresie żadnych odliczeń. Kwota ta została udokumentowana stosowanym zaświadczeniem wydanym przez ZUS, w którym wskazano, że skarżąca pobiera emeryturę, a faktyczna kwota otrzymana w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku to: za luty 2018 r. w kwocie [...] zł, za marzec 2018 r. w kwocie [...] zł oraz za kwiecień 2018 r. w kwocie [...] zł. Jak wskazano wyżej przyjęcie, że dochód skarżącej z tytułu emerytury wynosi jedynie deklarowaną przez Stronę kwotę [...] zł stoi jednak w sprzeczności z ściśle określoną w ustawie o dodatkach mieszkaniowych definicją dochodu wobec dokonanego w marcu wyrównania emerytury w wysokości [...] zł za okres od [...] r. do [...] r. Z tych względów sąd nie uwzględnił zarzutów skarżącej, że dla celów wyliczenia dodatku mieszkaniowego organy przyjęły nieprawidłową kwotę dochodu. Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń dotyczących ponoszonych na lokal wydatków, powierzchni lokalu czy ryczałtu z tytułu braku instalacji. Wartości te zostały przyjęte zgodnie ze składanymi przez Stronę oraz zarządcę budynku dokumentami oraz wyjaśnieniami. SKO w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, szczegółowo przestawiło postawę dokonywania poszczególnych obliczeń oraz ich matematyczny zapis. Uzasadnienie to w pełni realizuje zasadę pogłębiania zaufania do organu, jest przejrzyste, kompletne i zawiera wszystkie niezbędne dla ustalenia wysokości dodatku elementy i wyliczenia, pozostające w zgodzie z przepisami ustawy o dodatku mieszkaniowym. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.