III SA/Gl 111/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-09-20

Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Agata Ćwik-Bury, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej następuje z dniem wszczęcia postępowania karnego, nawet jeśli podatnik nie został o tym poinformowany przez organ podatkowy, a jedynie przez prokuratora?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej następuje z dniem wszczęcia postępowania karnego lub w sprawie o przestępstwo skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony. Kluczowe jest uzyskanie przez podatnika wiedzy o toczącym się postępowaniu, niezależnie od tego, czy informacja pochodzi od organu podatkowego, czy od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. W niniejszej sprawie, podatnik został poinformowany o zarzutach karnoskarbowych, co skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi U. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2006 r. Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, argumentując, że organy podatkowe nie powiadomiły jej o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku z wszczętym postępowaniem karnym. Organ odwoławczy uznał, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek wszczęcia postępowania karnego, w którym przedstawiono skarżącej zarzuty, co skutkowało wydłużeniem terminu przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...]r. nr [...] określającą U. Z. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą PHU "A" w Z. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj 2006 r. w kwocie [...] zł i orzekł co do istoty sprawy za ten okres rozliczeniowy określając zobowiązanie w kwocie [...] zł. Decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez U. Z. w roku 2006 były roboty ogólnobudowlane związane z wznoszeniem budynków oraz wynajem pomieszczeń. W lipcu 2007 r. u przedsiębiorcy przeprowadzono kontrolę w zakresie prawidłowości i rzetelności rozliczeń w podatku od towarów i usług, której ustalenia ujęto w protokole z [...]r. Kontrola wykazała ujęcie w rejestrze zakupów [...] faktury dokumentujące transakcje z firmą "B" M.F. z B. podejrzewanej o fałszowanie faktur w okresie od stycznia 2004 r. do 31 maja 2005 r. (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r.). W czasie kontroli U. Z. oświadczyła, że wszystkie transakcje z tym kontrahentem miały w rzeczywistości miejsce. Płatności dokonywane były w formie gotówkowej. Czynił to w jej imieniu pracownik - P. S. Zakupy materiałów budowlanych dokonywane były na bieżąco, w miarę potrzeb i nie były magazynowane, ale bezpośrednio dostarczane do zużycia w miejscach świadczenia usług z reguły własnym transportem ([...], nr rej. [...]. W przypadku jednorazowego zakupu większej ilości materiałów, wymagającego pojazdu o większych gabarytach, korzystano z transportu sprzedawców. Dalej organ wyjaśnił, że kontrola przeprowadzona w firmie M. F. wykazała, że w dokumentacji brakuje faktur, będących w posiadaniu innych przedsiębiorców. Faktury posiadane przez M. F. o tych samych numerach, wystawione zostały na rzecz innych kontrahentów. Ze złożonego przez wystawcę oświadczenia wynikało, że każda inna faktura, o takim samym numerze lecz wystawiona na rzecz innego odbiorcy niż będące w jego posiadaniu jest fałszywa. W miesiącu maju 2006 r. stwierdzono u skarżącej [...] faktur, których kopie nie były ujęte w dokumentacji przedsiębiorcy M. F.. W dniu [...]r. Komenda Policji w Z. wszczęła dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 a 2006 r. dokumentów w postaci faktur firmy "B" M.F, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 kk. Postępowanie to było objęte nadzorem Prokuratury Rejonowej w Z., sygn. akt [...], która następnie przedstawiła, [...] r. U. Z. zarzut popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 i art. 270 § 1 kk polegającego na zaksięgowaniu w rejestrze zakupów w okresie od września 2004 r. do maja 2006 r. faktur VAT uprzednio sfałszowanych przez S. B., celem pozorowania dokonanych transakcji handlowych. Zarzut ten [...] r. został uzupełniony o przestępstwo z art. 56 § 1 kks, co zostało ogłoszone U. Z. [...]r. Prawomocnym wyrokiem z [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. uznał S. B. (pracownika firmy B") za winnego przestępstwa podrabiania faktur VAT wykorzystanych następnie do rozliczeń podatkowych przez skarżącą. U. Z., wyrokiem z [...] r., sygn.. akt [...] również została skazana za posługiwanie się nierzetelnymi fakturami w rozliczeniach podatkowych (pkt 8 wyroku). W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z [...] r. określił za styczeń 2006 r. zobowiązanie w podatku VAT w kwocie [...] zł, w miejsce deklarowanej przez U. Z. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie [...] zł (różnica [...] zł). Organ określił zobowiązanie, gdyż zakwestionował ujęcie w rozliczeniu [...] faktur, które okazały się fałszywe (nie dokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych) oraz kwotę do przeniesienia z poprzedniego okresu rozliczeniowego (kwietnia 2006 r.). Wskazał również, że sporne zobowiązanie z racji zawieszenia biegu terminu przedawnienia ([...] do [...] r.) przedawni się nie wcześniej niż [...] r. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej, który nie zgodził się z zarzutem przedawnienia zobowiązań maj 2006 r. ale powziął wątpliwość co do rzetelności innych ujętych w rozliczeniu faktur. Uznał też, że zobowiązanie przedawni się w dniu [...] r. Po przeprowadzeniu dodatkowych ustaleń kontrolnych w marcu 2015 r. okazało się, że dokumentacja FHU "A" U. Z. została zniszczona a sama firma została wniesiona aportem do spółki z o.o. "A" Z. ([...] r.). Kontrolujący powiadomili też skarżącą, że zobowiązanie za maj 2006 r. nie uległo przedawnieniu (pismo z [...] r.). Decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w Z. ponownie określił U. Z. za maj 2006 r. zobowiązanie w podatku VAT w kwocie [...] zł. Powyższe wynikało z zakwestionowaniu prawa do rozliczenia [...] fałszywych faktur (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy VAT) oraz decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] r., którą określono niższą o [...] zł kwotę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kwiecień 2006 r. Organ wskazał też, że zobowiązanie przedawni się [...] r. Skarżąca odwołała się od decyzji organu I instancji wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania. Podniosła, iż doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U z 2015 r., poz.613, w skrócie op). Po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił zaskarżoną decyzję i wydał decyzje reformacyjną. Określił skarżącej za maj 2006 r. zobowiązanie wysokości [...] zł, gdyż uwzględnił wydanie przez organ odwoławczy reformacyjnej decyzji dotyczącej rozliczenia podatku VAT za kwiecień 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z [...] r. określił U. Z. za kwiecień 2006 r. nadwyżkę do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł (wyższej niż organ I instancji – [...] zł). Powyższe skutkowało koniecznością korekty zobowiązania za czerwiec 2006 r. na korzyść podatnika. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ wskazał, że postanowieniem Komendy Policji w Z. [...] r., sygn. akt [...] , [...] wszczęte zostało, na podstawie art. 325e § 1 kpk, dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy "B" M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 270 § 1 kk. Postępowanie to zostało objęte nadzorem Prokuratury Rejonowej w Z., sygn. akt [...] i w jego zostało wydane ([...] r.) a następnie ogłoszone ([...] r.) postanowienie o przedstawieniu zarzutów U. Z. (art. 286 § 1 kk i 270 § 1 kk) obejmujące okres od września 2004 r. do maja 2006 r. Postanowienie to zostało następnie zmienione przez dodanie zarzutów popełnienia przestępstwa z art. 56 § 1 kks obejmujące ten sam okres i te same faktury, które skarżąca wykorzystała do rozliczenia podatku VAT za wskazany okres zaniżając podatek VAT do zapłaty i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe za poszczególne miesiące od września 2004 r. do maja 2006 r. Postanowienie zostało ogłoszone skarżącej [...] r. Tym samym z dniem [...] r. czyli z datą wszczęcia postępowania karnego w ramach którego przedstawiono skarżącej powyższe zarzuty nastąpił skutego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Organ podkreślił, że U. Z. została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., który uprawomocnił się [...] r. (sygn. akt [...] pkt 8 wyroku z [...] r.). W konsekwencji powyższego termin przedawnienia zobowiązanie podatkowego za czerwiec 2006 r. wydłużył się do [...] r. Nie ma też wątpliwości, że chociaż nie wszczęto formalnie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (faza in rem) to wszczęte zostało postępowanie karne i w jego przedstawiono U. Z. (podejrzanej) zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego (faza in personam). Wystąpił zatem zbieg postępowania karnego i karnego skarbowego w fazie in personam, co powoduje, że uznać należy, że wszczęcie postępowania karnego, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 op nastąpiło w tej samej dacie, tj. [...] r. Wobec przywołanego brzmienia zarzutu nie ma też wątpliwości, że występował związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym a zobowiązaniem podatkowym strony (rozliczeniem podatku za maj 2006 r.). Co do meritum sprawy, organ odwoławczy uznał, że zasadnie organ pierwszej instancji zakwestionował prawidłowość deklaracji podatkowej w podatku VAT za maj 2006 r., gdyż w toku kontroli podatkowej za ten miesiąc stwierdzono ujęcie w rozliczeniu [...] faktur nie dokumentujących rzeczywistych transakcji gospodarczych oraz nieprawidłową kwotę podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, którą organ określił decyzją ostateczną w innej wysokości niż deklarowana przez podatnika. Na to rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania i zasądzenia kosztów postępowania, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 70 Ordynacji podatkowej mającego wpływ na wynik sprawy wobec braku powiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawniania w związku z wszczęciem postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem w dniu [...] r. Organ naruszył obowiązek wynikający z ustawy nowelizującej z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, poz. 1199) która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r. a tym samym nie wystąpiła przesłanka uzasadniająca zastosowanie instytucji zawieszenia postępowania. Decyzje organów obu instancji zostały zatem wydane po upływie terminu przedawnienia zobowiązania za maj 2006 r. Skarżąca została zapoznana z zarzutami karnoskarbowymi przed upływem terminu przedawnienia ([...] r.) ale nie uczynił tego organ podatkowy, który nie może powoływać się tym zakresie na czynności prokuratora i brak obowiązywania art. 70c op. Stanowisku organu przeczy także interpretację ogólna Ministra Finansów z dnia 2 października 2012 r. czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, zgodnie z którym art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, narusza konstytucyjną zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że termin przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za maj 2006 r., co do zasady upłynął [...] r., jednakże w przedmiotowej sprawie został on wydłużony z racji zawieszenia jego biegu na skutek wszczęcia postępowania karnego, w toku którego przedstawiono skarżącej zarzut popełnienia przestępstwa karnoskarbowego obejmującego również maj 2006 r. Dochodzenie zostało wszczęte [...] r. a postanowienie o przedstawieniu zarzutów wydano [...] r. a następne [...] r. Wiedzę o jego prowadzeniu skarżąca powzięła już [...] r., a o zarzutach karnoskarbowych [...] r. Wobec powyższego ziściły się przesłanki wskazane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. P 30/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "ppsa") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ppsa). Orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa). Badanie zaskarżonej decyzji przez pryzmat wyżej wskazanego kryterium jej legalności wskazuje, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zarzuty skargi skupiają się na kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego za maj 2006 r., którego określenia dokonał organ decyzją w nowej niższej niż deklarowana przez podatnika wysokości. Nie jest sporne, że zobowiązanie to co do zasady uległoby przedawnieniu [...] r., ale organ i skarżąca różnią się w kwestii wpływu na jego przedłużenie wystąpienia przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia określonej w art. 70 § 6 pkt 1 op., gdyż organ podatkowy nie zawiadomił podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w trybie art. 70c tej ustawy przed jego upływem. Organ prezentuje stanowisko odmienne, ponieważ przepis ten został dodany do ustawy dopiero z dniem [...] r. W tej sytuacji należy przypomnieć, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 op). Na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 op, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Powyższa regulacja stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dniem wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, przy czym w wyniku nowelizacji obowiązującej od 15 października 2013 r. ustawodawca wprost sformułował jeszcze wymóg zawiadomienia podatnika o postępowaniu karnym skarbowym i o tym, że wobec wszczęcia takiego postępowania nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (art. 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne, Dz. U. z 2013 r. poz. 1149), które powstaje z mocy prawa, jak to ma miejsce w przypadku podatku od towarów i usług. W odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego przed 15 października 2013 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 lipca 2012 r., sygn. P 30/11 orzekł, że "art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Z powyższej sentencji oraz uzasadnienia wyroku wynika, że Trybunał wyraźnie powiązał zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 70 § 6 pkt 1 op z obowiązkiem stosownego powiadomienia podatnika, przed upływem terminu z art. 70 § 1 op, przy czym nie wskazał, kto i w jakim trybie ma dokonać powiadomienia o wszczęciu wskazanego w przepisie postępowania. Nie zdecydował jednak o powiązanie skutku w postaci zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z dokonaniem konkretnej czynności procesowej czy też z prowadzeniem konkretnej fazy postępowania, kładąc jedynie nacisk na obowiązek poinformowania podatnika o fakcie wszczęcia stosownego postępowania. Oznacza to, że dla wystąpienia skutku z art. 70 § 6 pkt 1 op konieczne jest jedynie, aby podatnik został poinformowany, że nastąpiło wszczęcie postępowania karnego lub karnego skarbowego dotyczącego tego zobowiązania. Podkreślić należy, że to nie dzień przedstawienia zarzutów podejrzanemu, ale dzień wszczęcia postępowania "w sprawie" o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony jest tym, z którym następuje zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zaś datą wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe jest data wydania postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, o którym mowa w art. 303 kpk. Wskazane wymogi zostały w niniejszej sprawie spełnione, albowiem postanowieniem Komendy Policji w Z. z [...] r., sygn. akt [...] wszczęte zostało dochodzenie w sprawie sfałszowania w okresie pomiędzy 2004 r. a 2006 r. dokumentów w postaci faktur VAT firmy "B" M. F., tj. o przestępstwo określone w art. 286 § 1 kk w związku z art. 270 § 1 kk. Zawiadomienie o fałszowaniu faktur jego firmy przez pracowników złożył sam M. F. [...] r. Natomiast postanowieniem z [...] r. Prokuratura Rejonowa w Z. uzupełniła wcześniejsze (z [...] r) postanowienie o przedstawieniu skarżącej zarzutu o przestępstwo z art. 56 § 1 kks (poświadczenie nieprawdy w dokumentach podatkowych VAT za okres od września 2004 r. do maja 2006 r. wskazując kwoty wynikające z wprowadzonych do ksiąg przychodów i rozchodów poświadczających nieprawdę faktur VAT wyszczególnionych w punkcie poprzednim, wykazując zaniżony podatek należny VAT do zapłaty, w następstwie czego jako podatnik nie wykazała należnego zobowiązania podatkowego i w ten sposób naraziła Skarb Państwa na uszczuplenie podatkowe). Następnie wyrokiem Sądu Rejonowego w Z., [...] Wydział Karny, z [...] r., sygn. akt [...] U. Z. została uznana winną tego, że w okresie od lipca 2004 r. do maja 2006 r. jako właścicielka PHU "A" działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu tego samego zamiaru, zaksięgowała w swojej dokumentacji podatkowej sfałszowane przez inną ustaloną osobę faktury VAT, a następnie posługując się nierzetelnymi fakturami VAT, wymienionymi w pkt 8 wyroku, stwarzającymi pozory dokonanych transakcji handlowych, wprowadziła w błąd Urząd Skarbowy w ten sposób, że z faktur tych dokonała odliczenia podatku naliczonego, poprzez to zaniżyła podatek VAT należny do zapłaty (...), czym naraziła na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej, przy czym jest to kwota małej wartości, ti. przestępstwa skarbowego z art. 62 § 2 ks i 76 § 1 kks w zw. z art. 76 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i art. 6 § 2 kks wymierzając karę grzywny. Wyrok ten jest prawomocny od 21 grudnia 2012 r. Co prawda w sprawie nie wszczęto postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, ale wszczęte zostało postępowanie w sprawie karnej o oszustwo podatkowe i w jego toku przedstawiono podejrzanej zarzut popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego. Zaaprobować zatem należy stanowisko organu, że wszczęcie postępowania w sprawie karnej w toku którego przedstawienie skarżącej zarzutu popełnienia również przestępstwa skarbowego spełnia przesłankę z art. 70 § 6 pkt 1 op. Wobec powyższego, z datą ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów obejmującego przestępstwa karnoskarbowe nastąpił skutek przewidziany w tym przepisie, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z datą wszczęcia postepowania karnego czyli [...] r. i taka datę przyjął organ podatkowy do ustalenia okresu zawieszenia. Nie ma też wątpliwości, że występował związek pomiędzy prowadzonym postępowaniem karnym a zobowiązaniem podatkowym strony (rozliczeniem podatku VAT za kolejne miesiące od września 2004 do maja 2006 r.)). W myśl art. 70 § 7 pkt 1 op termin przedawnienia biegł dalej, od dnia [...] r., tj. od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (wyroku Sądu Rejonowego w Z., sygn. akt [...]). W konsekwencji zobowiązanie podatkowe za maj 2006 r. przedawni się nie wcześniej niż z dniem [...] r. Tym samym organy podatkowe obu instancji wydając odpowiednio decyzje określające zobowiązanie w podatku VAT za maj 2006 r. w dniu [...] r. i [...] r. nie naruszyły prawa. Należy przypomnieć, że zobowiązanie podatkowe w podatku VAT powstaje w trybie określonym w art. 21 § 1 pkt 1 op, a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Podatnik składa wymaganą prawem deklarację, w której dokonuje rozliczenia podatku VAT. Jeśli więc zobowiązanie podatkowe U. Z. za maj 2006 r. powstało na skutek dokonania w tym miesiącu czynności opodatkowanej i podatnik dopełnił ciążącego na nim obowiązku złożenia deklaracji to w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w rozliczeniu organ może go skorygować wyłącznie wydając decyzję, co tez uczynił. Natomiast fakt, że organ podatkowy, który nie prowadził postępowania karnoskarbowego nie powiadomił skarżącej o zawieszeniu terminu biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tym postępowaniem, nie może stanowić skutecznego zarzutu. W dacie jego wszczęcia ([...] r.), jak również wydania i ogłoszenia U. Z. postanowień o przedstawieniu zarzutów ([...] r. i [...] r.), co miało miejsce zarówno przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania za maj 2006 r. i przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 30/ 11 z 17 lipca 2012 r. nie obowiązywał art. 70c op, nakładający na organy podatkowe obowiązek informowania podatnika o toczącym się postępowaniu karnoskarbowym co skutkuje tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu w terminie "podstawowym". W sytuacji, gdy postępowanie o przestępstwa karnoskarbowe już się toczyło i podatnik o nim powziął wiedzę (ogłoszono mu zarzut), to organ nie miał potrzeby zawiadomienia dokonać powtórnie. Nie ma też znaczenia, że to nie organy podatkowe powiadomiły stronę o wszczęciu postępowania w sprawie karnej skarbowej, lecz prokurator. Sąd orzekający nie akceptuje poglądu, że z tego względu zawiadomienie to nie wywołuje skutków w sferze przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przypomnieć należy cytowany już wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym Trybunał kładł nacisk nie tyle na szczególną formę i tryb powiadomienia podatnika o toczącym się postępowaniu, lecz na fakt uzyskania wiedzy, że stosowne postępowanie się toczy. Stanowisko to jest już ugruntowane w orzecznictwie, np. w wyroku NSA z 22 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 135/14, gdzie Sąd stwierdził, że "Brak jednak informacji o wszczęciu postępowania ze strony organu prowadzącego postępowanie podatkowe bądź kontrolne nie może zmieniać faktu, że podatnik może uzyskać taką informację z innych źródeł np. od organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Bez znaczenia jest zatem, w jaki sposób podatnik dowiedział się o prowadzonym postępowaniu karnym, bądź w sprawie o wykroczenie. Istotna jest jedynie okoliczność, że wiedza taka została pozyskana" – i warunek ten w niniejszej sprawie został spełniony. Dokonując oceny powołanych w skardze zarzutów w świetle powyższych wywodów należało stwierdzić, że są one niezasadne. Natomiast wobec faktu, że skarżąca została prawomocnie skazana za zaksięgowanie w dokumentacji podatkowej sfałszowanych faktur VAT i odliczenie wykazanego w nich podatku naliczonego, poprzez co zaniżyła podatek należny, Sąd zauważył, że stosownie do art. 11 ppsa ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wskazuje to, że zasadnie strona została pozbawiona prawa od odliczenia podatku od towarów i usług ze sfałszowanych faktur. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ppsa Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło