III SA/Gl 1090/17

WyrokWSA w Gliwicach2019-09-16

Skład orzekający: Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Jużków, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu podatku akcyzowego rolnikowi, który złożył wniosek w lutym 2016 r. z fakturą zakupu oleju napędowego z tego samego miesiąca, zamiast faktury z okresu 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zwrotu podatku akcyzowego, ponieważ wnioskodawca złożył wniosek w lutym 2016 r. z fakturą zakupu oleju napędowego z tego samego miesiąca, która nie spełniała wymogów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego. Ustawa wymagała dołączenia faktury potwierdzającej zakup oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. Faktura ta mogła być wykorzystana do uzyskania zwrotu za II półrocze 2016 r., przy wniosku składanym w sierpniu.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego od oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w lutym 2016 r., dołączając fakturę zakupu z tego samego miesiąca. Organ pierwszej instancji odmówił zwrotu, wskazując, że faktura nie odpowiada wymogom ustawy, gdyż powinna dotyczyć zakupu w okresie 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję do WSA, argumentując, że nie może ponosić szkody za nieznajomość prawa. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że rolnik złożył kolejny wniosek za II półrocze 2016 r. z tą samą fakturą, który został rozpatrzony pozytywnie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2019 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania J. L. (wnioskodawca), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku akcyzowego. zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w I półroczu 2016 r. Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. 15 lutego 2016 r. J. S. złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Wnioskodawca zadeklarował posiadanie użytków rolnych o powierzchni 0,8500 ha i załączył fakturę VAT z 13 lutego 2016 r. potwierdzającą zakup oleju napędowego wykorzystanego w prowadzonej działalności. Po zweryfikowaniu wniosku, decyzją z [...] r. organ odmówił skarżącemu wnioskowanego zwrotu, gdyż załączona faktura nie odpowiadała wymogom art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 marca 2016 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (tj. D. U. z 2015 r., poz.1257, dalej ustawa o zwrocie). Należało dołączyć fakturę potwierdzającą zakup oleju napędowego w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. Poinformował jednocześnie wnioskodawcę, że przedłożona faktura może zostać wykorzystana do uzyskania zwrotu akcyzy za II półrocze 2016 r. czyli załączona do wniosku składanego od 1 do 31 sierpnia 2016 r. Organ przywołał także brzmienie powołanego wyżej przepisu, który miał zastosowanie w sprawie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący wniósł odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, powołało treść mających zastosowanie przepisów ustawy o zwrocie podatku akcyzowego, tj. art.5 ust. 1 i 2, 6 ust. 1 -4, art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 1-3, z których wynika, że zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu definiowanemu przepisami o podatku rolnym na podstawie decyzji wydanych po pozytywnym rozpoznaniu wniosków złożonych w dwóch terminach, tj. od 1 do 30 kwietnia i 1 do 31 sierpnia danego roku. Zwrot podatku przyznaje się za zakup oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku potwierdzony załączonymi fakturami VAT zakupu w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku. Organ wyjaśnił, że przenosząc powyższą regulację na stan faktyczny sprawy nie ma wątpliwości, że skarżący złożył wniosek 15 lutego 2016 r. i załączył do niego fakturę VAT zakupu oleju napędowego z 13 lutego 2016 r. Takie postępowanie spowodowało, że wniosek o zwrot podatku akcyzowego za I półrocze 2016 r. rozpatrzony został negatywnie, gdyż nie odpowiadał wymogom art. 6 ust. 3 ustawy o zwrocie. Innymi słowy faktura przedstawiona do wniosku za I półrocze uprawniała do uzyskania zwrotu podatku akcyzowego za II półrocze 2016 r. Wnioski dotyczące tego okresu składane są w sierpniu danego roku i w tym czasie skarżący winien go złożyć. Złożenie wniosku w lutym 2016 r. z załączoną fakturą było przedwczesne. Stąd organ odwoławczy decyzję Burmistrza z [...] r. uznał za zgodną z prawem. Nie zgadzając się z powyższą decyzją jako bezzasadną wnioskodawca zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Wniósł o uznanie jego zasadnych roszczeń, gdyż obywatel nie może ponosić szkody ani strat za nieznajomość prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie 16 września 2019 r. skarżący wyjaśnił, że zgodnie z pouczeniem organu złożył kolejny wniosek o zwrot podatku akcyzowego za II półrocze 2016 r. załączając fakturę z 13 lutego 2016 r. na zakup oleju napędowego. Organ wniosek rozpatrzył pozytywnie i otrzymał już zwrot należnych mu pieniędzy. Na pytanie Sądu, w związku z zaistniałą sytuacją jakiego oczekuje rozstrzygnięcia, nie udzielił odpowiedzi. Wskazał jedynie, że w gminie M. składa wniosek o zwrot podatku akcyzowego za cały rok a nie półrocze i wypełnia go tak samo. Stąd nie rozumie działania organu w S.u. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargę należało uznać za niezasadną. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm., dalej powoływana jako ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 i art. 133 § 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wydania decyzji z naruszeniem prawa procesowego ani materialnego. Podkreślić należy, że zarzutów w tej kwestii skarżący nie podnosił, gdyż w jego ocenie istotne było tylko to, że organ wydał dla niego decyzję odmowną, niezależnie od przyczyn, które ją uzasadniały. Nie widział też potrzeb cofnięcia skargi, mimo że zastosował się do wskazówek zawartych w zaskarżonej decyzji, co skutkowało otrzymaniem żądanego zwrotu i w tym kontekście żądanie zawarte w skardze i stanowiące podstawę jej wniesienia stało się bezprzedmiotowe. Nie można bowiem na podstawie tej samej faktury nr [...] z 13 lutego 2016 r. otrzymać dwukrotnie zwrotu akcyzy z tytułu zakupu 80,05 l oleju napędowego wykorzystanego w działalności rolniczej. Za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I i II instancji, które stanowiły podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i trafność zajętego w sprawie stanowiska. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie skarżący 15 lutego 2016 r. złożył wniosek, na stosownym formularzu, o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Faktem jest, że w formularzu nie zakreślił daty złożenia wniosku ale wynika ona z daty jego sporządzenia widniejącej na str. 2 wniosku oraz prezentaty jego przyjęcia w Gminie. Należy też wskazać, że w treści samego wniosku znajduje się tabelka zawierającą informację o podstawie prawnej jego złożenia i terminach składania wniosku. Wypełnienie wniosku nie wymaga zatem znajomości prawa ale prawidłowego wypełnienia wniosku z uwzględnieniem jego zapisów. Stąd zarzut skargi w tej kwestii okazał się chybiony. Należy przypomnieć, że zasady oraz tryb zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej zostały uregulowane w ustawie z 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz.U. 2015.1340). Z zawartych w niej regulacji wynika, że zwrot podatku przysługuje z tytułu zakupu oleju napędowego oznaczonego kodem CN 2710 19 41 do 2710 19 49 oraz kodem CN 3824 90 91 (art. 1) po spełnieniu warunków o charakterze podmiotowo przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym do wystąpienia o zwrot podatku jest producent rolny (art. 3 ust. 1), za którego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku rolnym (art. 3 ust. 2). Za gospodarstwo rolne, zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.), uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zwrot podatku jest przyznawany, na wniosek producenta rolnego, w drodze decyzji, przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce położenia gruntów będących w posiadaniu lub współposiadaniu producenta rolnego (art. 5 ust. 1), zwrot podatku przyznaje się za okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o zwrot podatku (ust. 2). Wniosek o zwrot podatku składa się w ściśle określonych terminach, tj. albo w okresie od 1 do ostatniego dnia lutego, albo od 1 do 31 sierpnia danego roku (art. 6 ust. 1) i musi zawierać dane wskazane art. 6 ust. 2 ustawy. Do wniosku należy dołączyć faktury VAT albo ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (ust. 3). Zwrot podatku przyznaje się w granicach limitu określonego zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy. Natomiast wypłata zwrotu podatku następuje w terminach od 1 do 30 kwietnia - jeżeli wnioski o zwrot podatku zostały złożone w terminie od 1 do ostatniego dnia lutego, lub od 1 do 31 października - jeżeli wnioski o zwrot podatku zostały złożone w terminie od 1 do 31 sierpnia (art. 7). Do postępowania w sprawach indywidualnych dotyczących ustalania i wypłaty zwrotu podatku w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. To oznacza, że organ winien przestrzegać zasad wynikających z tej ustawy jak działanie na podstawie przepisów prawa, szybkości i prostoty postępowania, udzielania informacji. Nadto sprawy winny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Akt ten i wynikające zeń uprawnienia są skarżącemu znane co potwierdzają składane wnioski o zwrot podatku akcyzowego. Jak wskazano wyżej procedowanie w zakresie zwrotu podatku jest ściśle uregulowane w ustawie i rolnik nie może złożyć wniosku w dowolnym czasie. Może to uczynić tylko w lutym i sierpniu danego roku, co przesądza o dacie faktury jaką musi do niego załączyć. Ponieważ realizacja wniosku następuje, po pozytywnym jego rozpoznaniu w kwietniu danego roku nie może organ uwzględnić faktury uprawniającej do wypłaty zwrotu w październiku tego roku. Nie może też pozostawić wniosku bez rozpoznania, jak chciałby tego skarżący. Ustawa mówi zarówno o terminach składania wniosków, jak i o jego załącznikach w postaci faktur VAT zakupu oleju napędowego. Wskazuje jednak szczegółowo jakie to muszą być faktury (faktury VAT albo ich kopie, stanowiące dowód zakupu oleju napędowego w okresie 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku- art. 6 ust. 3 pkt 1), gdyż zwrot podatku przyznaje się za okres 6 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o zwrot podatku (art. 5 ust. 2) i nakazuje wydanie decyzji w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot podatku (art. 5 ust. 4). Należy też wskazać, że organ szczegółowo wyjaśnił skarżącemu podstawy faktyczne i prawne swojego działania, jak również wskazał skarżącemu prawidłową drogę realizacji pozytywnej wniosku. Skarżący z pouczenia organu skorzystał składając wniosek o zwrot kosztów w sierpniu 2016 r., który został rozpoznany pozytywnie, czemu nie zaprzecza. Stąd Sąd nie mógł podzielić zasadności zarzutu wydania przez organ szkodliwej i przynoszącej straty decyzji. Organ działa na podstawie prawa i realizując nałożone prawem obowiązki. Zwłaszcza, że na realizację zadania- zwrot kosztów akcyzy, gmina otrzymuje dotację celową z budżetu państwa (art. 8 ust. 2). Przy ustalaniu wysokości dotacji celowej na realizację zadania, uwzględnia się koszty ustalania i wypłacania zwrotu podatku producentom rolnym, ponoszone przez gminę, w wysokości 2% łącznej kwoty dotacji wypłaconych w danej gminie. Zatem organ musi rozpatrzyć wniosek w terminie 30 dni od daty jego złożenia i to uczynił. Nie może też zastępować rolnika w realizacji przysługujących mu uprawnień wypełniając za niego brakujące pozycje wniosku ani też uznawać, że wniosek złożony w lutym należy rozpatrzyć w sierpniu danego roku. Nie można też mówić o szkodliwości nieznajomości prawa, skoro wniosek zawiera wszystkie stosowne pouczenia, których przestrzeganie prowadzi do otrzymania zwrotu kosztów akcyzy, podobnie jak uzasadnienie decyzji, które jest jasne i jednoznaczne. Jest też zrozumiałe, gdyż skarżący złożył następny wniosek zgodnie z zawartym w niej pouczeniem. Należy też podkreślić, że zgodnie z art. 2 ustawy w sprawie ma zastosowanie art. 63 § 3 kodeksu postepowania administracyjnego, każde podanie (żądanie, wyjaśnienie, odwołanie, zażalenie) wnoszone pisemnie muszą być podpisane przez wnoszącego. Rozumie się przez to podpis odręczny, taki jak złożony przez skarżącego na wniosku o zwrot kosztów. Sąd zauważa, że brak prawidłowego sporządzenia odwołania, w tym opatrzenia go podpisem wnioskodawcy był główną przyczyną procedowania w sprawie decyzji z [...] r. we wrześniu 2019 r. Potwierdzeniem tego faktu jest wyrok tut. Sądu z 20 lipca 2017 r. III SA/Gl 924/16 w przedmiocie niedopuszczalności odwołania dotyczącego zwrotu podatku akcyzowego. Skarżący nadal podpisuje swoje pisma nieczytelnie, w ten sposób, że podpis odręczny nanosi niezależnie od podpisu maszynowego. Wyjątkowo pismo z 20 września 2019 r. podpisane jest w sposób nie budzący wątpliwości (wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem czy wniosek o zwrot). Czynienie odręcznych uwag na pismach do organów jest dopuszczalne, jednakże można je umieszczać po podpisaniu odręcznym danego pisma. Prawidłowe podpisanie i adresowanie pism przyczynia się do szybszego nadawania biegu sprawie a w konsekwencji jej załatwieniu. Wskazać też należy, że skarga została wniesiona do tut. Sądu bez uwzględnienia zawartego w decyzji pouczenia i zaadresowana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zamiast do Sądu za jego pośrednictwem, organ uznał, że pismo to z racji zawartej w nim treści stanowi skargę i nadał jej bieg. Stanowisko to Sąd uznał za zasadne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd skargę rozpoznał i nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ppsa oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło