III SA/Gl 1098/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-09-12
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Orzepowska - Kyć, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który nabył część gospodarstwa rolnego od poprzednika, któremu przyznawano płatności zwierzęce, może uzyskać płatność zwierzęcą na podstawie przepisów dotyczących następstwa prawnego, jeśli nie nabył całości gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Rolnik, który nabył jedynie część gospodarstwa rolnego od poprzednika, któremu przyznawano płatności zwierzęce, nie może uzyskać płatności zwierzęcej na podstawie przepisów dotyczących następstwa prawnego, ponieważ warunkiem jest nabycie całości gospodarstwa rolnego. W takiej sytuacji płatność może być przyznana na podstawie przepisów dotyczących wyjątków, jeśli spełnione są pozostałe warunki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. Z. na decyzję Dyrektora ARiMR utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu płatności obszarowych na rok 2012. Strona skarżąca kwestionowała wysokość przyznanej płatności zwierzęcej, twierdząc, że powinna być ona naliczona do całej powierzchni użytków zielonych (11,70 ha), którą otrzymała w spadku po rodzicach. Organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił warunków do przyznania płatności zwierzęcej na zasadach ogólnych ani na zasadzie następstwa prawnego, ponieważ nie nabył całości gospodarstwa rolnego od poprzednika.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora [....] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.
1.Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) i po rozpatrzeniu odwołania K. Z. z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r., którą przyznano Stronie płatności na rok 2012 w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu:
1/ jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł; w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł,
2/ uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości [...] zł; w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł,
3/ płatności do owiec w wysokości [...] zł; w tym środki unijne [...] zł, środki krajowe [...] zł.
2. W dniu [...] r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek K. Z. o przyznanie płatności na rok 2012 z tytułu JPO, UPO TUZ i wsparcia specjalnego w formie płatności do owiec. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 11,94 ha. We wniosku została zadeklarowana też powierzchnia 11,70 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ).
3. Podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy dokonano następujących ustaleń.
3.1. Powierzchnia uprawniona do JPO była mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2012. Ustalenia nieprawidłowości dla działki rolnej B dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku. Powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej oraz powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza dla tej działki przedstawiała się następująco: działka ewidencyjna [...], obręb D. - pow. użytkowana 3,63 ha; PEG - 3,62 ha, działka ewidencyjna [...] , obręb D. - pow. użytkowana 0,16 ha; PEG - 0,12 ha, działka ewidencyjna[...] , obręb D. - pow. użytkowana 0,08 ha; PEG — 0,09 ha.
3.2. Odnośnie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), stwierdzono, że powierzchnia trwałych użytków zielonych wynosi 11,66 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczono, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą), że liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,13569 DJP. Wskazano też, że zgodnie z § 8 ust. 4 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, która stanowi powierzchnię, do jakiej rolnikowi po raz ostatni została przyznana płatność zwierzęca. Mając powyższe na uwadze uznano, że powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosi 0,4523 ha. Wskazano też na stawkę płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2012 r., która została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1309, rozporządzeniem w sprawie stawek płatności uzupełniającej), która wynosiła [...] zł.
3.3. Jeśli chodzi o wsparcie specjalne w formie płatności do owiec, to podczas kontroli administracyjnej zostało zatwierdzonych 88 samic z gatunku owca domowa (Ovis aries). We wniosku o przyznanie płatności taka sama ilość została zadeklarowana.
4. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik BP ARiMR w M. przyznał płatności na rok 2012 w łącznej wysokości [...] zł i w kwotach podanych wyżej.
4.1. Odnośnie JPO wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku wynosiła 11,94 ha, a stwierdzona w kontroli administracyjnej - 11,90 ha. Dalej zaznaczył, że powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm.). Powołał się też na art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, zwanej dalej u.p.w.s.w.b.), z którego wynika, że jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L..316 z 2.12.2009 r., str. 1, z późn. zm., zwanego dalej rozporządzeniem nr 1122/2009), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ustalenia nieprawidłowości dla działki rolnej B dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku. Organ zaznaczył, że powierzchnia gruntów rolnych na działce ewidencyjnej oraz powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza dla tej działki przedstawiała się następująco: działka ewidencyjna [...], obręb D. - pow. użytkowana 3,63 ha; PEG - 3,62 ha; działka ewidencyjna [...], obręb D. - pow. użytkowana 0,16 ha; PEG - 0,12 ha; działka ewidencyjna [...] , obręb D. - pow. użytkowana 0,08 ha; PEG — 0,09 ha. Zaznaczył przy tym, że na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz.WE.L.30 z 31.01.2009 r., str. 16, z póżn. zm.) powierzchnia gruntów rolnych została zmniejszona do wartości wynikającej z powierzchni ewidencyjno-gospodarczej - PEG. Natomiast zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit drugi i trzeci rozporządzenia nr 1122/2009 w przypadku, gdy różnica między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną kwalifikowaną a całkowitą powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 0,1 ha i nie jest większa niż 20 % całkowitej powierzchni zadeklarowanej kwalifikowanej wówczas powierzchnię stwierdzoną uznaje się za równą powierzchni deklarowanej kwalifikowanej. Mając na uwadze powyższe Organ stwierdził, że płatność została przyznana do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej 11,94 ha. Jednocześnie zauważył, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308) i wynosiła [...] zł. Tym samym uznano, że należna kwota płatności to [...] zł.
4.2. Jeśli chodzi o uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęcą), to wskazano, że we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 została zadeklarowana powierzchnia 11,70 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ). Natomiast zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą do powierzchni tej przysługuje płatność zwierzęca, o ile są spełnione określone warunki. Zaznaczono przy tym, że po przeprowadzonej kontroli administracyjnej powierzchnia stwierdzona trwałych użytków zielonych wynosi 11,66 ha. Dalej wskazano, że na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 0,13569 DJP. Powołując się na § 8 ust. 4 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą zauważono, że płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do jakiej rolnikowi po raz ostatni została przyznana płatność zwierzęca. Mając powyższe na uwadze uznano, że powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosi 0,4523 ha. Organ wskazując na stawkę płatności zwierzęcej do 1 ha uprawy w 2012 r. określoną w rozporządzeniu w sprawie stawek płatności uzupełniających, która wynosiła [...] zł, stwierdził, że w tej sytuacji należna kwota płatności wynosi [...] zł.
4.3. Jeśli chodzi o wsparcie specjalne w formie płatności do samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) zaznaczono, że zgodnie z art. 7 ust. 2b pkt 2 u.p.w.s.w.b. wsparcie to przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności, a ponadto na dzień 31 maja roku składania wniosku posiada co najmniej 10 samic z gatunku owca domowa mających co najmniej 12 miesięcy życia, znajdujących się w siedzibie stada położonej w rejonie wrażliwym pod względem gospodarczym lub środowiskowym. Zgodnie z § 16b rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą wsparcie specjalne do samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) przysługuje do zwierząt, które zostały wpisane do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, na podstawie zgłoszenia dokonanego do dnia 7 czerwca roku, w którym złożony został wniosek o przyznanie tej płatności. Organ przy tym zauważył, że rejony wrażliwe zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie rejonów wrażliwych pod względem gospodarczym łub środowiskowym (Dz. U. Nr 39, poz. 212 z późn. zm.) i dla samic z gatunku owca domowa (Ovis aries) są to województwa:[...]. W nawiązaniu do tego stwierdził, że Strona warunek ten dopełniła. We wniosku o przyznanie płatności do krów i owiec zostało zadeklarowanych 88 samic z gatunku owca domowa (Ovis aries). Zgodnie z art. 63 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009 pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonych zwierząt nie większej jednak niż liczba zwierząt wykazana we wniosku o przyznanie pomocy. Podczas kontroli administracyjnej zostało zatwierdzonych 88 samic z gatunku owca domowa (Ovis aries). Stawka płatności do krów i owiec do 1 samicy z gatunku owca domowa (Ovis aries) w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie stawek wsparcia specjalnego za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1339) i wynosiła [...] zł. Tym samym stwierdzono, że należna kwota płatności wynosi [...] zł.
5. W odwołaniu z dnia [...] r. K. Z. nie zgodził się z decyzją w części dotyczącej płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze. Zaznaczył, że powierzchnia gospodarstwa otrzymanego w spadku po rodzicach w 2008 r. wynosi 11,94 ha i że jest kontynuatorem w gospodarowaniu na tym polu. W związku z tym uznał, że płatność zwierzęca powinna być naliczona do całej powierzchni użytków zielonych, czyli 11,70 ha, którą otrzymywał od ojca. Zaznaczył, że Organ uznaje go też za kontynuatora w programie rolno-środowiskowym. Jego zdaniem płatność ta powinna wynosić [...] zł. Do akt została dołączona kserokopia umowy darowizny z dnia [...] r., na podstawie której J. i K. małżonkowie Z. darowali na rzecz synów K. Z. i S. Z. określone nieruchomości.
6. Dyrektor OR ARiMR w C. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji.
6.1. W pierwszej kolejności uznał, że po wniesieniu odwołania jest zobowiązany ponownie ocenić sprawę w całości, jeśli nawet Strona zaskarżyła decyzję tylko w części.
6.2. Dalej zauważył, że w zakresie JPO i płatności do owiec (PKO) żądanie Strony zostało uwzględnione w całości, a przedmiotem sporu pozostaje kwestia uprawnień do wysokości płatności z tytułu, tzw. uzupełniającej płatności zwierzęcej (PZ). Natomiast powołując się na przepisy § 6 - § 12a rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą Organ stwierdził, że zanim naliczona zostanie kwota płatności zwierzęcych należy "przypisać" Wnioskodawcę do konkretnego przypadku opisanego w tych przepisach. Zaznaczył, że aby uzyskać płatności należy posiadać zwierzęta gospodarskie i trwałe użytki zielone.
6.3. W tym kontekście wskazał, że Strona ubiega się o przyznanie płatności zwierzęcych w 2012 r. po raz czwarty, ponieważ pierwszy wniosek w tym zakresie został złożony i rozpatrzony w 2009 r. Na podstawie zgłoszenia posiadania zwierząt w 2009 r. wyznaczona została dla Strony wartość DJP, czyli dużej jednostki przeliczeniowej określonej względem zwierząt z uwzględnieniem ich rodzaju i wieku, równa 0,13569.
6.4. Zdaniem Organu Strona nie spełniła warunku wynikającego z § 6 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą, gdyż nie występowała z wnioskiem o przyznanie płatności w 2006 r. i nie uzyskała płatności uzupełniających do powierzchni trwałych użytków rolnych oraz nie posiadała zwierząt we wskazanym w tym przepisie okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.
6.5. Organ analizował też sprawę pod kątem spełnienia warunków wynikających z § 8 ust. 1 i 7 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą i stwierdził, że z przepisu tego wynika, że rolnik, który nie ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w latach 2004-2006 i w roku 2009 ubiegał się o płatność zwierzęcą, ma prawo do płatności do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na 2012 r., nie większej jednak niż powierzchnia, do jakiej rolnikowi została przyznana płatność zwierzęca w 2009 r.
6.5.1. W tym zakresie, odnosząc to do okoliczności faktycznych sprawy wskazał, że Strona w 2009 r. złożyła po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności obszarowych i zadeklarowała w nim działki rolne oznaczone grupą upraw JPO TUZ wskazując na ubieganie się o płatności JPO oraz płatności zwierzęce, a także powierzchnię wynoszącą 12,08 ha. W związku z tym, powołując się na § 8 rozporządzenia w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej, wskazał, że wynika z tego okres referencyjny od 15 września 2008 r. do 14 marca 2009 r. oraz wartość 75 % powierzchni kwalifikowanej do płatności na 2009 r. w wysokości 9,06 ha.
6.5.2. Natomiast analizując stado w tym okresie zaznaczył, że Strona posiadała wówczas 62 sztuki owiec (data przybycia do stada 11 marca 2009 r. i data opuszczenia stada 14 marca 2009 r.). Podał też, że w oparciu o dane zawarte w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na DJP, zgodnie z § 8 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą, wynosiła 0,13569, a maksymalna powierzchnia jaka została ustalona na podstawie § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą wynosiła 0,4523 ha (0,13569 ha/0,3DJP=0,4523).
6.5.3. Na koniec Organ zaznaczył, że do powierzchni 0,4523 ha – jako mniejszej z dwóch wyliczonych wartości – zastała naliczona płatność PZ na 2012 r. (0,4523 ha x 306,99 zł = 138,85 zł).
6.6. Odnosząc się do zarzutu kontynuacji działalności rolnej poprzez nabycie gospodarstwa w 2008 r. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 10 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą płatność przysługuje rolnikowi, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. Analizując akt notarialny z dnia 18 września 2008 r. przedłożony przez Stronę do sprawy płatności na rok 2011 r., Organ stwierdził, że wynika z niego, że nie doszło do przekazania całego gospodarstwa na rzecz Strony, ponieważ J. Z. przekazał własność posiadanych gruntów rolnych na rzecz dwóch synów S. Z. (działka ewidencyjna [...]) i K. Z. (pozostałe działki ewidencyjne).
7. W skardze z dnia [...] r. Strona jeszcze raz powołała się na okoliczności wskazane w odwołaniu.
8. Odpowiadając na skargę Organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
9. Skarga nie jest zasadna.
10. W przedmiotowej sprawie Strona zaskarżyła decyzję Organu odwoławczego jedynie w części dotyczącej przyznania płatności zwierzęcej w kwocie [...] zł. Uznała, że z tego tytułu przysługuje jej kwota [...] zł, ponieważ kontynuowała gospodarowanie powierzchni użytków zielonych wynoszących 11,70 ha po porzedniku. Nabycie niektórych działek rolnych nastąpiło na mocy umowy darowizny z dnia [...] r. Przy czym Strona w latach 2004-2006 nie ubiegała się o płatność zwierzęcą. Pierwszy raz taki wniosek złożyła za 2009 r.
11. Stan prawny sprawy.
11.1. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d u.p.w.s.w.b. (podkreślenia i pogrubienia Sądu):
1. Ustawa określa:
1) zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, wsparcia specjalnego oraz płatności do upraw roślin energetycznych, określonych w przepisach: (...)
d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", (...).
11.2. Stosownie do art. 82 rozporządzenia nr 1122/2009:
1. Do celów niniejszego artykułu:
a) "przekazanie gospodarstwa" oznacza sprzedaż, dzierżawę lub jakikolwiek inny podobny rodzaj transakcji z tytułu przedmiotowych jednostek produkcyjnych;
b) "przekazujący" oznacza rolnika, którego gospodarstwo jest przekazywane innemu rolnikowi;
c) "przejmujący" oznacza rolnika, któremu gospodarstwo jest przekazywane.
2. W przypadku gdy całe gospodarstwo przekazywane jest przez jednego rolnika na rzecz drugiego, po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa.
3. Pomoc, o którą ubiega się przekazujący, przyznaje się przejmującemu w przypadku gdy:
a) w okresie, który ma być ustalony przez państwa członkowskie, przejmujący poinformuje właściwy organ o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy;
b) przejmujący przedstawi wszystkie dowody przekazania wymagane przez właściwy organ;
c) spełnione są wszystkie warunki przyznania pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa.
4. Po tym, jak przejmujący poinformuje właściwe władze i zwróci się o wypłacenie pomocy zgodnie z ust. 3 lit. a):
a) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego, wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem, powstałe na skutek złożenia wniosku o przyznanie pomocy, przechodzą na przejmującego;
b) wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem przypisane zostają przejmującemu do celów stosowania odpowiednich zasad wspólnotowych;
c) przekazane gospodarstwo uważa się, w stosownych przypadkach, za odrębne gospodarstwo względem danego roku gospodarczego lub okresu premiowego.
5. W przypadku gdy wniosek o pomoc został złożony po wykonaniu czynności niezbędnych do przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że zostaną spełnione warunki określone w ust. 3 lit. a) oraz b). W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit b).
6. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o przyznaniu pomocy przekazującemu. W takim przypadku:
a) przejmującemu nie przyznaje się żadnej pomocy;
b) państwa członkowskie stosują wymogi określone w ust. 2-5 z uwzględnieniem niezbędnych zmian.
11.3. Przepis § 6 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą stanowi:
1. Płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:
1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;
2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:
a) trwałych użytków zielonych lub
b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub
c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki
– także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.
2. Płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:
1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;
2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.
3. Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest największa.
4. Liczbę zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ustala się na podstawie:
1) danych zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, owiec i kóz;
2) zaświadczenia wydawanego przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, złożonego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - w przypadku koni.
5. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, zawiera:
1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres rolnika lub jego małżonka;
2) w przypadku osoby fizycznej - numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), a jeżeli osoba fizyczna nie posiada obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości, natomiast w przypadku rolnika niebędącego osobą fizyczną - numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON);
3) wykaz koni, które były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ze wskazaniem okresu posiadania tych koni.
11.4. Przepis § 8 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą stanowi:
1. W przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.2)) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanej dalej "ustawą", a ponadto:
1) przyznano temu rolnikowi płatność zwierzęcą na podstawie:
a) § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 i Nr 69, poz. 462), zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia 13 marca 2007 r.", lub
b) § 6 albo 7 rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r. lub
2) w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:
1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, których posiadaczem był dany rolnik lub jego małżonek, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w danym okresie, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) według średniego stanu z okresu:
a) od dnia 15 września 2006 r. do dnia 14 marca 2007 r. - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a,
b) od dnia 15 września 2007 r. do dnia 14 marca 2008 r. - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b,
c) od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2
– oraz współczynnika 0,3;
2) 75 % powierzchni gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku o:
a) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2007 r., do których została przyznana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a,
b) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na 2008 r., do których została przyznana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b,
c) przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, do których jest przyznawana temu rolnikowi jednolita płatność obszarowa - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
3. W przypadku gdy rolnik spełnia jednocześnie wszystkie warunki, o których mowa w ust. 1, albo warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, albo warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2, przy ustalaniu powierzchni maksymalnej bierze się pod uwagę powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. b, oraz powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b.
4. W przypadku gdy rolnik spełnia jednocześnie warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2, przy ustalaniu powierzchni maksymalnej bierze się pod uwagę powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a, oraz powierzchnię, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. a.
5. Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 2 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia.
6. Do ustalania liczby zwierząt, które były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez rolnika lub jego małżonka, stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 4 i 5.
7. W przypadku rolnika, o którym mowa w ust. 1, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do jakiej została mu przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2.
11.5. Treść przepisu § 10 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą jest następująca:
1. W przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę.
3. W przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r., płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:
1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz
2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.
4. Nabywcy, o którym mowa w ust. 1 i 3, który złoży kolejny wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia, do której nabywcy została przyznana płatność zwierzęca na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 2 albo 3.
5. Płatność zwierzęca nie przysługuje rolnikowi, któremu przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. i który następnie zbył wszystkie grunty rolne wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego.
6. W przypadku gdy w wyniku nabycia własności gruntów rolnych, o których mowa w ust. 1 albo 3, grunty te są przedmiotem współwłasności, płatność zwierzęcą przyznaje się temu współwłaścicielowi, na którego pozostali współwłaściciele wyrazili pisemną zgodę.
11.6. Z powyższych regulacji unijnych i krajowych wynikają następujące wnioski:
11.6.1. Co do zasady, jak wynika z § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą, rolnik może uzyskać "płatność zwierzęcą", jeżeli był posiadaczem zwierząt wpisanych do stosownych rejestrów w tzw. okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. oraz uzyskał płatność uzupełniającą w 2006 r. do powierzchni upraw trwałych użytków zielonych, traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowych.
11.6.2. Na zasadzie wyjątku, jeśli rolnik nie spełnia powyższych wymagań, a w szczególności gdy nie ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w tym okresie, ale przyznano mu płatność zwierzęcą na podstawie określonych przepisów, np. w 2009 r. i posiadał w danym okresie zwierzęta, to przysługuje mu płatność w określonej wysokości na podstawie § 8 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą.
11.6.3. Przepisy powyższe dotyczą sytuacji spełnienia warunków w nim wskazanych tylko przez rolnika (lub jego małżonka) składającego wniosek pomocowy, nie zaś przez jego poprzednika prawnego, czyli rolnika przekazującego gospodarstwo rolne. Tym samym nie regulują sytuacji prawnej następcy w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego przez rolnika uprawnionego do płatności zwierzęcej. W takiej sytuacji pomoc przyznaje się przejmującemu na zasadach i warunkach określonych w art. 82 rozporządzenia nr 1122/2009 i § 10 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą.
11.6.4. W przepisie art. 82 rozporządzenia nr 1122/2009 uregulowane zostały dwa przypadki:
1/ przekazanie "całego gospodarstwa" przez jednego rolnika na rzecz drugiego, po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania (ust. 2 i 3),
2/ przekazanie "w całości gospodarstwa" przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy i po rozpoczęciu czynności niezbędnych do przyznania pomocy, ale przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy (ust. 5).
11.6.5. Natomiast w § 10 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą uregulowane zostały dwie inne sytuacje prawne następcy, który:
1/ sam nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, ale może "korzystać" z sytuacji prawnej poprzednika (ust. 1), pod warunkiem, że:
a/ nabył własność "wszystkich gruntów rolnych" wchodzących w skład gospodarstwa rolnego poprzednika,
b/ poprzednikowi przynajmniej raz przyznano płatność zwierzęcą;
wówczas płatność zwierzęca będzie przysługiwała do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi powierzchnia maksymalna ustalona dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę,
2/ sam spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej (posiadał zwierzęta w okresie referencyjnym, otrzymał płatność uzupełniającą w 2006 r.), a ponadto nabył "wszystkie grunty rolne" wchodzące w skład gospodarstwa rolnego poprzednika, który co najmniej raz uzyskał płatność zwierzęcą (ust. 3); wówczas płatność będzie wyliczona na podstawie sumy maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy i nabywcy.
11.6.6. Porównując powyższe regulacje dotyczące uprawnień nabywcy w przypadku przejęcia gospodarstwa rolnego, tj. art. 82 ust. 2, 3 i 5 rozporządzenia nr 1122/2009 i § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą, należy stwierdzić, że prawodawca unijny i krajowy zawarł w nich podobną przesłankę nabycia praw poprzednika, a mianowicie konieczność nabycia "całego gospodarstwa" ("wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego"). Chodzi tu o całe gospodarstwo (wszystkie grunty rolne), a nie nabycie konkretnych działek rolnych użytkowanych w określony sposób. Tym samym nabycie części gospodarstwa (części gruntów rolnych), bez względu na to jaka to jest część, tzn. jakie to są działki lub jaka jest to powierzchnia, prowadzi do wniosku, że w taki przypadku warunek ten nie może być uznany za spełniony.
12. W niniejszej sprawie Organy prawidłowo ustaliły, że okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalają przyjąć, że K. Z. spełnił warunki do przyznania płatności zwierzęcej za 2012 r. na zasadzie § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą. Organy zasadnie zauważyły, że Strona skarżąca nie otrzymała takich świadczeń za 2006 r., ani nie posiadała w tym okresie zwierząt. O taką pomoc występowała pierwszy raz dopiero w 2009 r. Poza tym Strona nie mogła też skorzystać z sytuacji prawnej poprzednika (J. Z. - ojca) na podstawie § 10 ust. 1 lub 3 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą, gdyż nie nabyła wszystkich gruntów chodzących w skład przekazywanego gospodarstwa rolnego, co wynika z treści § 2 lit. a umowy darowizny z dnia 18 września 2008 r. Na podstawie tego postanowienia jedna z działek ewidencyjnych, tj. pgr [...], która wchodziła w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] opisaną w § 1 tej umowy, została darowana przez J. Z. innemu synowi, a mianowicie S. Z. .
13. W takiej sytuacji rozpatrując wniosek Strony skarżącej w zakresie płatności zwierzęcej i analizując okoliczności faktyczne sprawy Organy zasadnie powołały się na § 8 rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą jako podstawę prawną przyznania tej płatności w kwocie [...] zł (zob. pkt 6.5. niniejszego uzasadnienia).
14. Mając to na uwadze Sąd nie doszukał się naruszenia prawa materialnego i procesowego w niniejszej sprawie w szczególności zarzuty skargi okazały się bezpodstawne.
15. Tym samym nie wystąpiły podstawy do żądania przyznania określonej płatności, dlatego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło