III SA/Gl 1101/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi H. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2021r. nr 340000/71/221236/2021 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 maja 2021r. nr [...], odmawiającą skarżącemu H.H. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od 1 marca 2021 r. do 31 marca 2021 r. W podstawie prawnej Prezes ZUS powołał art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.) – dalej powoływana jako ustawa oraz § 10 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152) – dalej rozporządzenie. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 6 maja 2021r. strona wystąpiła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Decyzją z 18 maja 2021 r. organ I instancji odmówił zwolnienia, bo stwierdził, że strona nie spełniła ku temu przesłanek wynikających z § 10 ust. 1 rozporządzenia. Wskazany we wniosku kod PKD działalności prowadzonej przez stronę, uprawniający do zwolnienia nie został potwierdzony na dzień 31 marca 2021 r. Od tego rozstrzygnięcia strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła w nim, że spółka cywilna Dom została założona ponad 20 lat temu. Miała zajmować się różnymi działalnościami, a wpis kodu przeważającej działalności był zupełnie przypadkowy. Od 10 lat prowadzi zaś tylko jedną działalność: wynajmuje pomieszczenia noclegowe objęte kodem 55.10.Z, czyi 100% przychodów spółki pochodzi z tej działalności. Zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2021 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podtrzymał stanowisko ZUS, że na 31 marca 2021 r. strona miała zgłoszoną przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 70.22.Z, a ten nie uprawnia do zwolnienia. W skardze strona zarzuciła, że rozstrzygnięcie to narusza art. 15zq ust. 1 pkt 1 ustawy oraz § 4 rozporządzenia. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o zmianę decyzji i przyznanie mu prawa do zwolnienia, przeprowadzenie dowodu z zeznań jej i świadka oraz zasądzenie kosztów. Stwierdził, że organ błędnie przyjął, że przeważającym rodzajem działalności są usługi doradcze (PKD 70.22.Z), zamiast związane z zakwaterowaniem (PKD 55.10.Z). Podniósł, że właśnie te ostatnie świadczy od 10 lat, co można łatwo zweryfikować, gdyż wszystkie zarówno wystawione, jak i otrzymane faktury i rachunki związane są tylko z branżą hotelarską, a żadne z usługami doradczymi i wszelkie przychody i koszty są związane z hotelarstwem. Oświadczył także, że jego zdaniem powinien zostać zwolniony z obowiązku opłacania składek, gdyż nie mógł świadczyć usług hotelarskich, jako że z polecenia władz hotele były zamknięte. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Oświadczył, że zmiana kodu na uprawniający do zwolnienia została dokonana dopiero na początku 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. We wniosku z 6 maja 2021 r. skarżący jako kod przeważającej działalności wskazał PKD 55.10.Z. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r., poz. 152), zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami m.in. 55.10.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r. Organ stwierdził, że wg stanu na 31 marca 2021r. kod ten nie został potwierdzony, gdyż wg rejestru CEIDG ówczesna działalność strony oznaczona była kodem PKD 70.22.Z. Natomiast w ocenie Sądu sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej, a nie deklarowanej. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy z 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej – t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Wpis do rejestru należy traktować raczej w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi, ale o charakterze wzruszalnym, zatem takiego, które może być obalone dowodami przeciwnymi. Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu. (Tak Sąd Najwyższy w wyrokach z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016r., sygn. akt II UK 402/15, publ. https://legalis.pl). Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że sama treść wpisu do CEIDG w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu. Należy zauważyć, że strona konsekwentnie podnosiła, że prowadzi działalność hotelową od 10 lat, oświadczyła też, że działalność hotelarska jest jedyną, jaką wykonuje i 100% przychodów firmy pochodzi z niej. Jeśli działalność hotelarska jest jedyną faktycznie prowadzoną, to siłą faktu jest ona przeważająca. Z powyższego wynika, że w zakresie ustalenia stanu faktycznego zachodzą istotne braki, co wskazuje, że organ naruszył art. 7 K.p.a. stanowiący, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Nadto zauważyć należy, że organ w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie dochował swych obowiązków, w szczególności w zakresie informowania. Stosownie bowiem do art. 9 K.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Natomiast w piśmie z 28 kwietnia 2021r. (karta 17 akt administracyjnych) organ poinformował stronę o możliwości wypowiedzenia się i zapoznania się ze zgromadzonym materiałem, ale nie poinformował o tym, że jeśli skarżący dysponuje dowodami, że prowadził inną działalność niż wpisana do CEIDG, to powinien je przedłożyć. Stosownie natomiast do art. 79a § 1 Kpa, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wyżej przedstawionego stanowiska Sądu. Przeprowadzi postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie jaka działalność strony ma charakter przeważający i wyda rozstrzygnięcie stosowne do wyników poczynionych ustaleń. Nie mogły być natomiast uwzględnione wnioski dowodowe strony o przesłuchanie jej i świadka, złożone w skardze. Stosownie bowiem do art. 106 § 3 sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika, że przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodów z dokumentów i to tylko wówczas, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ naruszył art. art. 7, 9, 77 § 1 i 79a § 1 K.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ZUS.