III SA/Gl 1079/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-03-13
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego jest zgodne z prawem, jeśli strona kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została skutecznie doręczona w trybie zastępczym (art. 150 Ordynacji podatkowej) na adres znany organowi, mimo że strona twierdziła, iż pod tym adresem od dawna nie mieszka. Sąd podkreślił, że fikcja prawna doręczenia z art. 150 O.p. nie może zostać obalona, a strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.Stan faktyczny
Strona Z. P. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) w sprawie odpowiedzialności solidarnej za podatek VAT. Strona twierdziła, że decyzja NUS nie została jej skutecznie doręczona, ponieważ została wysłana na adres, pod którym od dawna nie mieszka. DIAS uznał doręczenie za skuteczne w trybie zastępczym (art. 150 O.p.) na adres znany organowi z rejestrów, a odwołanie wniosła po terminie. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie DIAS.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej jako: DIAS) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez Z. P. (dalej jako: Strona, Skarżący) od decyzji Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej jako: NUS) z [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług.
W podstawie prawnej powołał art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.; dalej również O.p.).
W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z [...] r., NUS orzekł o odpowiedzialności solidarnej Z. P. za zaległość podatkową A Sp. z o.o., powstałą w czasie pełnienia przez Stronę funkcji członka zarządu tej Spółki, z tytułu: podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r. w kwocie [...] zł, odsetek za zwłokę od tej zaległości naliczonych do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł. W decyzji organ pierwszej instancji pouczył Stronę o przysługującym Jej prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie określonym w art. 223 O.p., wskazując organy, do którego odwołanie winno być złożone oraz termin jego złożenia.
Pierwszoinstancyjna decyzja w dniu [...] r. została - za pośrednictwem Poczty Polskiej - wysłana na adres Strony, tj. [...] W. ul. [...]. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki - 21 sierpnia 2017 r. przesyłkę pozostawiono - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru - na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP W. [...]. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni, w dniu 29 sierpnia 2017 r. przesyłkę awizowano powtórnie. Fakt awizowania przesyłki potwierdzają także zapisy na kopercie zawierającej ww. decyzję. Następnie w związku z niepodjęciem w terminie awizowanej przesyłki, w dniu 5 września 2017 r. - co ustalono również w oparciu o dokonywane adnotacje na kopercie i potwierdzeniu odbioru - została ona zwrócona do nadawcy, tj. do NUS.
Pismem z 22 lutego 2018 r. Strona zwrócił się do organu pierwszej instancji "...o przesłanie na mój adres korespondencyjny w G. /.../ decyzji, na podstawie której obciążono mnie zaległością w podatku VAT wysokości [...] tyś zł wraz z odsetkami. "
Pismem z 13 marca 2018 r. organ pierwszej instancji wezwał Stronę do usunięcia braków formalnych podania, co uczyniono pismem z 3 kwietnia 2018 r.
Postanowieniem z [...] r. organ pierwszej instancji ustalił koszty sporządzenia kopii decyzji i pismem z 26 kwietnia 2018r. (doręczonym Stronie w dniu 2 maja 2018 r.) przesłano kopię decyzji z dnia [...] r.
Pismem z 16 maja 2018 r. (nadanym w placówce operatora Pocztowego w tym samym dniu) Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji pierwszoinstancyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja organu pierwszej instancji nie została wcześniej skutecznie doręczona, ponieważ decyzja ta została wysłana na adres, pod którym od bardzo długiego czasu nie mieszka. Powołując się na przepisy art. 148 do art. 150 O.p. Strona zarzuciła, że organ podatkowy nie podjął żadnej próby doręczenia decyzji ani domownikowi ani sąsiadowi posesji, nic takiego nie wynika z decyzji. Na samym początku czyli w fazie inicjowania postępowania podatkowego organy podatkowe muszą ustalić faktyczne miejsce zamieszkania. Przepisy obligujące stronę do powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu odnoszą się tylko do fazy już wszczętego postępowania, a nie do fazy inicjującej postępowanie. Skoro więc nie została Stronie skutecznie doręczona jakakolwiek korespondencja związana z przedmiotową decyzją to wniosek o przywrócenie terminu, motywowany niezależnym od Strony brakiem możliwości złożenia odwołania – jest uzasadniony.
Zaskarżonym postanowieniem DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia powyższego odwołania. Wyjaśnił, że wniosek Strony złożony przy odwołaniu o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji NUS - zostanie rozpatrzony odrębnym postanowieniem. Wskazał, że zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o udzielenie informacji, czy Strona w latach 2016-2017 r. składała jakiekolwiek zeznania, deklaracje, pisma, czy wnioski. W odpowiedzi ten organ przesłał kopię zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 r. PIT-37, które wpłynęło do tamtejszego organu 21 kwietnia 2017 r. r.
Następnie analizując dopuszczalność i terminowość wniesienia odwołania DIAS opierając się na treści art. 228 § 1 O.p. zbadał skuteczność doręczenia decyzji objętej środkiem odwoławczym. Stwierdził, że doręczenie tej decyzji nastąpiło według norm z art. 150 O.p., w dniu 4 września 2017 r. Natomiast w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. ustawodawca stanowi, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Innymi słowy, uchybienie terminowi oznaczonemu na wniesienie odwołania zachodzi wówczas, gdy ta czynność procesowa nie została dokonana przez stronę w ciągu 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku, więc gdy strona twierdzi, że termin nie rozpoczął swojego biegu z powodu naruszenia przepisów o doręczeniu, nie może być mowy o uchybieniu temu terminowi, gdyż nie można uchybić terminowi, który nie rozpoczął swojego biegu. Zatem w pierwszej kolejności określić należało czy, a jeśli tak to w jakiej dacie doręczono decyzję NUS, tym bardziej, że zasadniczo Strona kwestionuje skuteczność tego doręczenia (na adres ul. [...], [...] W.), ustaloną w świetle hipotezy zawartej w art. 150 O.p., twierdząc, że pod tym adresem od bardzo długiego czasu nie mieszka, zatem zdaniem Strony odbiór przedmiotowej decyzji nastąpił dopiero 2 maja 2018 r. i od tej daty biegnie termin do złożenia odwołania.
Ustosunkowując się do powyższego DIAS wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy całe postępowanie podatkowe, od wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej Strony za zaległość podatkową A Sp. z o.o., oraz całą pozostałą korespondencję w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji kierowano na adres zamieszkania ujawniony w Systemie Rejestracji Centralnej KEP tj. [...] W., ul. [...]. Doręczenie nastąpiło zastępczo w trybie art. 148, w związku z art. 150 ustawa O.p., zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy Ordynacji podatkowej.
Podkreślił, że dla zachowania pewności obrotu prawnego doręczanie korespondencji urzędowej nie jest czynnością dowolną, procedura doręczania korespondencji podatnikom została szczegółowo uregulowana.
Powołując się na art. 148 O.p. § 1 zaakcentował, że pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju; zgodnie z § 2 - mogą być także doręczane w siedzibie organu podatkowego, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń, (art. 149 O.p.).
Dalej DIAS stwierdził, że skoro Strona brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania upatruje w tym, że przedmiotowa decyzja nie weszła do obrotu prawnego ze względu na doręczenie jej w trybie zastępczym na niewłaściwy adres, to – to w sprawie zasadniczy problem sprowadza się do oceny prawidłowości zastępczego doręczenia decyzji w trybie art. 150 O.p. w aspekcie braku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie przez Stronę adresu zamieszkania i do doręczeń. Wyjaśniając tą kwestię DIAS wskazał, że podmiotem postępowania podatkowego była osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą (uznawana za taką nawet w momencie zawieszenia prowadzenia tej działalności) i zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji identyfikacji podatników płatników (Dz. U. z 2017 r. poz. 869) osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu; stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast w toku postępowania podatkowego organ pierwszej instancji ustalił, w oparciu o System Rejestracji Centralnej KEP adres rejestracyjny (zameldowania) Strony - tj. W. ul. [...] i na taki adres kierował wszelką korespondencję związaną z przedmiotową sprawą. DIAS zweryfikował te dane i ustalił na podstawie danych z ewidencji SERCE, że ww. adres: W. ul. [...] był aktualny dla Podatnika w okresie od 23 lipca 2011 r. do 4 lutego 2018 r.; 25 kwietnia 2018 r. Strona zaktualizowała w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. swoje dane rejestracyjne wskazując od 5 lutego 2018r. adres rejestracyjny na G. ul. [...]. Nadto z tego systemu wynika, że adres ten był aktualny również do prowadzenia działalności gospodarczej, siedziby działalności gospodarczej oraz przechowywania dokumentacji rachunkowej. Co prawda, jak wynika z rejestru adres ważny był do dnia 2 kwietnia 2014r., jednakże informacja ta nie wynika z aktualizacji danych dokonanych przez Stronę, ale wykreślenia Strony z rejestru CEIDG w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej w CEIDG i braku dokonania zamian (ponownego rozpoczęcia działalności) przed upływem 24 miesięcy. W związku z tym wykreślenie Strony z ww. rejestru nastąpiło z urzędu (w związku z niedopełnieniem czynności).
Nadto DIAS wskazał na okoliczność złożenia w dniu 21 kwietnia 2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016 r. PIT-37, w którym Strona wykazała aktualny adres zamieszkania: W. ul. [...]. Podczas gdy zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym.
Zatem DIAS skonstatował, że gdyby w okresie składania zeznania podatkowego za 2016 r. tj w do 30 kwietnia 2017 r. Strona zmieniła miejsce zamieszkania winna na tym zeznaniu zaktualizować swoje miejsce zamieszkania poprzez wykazanie nowego adresu. Skoro więc nie dokonała aktualizacji danych, poprzez wskazanie nowego adresu zamieszkania pomimo, że jak stwierdziła, pod tym adresem już od bardzo długiego czasu nie mieszkała - to należało uznać, że jedynym wskazanym przez Stronę i znanym organowi podatkowemu adresem na dzień wszczęcia postępowania podatkowego i wydania decyzji, był: W. ul. [...].
W konsekwencji DIAS stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana przez NUS została prawidłowo doręczona na jedyny znany przez ten organ adres Strony. Zatem do rozważenia pozostało zbadanie czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Opierając się na art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. i art. 150 § 2 O.p. oraz zawitym charakterze terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdził, że skoro doręczenie przesyłki zawierającej pierwszoinstancyjną decyzję uważa się za dokonane z dniem 4 września 2017 r. to termin ustawowy do wniesienia odwołania, liczony od następnego dnia od daty doręczenia decyzji zgodnie z art. 12 § 1 O.p. upłynął 18 września 2017 r. Natomiast odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało nadane w Urzędzie Pocztowym G. [...] w dniu 16 maja 2018r., a więc po upływie wyznaczonego ustawowo terminu.
Dlatego więc – zdaniem DIAS - stwierdzić należało, że czynność ta została dokonana z uchybieniem ustawowego terminu; bezpodstawnym stało się badanie czy odwołanie spełnia warunki wynikające z art. 222 Ordynacji podatkowej.
W odniesieniu do argumentów Strony DIAS uznał je za bezzasadne. Odnośnie zarzutu, że postanowienie o wszczęciu postępowania nie zostało skutecznie doręczone, a przepisy o doręczaniu zastępczym korespondencji mają zastosowanie jedynie do fazy "po wszczęciu postępowania" a nie do samego postanowienia o wszczęciu postępowania – organ wyjaśnił, że postanowienie z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności solidarnej Strony za zaległość podatkową Spółki oraz całą pozostałą korespondencję w toku tego postępowania kierowano na adres zamieszkania Strony ujawniony w Systemie Rejestracji Centralnej KEP tj. [...] W., ul. [...]. Doręczenie nastąpiło zastępczo w trybie art. 148, w związku z art. 150 ustawa O.p., zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy O.p. Powołując się na regulacje prawa pocztowego organ zauważył, że Strona nie uprawdopodobniła, aby nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym (tzw. awiza) i nie wiedziała o złożeniu pisma.
Zatem skoro adres: W. ul. [...] był aktualny dla Podatnika w okresie od 23 lipca 2011 r. do 4 lutego 2018 r.; 25 kwietnia 2018 r. Strona zaktualizowała w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. swoje dane rejestracyjne wskazując, że od 5 lutego 2018r. ma adres rejestracyjny to G. ul. [...] to – organ stwierdził, że na dzień wszczęcia postępowania podatkowego, jak i wydania decyzji organowi podatkowemu nie był znany inny adres, niż ten wynikający z Krajowej Ewidencji Podatników. Również w zeznaniu podatkowym za rok 2016r. złożonym w dniu 21 kwietnia 2017r. (tj. miesiąc przed wszczęciem postępowania przez organ pierwszej instancji) jako aktualny adres zamieszkania Strona wskazała adres w W. a nie w G..
Kwestionując powyższe postanowienie ostateczne w skardze, datowanej na dzień 30 sierpnia 2018 r., wniesiono o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania; zarzucono naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 148, 149 i 150 Ordynacji podatkowej. Zaakcentowano błędne przyjęcie przez organy obu instancji, że doszło do tzw. doręczenia zastępczego decyzji dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, gdyż decyzja została nadana na adres, pod którym już od dawna Skarżący nie mieszka. Organ podatkowy był zobowiązany ustalić prawidłowy adres zamieszkania w dniu wszczęcia postępowania - a tego nie uczynił. Dopiero gdy jest ustalony adres zamieszkania na dzień wszczęcia postępowania - to po prawidłowym doręczeniu postanowieniu o wszczęciu postępowania stronę obciąża obowiązek powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu. W innym przypadku traktuje się pisma jako nie doręczone i nie można wywieść dla strony ujemnych skutków procesowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia, podtrzymał dotychczasowe stanowisko podkreślając, że gdyby w okresie składania zeznania podatkowego za 2016 r., tj do 30 kwietnia 2017 r. Skarżący zmienił miejsce zamieszkania winien w tym zeznaniu zaktualizować swoje miejsce zamieszkania poprzez wykazanie nowego adresu
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa procesowego.
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest terminowość i skuteczność wniesionego przez stronę środka odwoławczego od decyzji organu I instancji.
Według regulacji prawnych zawartych w art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin procesowy na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Przywrócenie siedmiodniowego terminu do złożenia podania jest niedopuszczalne (§ 3).
Na wstępie wskazać więc należy, że kwestia rozpoznania instytucji przywrócenia terminu z art. 162 O.p. w związku z wnioskiem Strony w tym zakresie została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem tut. Sądu z 14 grudnia 2018 r. o sygn. akt III SA/Gl 1080/18 odrzucającym skargę Skarżącego na postanowienie DIAS z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z uzasadnienia Sądu - Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 9 października 2018 r. Strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wezwanie zawierało pouczenie, iż wymienioną kwotę należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca to wezwanie została skutecznie doręczona Stronie skarżącej na adres do korespondencji wskazany w skardze 5 listopada 2018 r.
Natomiast odnosząc się do argumentacji organu odwoławczego w niniejszej sprawie to zauważyć należy, że Ordynacja podatkowa przewiduje różne sposoby doręczania pism, w tym decyzji. Zgodnie z jej art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej - osobom fizycznym pisma doręcza się pod adresem miejsca ich zamieszkania lub w miejscu pracy. Z mocy z art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, gdy osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi. Ten przepis przewiduje środek do usprawnienia postępowania podatkowego poprzez zastosowanie zastępczego sposobu doręczenia pisma wyłącznie osobom fizycznym, w sytuacji incydentalnej, przejściowej, czasowej, krótkotrwałej nieobecności adresata w mieszkaniu. Doręczenie pisma w trybie art. 149 Ordynacji podatkowej zawiera domniemanie doręczenia przesyłki jej adresatowi w dacie, kiedy dorosły domownik własnoręcznym podpisem potwierdził odebranie przesyłki zobowiązując się przy tym do oddania pisma adresatowi. Od tej też daty biegną terminy procesowe dla adresata przesyłki. To domniemanie adresat pisma może jednak skutecznie obalić, jeśli domownik oddał mu pismo już po terminie procesowym, np. do wniesienia odwołania.
Natomiast z analizy przepisu art. 150 O.p. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma osobie fizycznej w jej mieszkaniu lub miejscu pracy lub niemożności doręczenia pisma według innych określonych sposobów - poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w urzędzie gminy (miasta) lub w placówce pocztowej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w urzędzie gminy (miasta) lub w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu 14 dniowego, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Wskazana regulacja prawna ma na celu zapewnienie skuteczności doręczenia pisma między innymi, gdy adresat świadomie utrudnia dokonanie tej czynności, co ma na celu uchylenie się od np. konsekwencji finansowych.
Podkreślić należy, że art. 150 Ordynacji podatkowej wprowadza fikcję prawną doręczenia, która nie może zostać obalona, co do skutków tak dokonanego doręczenia. Adresat może jedynie podważać ten skutek poprzez skuteczne wykazanie, że omawiany przepis nie mógł mieć zastosowania, lub też że został zastosowany wadliwie. Momentem doręczenia pisma w tym trybie jest upływ 14 dniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, ponieważ pismo uważa się za doręczone z upływem wskazanego 14 dnia. Nieodebrane pismo zwraca się organowi, który pozostawia je w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Istota omawianej fikcji doręczenia polega na tym, że uważa się doręczenie za skuteczne pomimo, że pismo nie zostało faktycznie doręczone adresatowi.
W rozpoznawanej sprawie – jak wynika z akt – zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania, jak i decyzja NUS, zostały wysłane na jedyny adres znany organowi, podawany przez Stronę przy dokonywaniu rozliczeń podatkowych tj. w W. .
W toku bowiem postępowania podatkowego organ pierwszej instancji ustalił, w oparciu o System Rejestracji Centralnej KEP, [...] adres rejestracyjny Skarżącego i na taki adres kierował wszelką korespondencję związaną z wszczętą sprawą. Nadto zweryfikował również te dane na podstawie ewidencji SERCE stwierdzając, że adres w W. był aktualny dla Podatnika w okresie od 23 lipca 2011 r. do 4 lutego 2018 r. bowiem dopiero 25 kwietnia 2018 r. Strona zaktualizowała w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w G. swoje dane rejestracyjne wskazując, że od 5 lutego 2018r. nowy adres rejestracyjny to G.. Poza tym Skarżący składając w dniu 21 kwietnia 2017 r. do Urzędu Skarbowego W. zeznania PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2016r., wykazał aktualny adres zamieszkania: W. ul. [...].
Zatem prawidłowo organ pierwszej instancji kierował swoją korespondencję na adres w W., a decyzja NUS z dnia [...] r., orzekająca o odpowiedzialności solidarnej Strony za zaległość podatkową Spółki powstałą w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu tej Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2012 r., tym samym została skutecznie doręczona w trybie art. 150 O.p. w dniu 4 września 2017 r.
W świetle zatem przedstawionych okoliczności chybione były zarzuty skargi. Z powyższych powodów skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia jej argumentacji. Skoro Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w nieterminowym wniesieniu odwołania od decyzji NUS, doręczonej w trybie fikcji prawnej doręczenia z art. 150 O.p., a kwestia przesłanek z art. 162 § 1 O.p. została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem tut. Sądu - to konsekwencją jest stwierdzenie prawidłowego uznania przez organ odwoławczy uchybienia ustawowo określonego terminu do wniesienia odwołania, co organ dokładnie wykazał.
Na zakończenie jeszcze wskazać należy, że analiza postępowania Skarżącego w toku postępowania podatkowego i sądowego nasuwa konstatację, że zaniechaniem podejmowania przesyłek Strona próbuje uniknąć konsekwencji prawno-finansowych, gdyż również nie odbiera korespondencji kierowanej na adres [...], mimo, że sama wskazuje go jako aktualny do korespondencji.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło