III SA/Gl 1102/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-03-19
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, mimo wcześniejszego uchylenia decyzji w tej sprawie przez WSA z powodu braku należytego uzasadnienia?Ratio decidendi
Organ naruszył art. 153 PPSA, nie stosując się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA, który uchylił decyzję z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu tajemnicy przedsiębiorcy wymaga spełnienia przesłanek formalnych i materialnych, a uzasadnienie decyzji musi być szczegółowe i przekonujące, co nie zostało wykazane w zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwróciło się do Katowickiej Agencji Wydawniczej o udostępnienie umów i faktur dotyczących zakupu/wynajmu i adaptacji busa. Organ odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Gliwicach uchylił poprzednią decyzję z powodu braku należytego uzasadnienia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, organ ponownie odmówił udostępnienia informacji, ponownie powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, co doprowadziło do kolejnej skargi.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Katowickiej Agencji Wydawniczej sp. z o.o. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na decyzję Katowickiej Agencji Wydawniczej sp. z o.o. w Katowicach z dnia 20 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Katowickiej Agencji Wydawniczej sp. z o.o. w Katowicach na rzecz strony skarżącej 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją 20 października 2023 r., nr [...], Katowicka Agencja Wydawnicza Sp. z o.o. z/s w Katowicach (dalej: Spółka, organ) decyzją z 14 marca 2023 r. odmówiła udostępnienia informacji publicznej Stowarzyszeniu [...] (dalej: wnioskodawca, Stowarzyszenie), na wniosek z 22 lutego 2023 r. W podstawie prawnej decyzji Spółka przywołała art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm., dalej: u.d.i.p.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, ze zm., dalej: k.p.a.).
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Stowarzyszenie wnioskiem z 22 lutego 2023 r. zwróciło się do Spółki o udostępnienie:
1) umowy wraz z załącznikami i aneksami, dotyczącej zakupu/wynajmu busa widocznego na zdjęciach publikowanych przez portal [...];
2) umowy lub umów na przeprowadzenie prac adaptujących busa na [...];
3) rachunków i faktur związanych z pracami adaptacyjnymi busa na [...].
Organ pismem z 14 marca 2023 r., w odpowiedzi na wniosek, poinformował wnioskodawcę, że pojazd marki Renault [...] jest przedmiotem leasingu. Miesięczna rata leasingu pojazdu wynosi 2.516,45 zł. Ponadto udzieliła informacji w zakresie robót wykonanych w studiu mobilnym, z wyszczególnieniem poszczególnych prac. Wskazała, że po demontażu fabrycznej zabudowy wykonano m.in. montaż akustyczno-termiczny wnętrza, oświetlenia LED, klimatyzacji/ogrzewania, dodatkowego zasilania, kanapy i pozostałych mebli. W studiu zamontowany jest również dodatkowy akumulator oraz nieduża przestrzeń magazynowa. Jego wyposażenie – sprzęt do rejestracji dźwięku i obrazu – jest wykorzystywane przez dziennikarzy również w codziennej reporterskiej pracy, co znacznie ograniczyło koszty.
W pozostałym zakresie wniosku, organ decyzją z 14 marca 2023 r. odmówił udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazał, że informacje, które zawarte zostały w umowach oraz koszt prac adaptacyjnych, mają dla Spółki istotną wartość gospodarczą. W związku z tym, ujawnienie ich mogłoby spowodować pogorszenie pozycji negocjacyjnej Spółki w przyszłości. Przedstawienie umów i konkretnej wyceny adaptacji pojazdu na cele reporterskie spowoduje, że konkurencyjne podmioty uzyskałyby informacje dotyczące warunków finansowych i polityki finansowej Spółki, co skutkowałoby naruszeniem jej interesu gospodarczego. Ponadto projekt busa zaaranżowanego na [...] jest unikatowym pomysłem w regionie, w związku z tym Spółka chce uniknąć sytuacji, w której projekt ten byłby powielany przez inne podmioty. Ujawnienie rachunków, faktur i umów na prace związane z adaptacją busa na [...], narusza w tym zakresie tajemnicę przedsiębiorstwa. Spółka, udzielając wnioskodawcy informacji w postaci treści umów oraz faktur/rachunków naraziłaby się na szkodę w postaci ujawnienia nowoczesnego i unikatowego charakteru projektu, tym samym tracąc jego innowacyjny charakter.
Umowy i informacje, o których udostępnienie wnosi wnioskodawca nie były dotychczas przedmiotem udostępnienia. Spółka bowiem podjęła po swojej stronie istotne działania, które ograniczają do nich dostęp przez osoby nieuprawnione. Poza osobami wchodzącymi w skład Zarządu Spółki i osobami zajmującymi się obsługą księgową, nikt inny nie ma do nich dostępu. Zdaniem Spółki wydana decyzja w oparciu o art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowi wyraz konieczności ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia na powyższą decyzję organu, wyrokiem z 29 czerwca 2023 r., sygn. III SA/Gl 327/23, uchylił zaskarżoną decyzję orzekając o kosztach postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącej. Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W szczególności wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera należytego uzasadnienia. Spółka nie wskazała szczegółowo, które z żądanych dokumentów stanowią dokumenty urzędowe i podlegają u.d.i.p., które zaś stanowią dokumenty prywatne nie podlegające tej ustawie. Sąd wskazał, że odmowa udostępnienia informacji publicznej nastąpiła z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Tymczasem ustanowione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenia mają charakter wyjątkowy, a jako takie, nie mogą być wykładane rozszerzająco. Nie mogą także dotyczyć dokumentów prywatnych, które w ogóle nie podlegają u.d.i.p.
Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej". (zob. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 2335/17, LEX nr 2733605). Z uwagi na brak prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięcia Sąd uznał, że zbędnym jest żądanie w sprawie dokumentów źródłowych, a więc umów, załączników, aneksów, faktur, rachunków jako, że Sąd nie może zastąpić Spółki w sporządzeniu uzasadnienia rozstrzygnięcia. Wobec braku wyczerpującego uzasadnienia, Sąd nie mógł zweryfikować twierdzeń Spółki, co do przesłanek odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy, z dokumentami źródłowymi. Konsekwencją braku należytego uzasadnienia decyzji, było naruszenie art. 61 ust. 3 Konstytucji oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim w przepisach tych przewidziano możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Wyrok WSA z 29 czerwca 2023 r., sygn. III SA/Gl 327/23 jest prawomocny.
Zaskarżoną w tym postępowaniu decyzją z 20 października 2023 r., w wyniku ponownego rozpoznania wniosku Stowarzyszenia, organ odmówił udostępnienia informacji publicznej, objętej wnioskiem z 22 lutego 2023 r. Przyznał, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., a tym samym informacje dotyczące gospodarowania majątkiem publicznym przez Spółkę co do zasady podlegają udostępnieniu, stanowiąc informację publiczną.
W uzasadnieniu decyzji wskazał na ograniczenia w dostępie do informacji publicznej określone w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., tj. tajemnicę przedsiębiorstwa oraz prywatność osoby fizycznej.
W szczególności, organ wyjaśnił, że definicja legalna tajemnicy przedsiębiorcy zawarta została w art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1233 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie sa łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Dalej wskazał, że informacje, które zostały zawarte we wnioskowanych umowach oraz koszt prac adaptacyjnych, mają dla Spółki istotną wartość gospodarczą.
[...] [...] jest projektem unikatowym, pomysłem autorskim Redaktora Naczelnego portalu w K., umożliwiającym pracę z każdego miejsca K. i regionu, a ujawnienie szczegółów tego projektu mogłoby spowodować jego powielenie przez inne podmioty.
Strony umów złożyły oświadczenia o zachowaniu poufności, a z Instrukcji obiegu dokumentów w Spółce w §17 ust. 9 dodatkowo przewidziano, że wszystkie dokumenty dotyczące zawieranych umów cywilnoprawnych objęte są klauzulą poufności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 i art. 61 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483, ze zm.), poprzez ich niezastosowanie i nieudostępnienie skarżącemu:
- umowy wraz z załącznikami i aneksami dotyczącej zakupu/wynajmu busa widocznego na zdjęciach publikowanych przez portal [...];
- umowy lub umów na przeprowadzenie prac adaptujących busa na [...]; - - rachunków i faktur związanych z pracami adaptacyjnymi busa na [...] - pomimo braku podstaw do odmowy ich udostępnienia;
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę udostępnienia informacji w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, pomimo że w sprawie nie zachodziła okoliczność ograniczająca prawo do informacji w postaci tajemnicy przedsiębiorstwa.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa ma charakter wyjątkowy. Natomiast z uzasadnienia decyzji Spółki nie wynika dlaczego akurat żądana dokumentacja miałaby spowodować "pogorszenie sytuacji negocjacyjnej" i ujawnienie strategii finansowej Spółki. Jest to dokumentacja związana z jedną inwestycją dokonaną przez Spółkę dotyczącą adaptacji busa do [...] - nie można jej więc uznać za kluczową z punktu widzenia przyjętej przez Spółkę strategii finansowej. Z całą pewnością natomiast jej treść stanowi informację o sposobie gospodarowania środkami publicznymi i powinna jako taka być jawna. Organ nie udostępniając skarżącemu wnioskowanych informacji, ograniczył jego konstytucyjne prawo. Uzasadnienie dla takiego postępowania powinno być szczegółowe, odnosić się do okoliczności konkretnej sprawy. Opierając decyzję na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. z powołaniem się na tajemnicę przedsiębiorcy, konieczne jest wykazanie, że dane, których udostępnienia na podstawie przepisów u.d.i.p. żąda wnioskodawca, nie mogą zostać ujawnione ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Tajemnica przedsiębiorcy musi być oceniana w sposób obiektywny, oderwany od woli danego przedsiębiorcy. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę charakter wnioskowanych dokumentów należy uznać, że to jedynie wolą Spółki zostały one uznane za tajemnicę przedsiębiorstwa.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach i na przewidzianych ustawą zasadach wymaga jednoczesnego zaistnienia dwóch pozytywnych przesłanek: przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy a adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udostępnienia w świetle art. 4 ust. 1 lub 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Z zaskarżonej decyzji wynika, że objęte wnioskiem umowy i dokumenty nie miały charakteru prywatnego, tylko urzędowy i jako takie co do zasady podlegały udostępnieniu.
Istotą sporu w kontrolowanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy organ zasadnie mógł odmówić udostępnienia informacji publicznej żądanej przez stronę skarżącą powołując się na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.
Na wstępie zauważyć należy, że sprawa, której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem kontroli WSA w Gliwicach. Zgodne z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie administracyjnej. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego orzeczenia i wytyczenie kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (por. M. J., J. J., R. S. w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera, Warszawa 2011 r., s. 546). Między oceną prawną a wskazaniami istnieje ścisły związek, ponieważ ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracji publicznej w sprawie, a wskazania określają sposób postępowania w przyszłości (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2020 r., I OSK 896/19, Legalis nr 2344882). Natomiast zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocny wyrok wiąże nie tylko w zakresie jego sentencji, ale także jego uzasadnienia. Zawiera ono bowiem konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne do określenia jego zakresu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 17 stycznia 2023 r., III OSK 1702/21, opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych; i z 30 czerwca 2022 r., I OSK 884/19, Legalis nr 2710888).
W związku z powyższym podkreślić należy, że WSA w Gliwicach w swoim wyroku z 29 czerwca 2023 r., III SA/Gl 327/23 zobowiązał organ aby ponownie rozpoznając sprawę należycie i wyczerpująco przedstawił motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji. Przede wszystkim zobowiązano Spółkę do rozważenia czy wnioskowane dokumenty są dokumentami urzędowymi, bowiem tylko takie mają charakter informacji publicznej i mogą podlegać ograniczeniom wynikającym z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że kontrola sądowa musi być prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych, po przedstawieniu prawidłowej argumentacji organu, która umożliwia ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.
Istotnym jest zatem ustalenie, czy w sprawie występuje przesłanka materialna związana z oceną zasadności wyłączenia żądanej informacji publicznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że organ naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wskazań zawartych w powołanym wyżej wyroku z 29 czerwca 2023 r. Odmawiając skarżącemu po raz kolejny udzielenia informacji publicznej organ nie przedstawił w sposób wyczerpujący motywów rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ skupił się na zagadnieniach związanych z samą definicją "tajemnicy przedsiębiorcy".
Należy podkreślić, że dla odmowy udostępnienia określonej informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy spełnione muszą być przesłanki formalne i materialne (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, str. 118 – 119, a także wyroki NSA: z 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 192/13; z 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 2490/14; z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1993/16, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei, przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej. Obie te przesłanki muszą być spełnione, aby dana informacja publiczna podlegała ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że uzasadnienie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) powinno zawierać argumentację wskazującą na okoliczność spełnienia zarówno przesłanek formalnych, jak i materialnych orzeczonej odmowy. Konieczne bowiem jest wykazanie, że konkretne informacje zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Szczególnie precyzyjne i wyczerpujące uzasadnienie powinny zawierać te decyzje, w których dokonuje się analizy takich klauzul generalnych jak tajemnica przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa.
W zaskarżonej decyzji zabrakło wyczerpujących i przekonujących argumentów uzasadniających zajęte stanowisko. Odmowa udzielenia informacji nie może opierać się na powołaniu przepisów i ogólnikowym stwierdzeniu, że mają one zastosowanie w sprawie. Zapis w Instrukcji Obsługi Dokumentów o objęciu wszystkich umów cywilnoprawnych oraz oświadczenia stron umowy, które zobowiązują się do zachowania poufności w zakresie danych technicznych, technologicznych i wynagrodzenia w związku z realizacją umowy, świadczą jedynie o woli ograniczenia dostępu do informacji publicznej, ale nie są wystarczające dla uznania że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Należy podkreślić, że to nie jedynie wola stron decyduje o poufnym charakterze umowy. Klauzula poufności powinna się opierać na obiektywnych, rzeczowych i uzasadnionych przesłankach, a nie na subiektywnej ocenie strony umowy.
Obowiązkiem Spółki było prawidłowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.
Tymczasem organ ograniczając się do stwierdzenia, że informacje dotyczące studia mobilnego mają dla Spółki wartość gospodarczą, nie wskazał szczegółowo z czego wywodzi przesłankę odmowy udzielenia informacji i na czym opiera swoje uzasadnienie.
NSA w uzasadnieniu wyroku z 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 2335/17 (publ.: LEX nr 2733605), wskazał, że ustanowione w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyłączenia mają charakter wyjątkowy, a jako takie, nie mogą być wykładane rozszerzająco. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu "utajnienia" danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. Kontrola sądowa w tym zakresie nie może być iluzoryczna, a w związku z tym musi być ona w zasadzie prowadzona na podstawie dokumentów źródłowych. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwia temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej" (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., I OSK 2335/17, LEX nr 2733605). Nie jest zatem dopuszczalne w świetle przepisów u.d.i.p. powoływanie się na przesłankę wyłączenia informacji z obowiązku jej udostępnienia bez wskazania konkretnej argumentacji, uzasadniającej przyczyny uznania, że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Tylko jasne, nieabstrakcyjne i szczegółowe przedstawienie stanowiska może oprzeć się zarzutowi naruszenia w decyzji przepisu art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 684/17). W przedmiotowej sprawie decyzje organu zawierają jedynie ogólnikowe informacje i jako takie wymykają się spod kontroli, zwłaszcza, że organ nie przedłożył Sądowi żadnych dokumentów źródłowych, w tym żądanych przez skarżącą umów i dokumentów zawierających informacje publiczne.
Co do zasady umowy cywilnoprawne, na podstawie których osoby je zawierające otrzymają wynagrodzenie ze środków publicznych lub będą czerpać korzyści z rozporządzenia majątkiem publicznym lub będą realizować zadania publiczne podlegają ujawnieniu.
Konsekwencją braku należytego uzasadnienia decyzji, było naruszenie art. 61 ust. 3 Konstytucji oraz art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie w jakim w przepisach tych przewidziano możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy i prywatność osoby fizycznej.
Wskazania co do dalszego postępowania kolejny raz sprowadzają się do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ, w szczególności zaś należytego i wyczerpującego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji. W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że przedstawienie Sądowi dokumentów niezbędnych dla merytorycznej oceny nie oznacza, że dokumenty te zostaną udostępnione do wglądu także stronie skarżącej w ramach prawa przeglądania akt sprawy w Sądzie. W przypadku, w którym istota sporu sprowadza się do odmowy udostępnienia konkretnych dokumentów (w ramach żądania udostępnienia informacji publicznej), dokumenty takie nie podlegają udostępnieniu zainteresowanemu w trakcie postępowania sądowego. Organ przekazując utajnioną dokumentację do sądu administracyjnego, powinien zastrzec, że zawiera ona dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, co do których nastąpiła odmowa ich udostępnienia w drodze decyzji administracyjnej (np. poprzez umieszczenie tych dokumentów w odrębnej, należycie opisanej kopercie).
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota 680 zł obejmuje zwrot uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł według norm przepisanych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło