III SA/Gl 1099/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Karpińska, Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA, Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006r. sprawy ze skargi P.H.U. "A" A. B., J. B. Spółka Jawna w C. na wynik kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyniku kontroli w przedmiocie obrotu towarowego z zagranicą – procedura wywozu postanawia: odrzucić skargę. Zaskarżonym tu wynikiem kontroli z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zakończył postępowanie kontrolne, dotyczące obrotu towarowego z zagranicą dokonanego przez P.H.U.P. "A" Spółka Jawna A. B., J. B. w C. w ramach procedury wywozu, w okresie od 1 stycznia 2002 r. do 31 grudnia 2002 r.. W punkcie II – ustalenia kontrole – tego wyniku stwierdzono, że Spółka w kontrolowanym okresie złożyła [...] zgłoszeń celnych o objęcie procedurą wywozu broszur dotyczących badań i analizy potrzeb na rynku polskim na naturalne jelita wieprzowe i baranie w ujęciu terytorialnym, tj. w rozbiciu na obszary: południowej, centralnej i północnej Polski. Materiały te zostały zaklasyfikowane do kodu PCN 491199000. Na podstawie okazanych przez Spółkę umów łączących ją z kontrahentami zagranicznymi oraz polską firmą, która wykonała opracowania przeznaczone na eksport ustalono, że przez konta bankowe Spółki nie przepływały żadne środki pieniężne z tytułu dokonanego wywozu towarów. Przekazane przez kontrolowanego rozliczenie z firmą B budzi wątpliwości, bowiem wynika z niego, że chiński kontrahent w rozliczeniach ze Spółką miał ponieść koszty wyższe o [...] USD niż to wynika z wystawionych faktur. Następnie stwierdzono, że Spółka nie przedstawiła żadnej, wiarygodnej dokumentacji mogącej potwierdzać prowadzenie działalności gospodarczej przez B oraz C, która stałaby w sprzeczności z dowodem okazanym Spółce w postaci pisma z Ministerstwa Sprawiedliwości Chińskiej Republiki Ludowej, w którym stwierdzono, że rzekomi chińscy kontrahenci nie są zarejestrowanymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą. W tych okolicznościach organ kontroli skonstatował, że między Spółką a opisanymi wyżej jej chińskimi kontrahentami nie nastąpił żaden obrót handlowy i że w rzeczywistości transakcje takie nie miały miejsca. W konsekwencji zgłoszenia celne w procedurze wywozu dotyczące broszur zawierających analizy na zapotrzebowanie na jelita wieprzowe i baranie powinny, ze względu na fikcyjność transakcji, zostać uznane za nieważne w całości ( art. 64 § 2a i 65 § 4 Kodeksu celnego). Z uwagi na treść art. 65 § 5 Kodeksu celnego za nieprawidłowe należy uznać zgłoszenia celne, które nie uległy przedawnieniu, tj. dokonane w okresie od 27 czerwca do 29 września 2006 r.. Wynik kontroli zawiera także informację, że zostanie on przekazany do Naczelnika Urzędu Celnego w K. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z udzielonym w wyniku kontroli pouczeniem, pełnomocnik Spółki "A" wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. Zaskarżonemu aktowi zarzucono, iż zawiera on błędne ustalenie, co tego, iż pomiędzy skarżącą, a jej chińskimi kontrahentami firmą B oraz C nie nastąpił żaden obrót handlowy i że w rzeczywistości transakcje takie nie miały miejsca. Skarżąca przedstawiła w toku postępowania dokument rejestracyjny firmy C w kserokopii, potwierdzony za zgodność z oryginałem przez notariusza chińskiego, przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego języka chińskiego i potwierdzony za zgodność przez notariusza polskiego. Organ kontroli dysponując dokumentem, wiarygodnym w bardzo dużym stopniu i wiedząc, że Ministerstwo Sprawiedliwości ChRL nie potwierdziło dokonania sprawdzenia w urzędzie, z którego dokument pochodzi nie mógł dokonać ustaleń w wyniku kontroli bez ponownego sprawdzenia wiarygodności informacji, na której się oparł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K., podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że dokument przekazany stronie polskiej przez Ministerstwo Sprawiedliwości Chińskiej Republiki Ludowej nie budzi wątpliwości co do rzetelności przekazanych informacji, natomiast w toku postępowania nie został przedstawiony żaden dowód mogący podważyć te informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy rozważyć, czy zaskarżony wynik kontroli wydany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w dniu [...] r., na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.), podlega sądowoadministracyjnej kontroli co do zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą między innymi orzekanie w sprawach skarg na podejmowane przez organy inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Poddane zatem kontroli sądu administracyjnego akty i czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mają charakteru decyzji lub postanowienia. Jednakże, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, chodzi tu o sprawy indywidualne, w których mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych podmiotów. Podkreślenia wymaga, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niewątpliwie zaskarżony wynik kontroli należy do kategorii aktów innych niż decyzja lub postanowienie, o których mowa w wyżej powołanym art. 3 § 2 pkt 4, jednakże nie dotyczy on uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zawiera on bowiem jedynie ustalenia dotyczące obrotu towarowego z zagranicą (eksportu), którego strona skarżąca dokonała w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2002 r.. Z ustaleń tych wynika, że: przedstawione przez kontrolowanego rozliczenia budzą wątpliwości, w toku kontroli nie przedstawiono żadnej, wiarygodnej dokumentacji mogącej potwierdzić, że chińscy kontrahenci Spółki ( firmy B i C) prowadzą działalność gospodarczą. W związku z powyższym organ kontroli stwierdził, że "... na postawie art. 64 § 2a oraz art. 65 § 4 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( tekst jednolity Dz.U. 01.75.802 z późn. zm.) zgłoszenia celne w procedurze wywozu dotyczące broszur zawierających analizy na zapotrzebowanie na jelita wieprzowe i baranie powinny, ze względu na fikcyjność transakcji, zostać uznane za nieważne w całości.". Dalej stwierdził, że "... z uwagi na treść art. 65 § 5 Kodeksu celnego za nieprawidłowe należy uznać zgłoszenia, które nie uległy przedawnieniu..." (4 zgłoszenia celne dokonane w okresie od 27 czerwca do 29 września 2002 r.). Na koniec organ kontroli skarbowej stwierdził, że "w trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą". Ustalenia te, chociaż zawierają ocenę analizowanych w toku czynności kontrolnych dokumentów, to ocena ta nie ma charakteru "rozstrzygającego", a zatem nie wkracza w sferę uprawnień lub obowiązków skarżącej, wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu należy podkreślić, że wynik kontroli, zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, został przekazany do organu właściwego w sprawach celnych, tj. do Naczelnika Urzędu Celnego w K. Zatem, to organ celny, po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z regułami określonymi w dziale IV. Postępowanie podatkowe – ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), rozstrzygnie czy i w jakim zakresie zgłoszenia celne, dokonane przez skarżącą w procedurze wywozu w okresie od 27 czerwca do 29 września 2002 r., należy uznać za nieprawidłowe, bądź za prawidłowe. Natomiast wynik kontroli, którego ustalenia nie mają mocy wiążącej dla organu celnego, zostanie włączony do materiału dowodowego i będzie podlegał ocenie tego organu tak jak każdy inny dowód w sprawie. Następnie, po wyczerpaniu toku instancyjnego, rozstrzygnięcia organów celnych w zakresie uznania przedmiotowych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe, bądź za prawidłowe, mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną odrzucił.