III SA/Gl 1107/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu postanawia: ustanowić dla A.D. adwokata z urzędu. W treści wniesionej do tut. Sądu skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, skarżący zamieścił dodatkowy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Żądanie to rozszerzył następnie na druku urzędowego formularza, gdzie jako zakres wniosku wskazał jeszcze "zwolnienie od kosztów sądowych". W motywach powyższego wyjaśnił, iż jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, której miesięczne dochody z tytułu emerytury wynoszą 653,00 zł netto. Oboje zaliczają się do osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Poza mieszkaniem o pow. [...] m2 innych składników majątku w rubryce nr 7 formularza nie wymieniono. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powołanej jako p.p.s.a., strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy p.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem z mocy samej ustawy objęty jest skarżący wobec powyższego złożony na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy nie podlegał rozpoznaniu. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku, tj. ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu na uwagę zasługuje przede wszystkim art. 262 ustawy p.p.s.a., w świetle którego do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego (...). Stosując zatem przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy została spełniona. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt administracyjnych kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, iż A.D. rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata. Miesięczny dochód jego żony z ledwością wystarcza im na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych (vide: decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego). Tym bardziej, że skarżący od dnia [...] r. (vide: zaświadczenie z dnia [...] r.) jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a posiadane przez niego oraz żonę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. i z dnia [...] r. ograniczają ich możliwości zarobkowe. Ponadto z tego tytułu ponoszą też dodatkowe wydatki na leczenie i dlatego posiadają zaległości w bieżących płatnościach, które na dzień 26 października 2010 r. wynosiły 7.747,24 zł. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3, art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262, a także art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.