III SA/Gl 1114/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 24 października 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku strony skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty wpisowej od skargi kasacyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 9 marca 2007r., M K. za pośrednictwem swojego pełnomocnika zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty wpisowej od tej skargi. Wniosek swój argumentował tym, iż "nie jest on w stanie ponieść opłaty wpisowej od skargi kasacyjnej z uwagi na trudną sytuację majątkową, wysoką opłatę wpisową na poziomie [...] zł oraz zablokowanie kont przez organy [...]". Do skargi kasacyjnej dołączył urzędowy formularz, w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, ewentualnie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca podkreślił, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Jest jedynym żywicielem rodziny, a jego żona, która jest [...] pobiera jedynie [...] w wysokości [...] zł. On sam uzyskuje dochody z działalności gospodarczej w kwocie [...] zł brutto, które wystarczają mu jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb. Według przedłożonego wniosku strona, poza [...], [...], nie posiada żadnego majątku. Referendarz Sądowy wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia danych które zostały zawarte we wniosku. Na skutek tego wezwania nadesłano odpisy: - decyzji [...] małżonki skarżącego z dnia[...] r. (zgodnie z decyzją małżonce wypłaca się po dokonaniu potrąceń m.in. związanych z egzekucją administracyjną, kwotę [...] zł), - wyciągów z rachunków skarżącego w Banku [...] (saldo na tym rachunku na dzień [...] r. wyniosło [...] zł, z wyciągu nie wynika, aby rachunek był zajęty) i Banku [...] (saldo [...] na tym rachunku w dniu[...] r. wyniosło [...] zł), - dokumentacji związanej z utrzymaniem mieszkania, - deklaracji dla podatku od towarów i usług składanych przez skarżącego w okresach od [...] do [...] r. (najwyższą podstawę opodatkowania tym podatkiem wykazano w [...] r. –[...] zł, natomiast najniższą w [...] r. [...] zł), - deklaracji podatkowej skarżącego za [...] r. (wykazano w niej przychód w wysokości [...] zł, koszty jego uzyskania w wysokości [...] zł oraz dochód w wysokości [...] zł), - oraz dokumentacji księgowej w szczególności zestawień obrotów za okres od [...] do [...] r. (m.in. w [...] skarżący osiągnął przychody w kwocie [...] zł, a koszty jego działalności zamknęły się sumą [...] zł, w tym na zakup towarów – [...] zł). Referendarz Sądowy postanowieniem z dnia 20 lipca 2007r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wspomnianym zakresie. Odmowa została uzasadniona tym, że Skarżący nie wykazał w dostateczny i przekonujący sposób, że nie dysponuje wystarczającą ilością środków na uiszczenie wpisu sądowego. Mianowicie, strona skarżąca pomimo wezwania, nie wykazała, iż jej rachunki bankowe są nadal zajęte, a w związku z tym nie można w jednoznaczny sposób stwierdzić, czy zajęcia, o których mowa w pismach Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r., pozostały w mocy (pisma zostały dołączone w odpisach skargi). Zwrócono przy tym uwagę, że z treści przedstawionych przez skarżącego odpisów wyciągów z rachunków bankowych nie wynika aby były zajęte. W sprzeciwie od tego postanowienia wspomnianemu orzeczeniu zarzucono rażące naruszenie prawa poprzez wadliwą wykładnię treści dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów i przyjęcia, że sytuacja majątkowa skarżącego nie kwalifikuje go do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie go od opłaty wpisowej od skargi kasacyjnej, podczas gdy w rzeczywistości skarżący nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi pozwalającymi na opłacenie wniesionego środka odwoławczego. W uzasadnieniu do sprzeciwu Skarżący ustosunkował się do zarzutu zawartego w postanowieniu referendarza sądowego dotyczącego niedosłania na wezwanie dokumentu który by wskazywał, iż zajęcie o którym mowa w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] roku nadal się utrzymuje. W uzasadnieniu tym powołał się na art. 106 § 4 p.p.s.a. z którego wynika, że "fakty powszechnie znane sąd bierze po uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony". Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2006 r. Sąd przyznał już skarżącemu prawo pomocy w niniejszej sprawie, zwalniając go od wpisu od skargi w wysokości [...] zł. Wpis od skargi kasacyjnej w sprawie, obliczony według reguł wynikających z § [...] w związku z § [...] rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), wynosi [...] zł, natomiast wnioskodawca w swym wniosku przyjął kwotę wyższą, wynoszącą [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie złożony przez M. K. sprzeciw od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał taki skutek, że Sąd jest zobowiązany ponownie rozpatrzyć wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy i zebrany materiał dowodowy istniejący w chwili obecnej. Podstawy prawne przyznania prawa pomocy są następujące. Stosownie do art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący M. K. nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby powyższa przesłanka nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu majątkowego i rodzinnego skarżącego – przeprowadzona w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów prowadzi do wniosku, iż skarżący jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ponieść występujące w sprawie koszty sądowe. Po pierwsze – skarżący prowadząc działalność gospodarczą wykazuje obroty i dokonuje wydatków, które przyjmują wartości [...] wyższe od wskazanego wpisu od skargi kasacyjnej. Po drugie – skarżący w żaden sposób nie wykazał iż jego rachunki bankowe są w dalszym ciągu zajęte, wobec czego nie można jednoznacznie stwierdzić, że w dalszym ciągu zajęcia te pozostają w mocy. Co więcej, z treści przedstawionych przez skarżącego odpisów wyciągów z rachunków bankowych nie wynika aby takie zajęcia miały miejsce. Sąd nie może w tej sytuacji przyjąć, że faktem powszechnie znanym, jest zajęcie rachunku bankowego Skarżącego. Nadmienić należy, że faktami powszechnie znanymi są takie fakty, o istnieniu których każdy wie lub może się dowiedzieć ze źródeł powszechnie dostępnych, np. fakty historyczne, przyrodnicze itp. (vide: B. Dauter, B Gruszyński, A. Kabat, M Niezgódka-Medek: Komentarz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005). Sąd nie może przyjąć, że określony fakt, istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, jest powszechnie znany, gdy chociaż część zebranego w sprawie materiału temu przeczy jak w tej sytuacji (wyrok SN z 4 maja 1977r., IV CR 150/77 LEX nr 7934). I po trzecie – z odpisu dotyczącego rachunku w Banku [...] wynika, iż skarżący zgromadził na tym rachunku bankowym środki w kwocie [...] zł, czyli środki [...] przekraczające wysokości wpisu od skargi kasacyjnej. W związku z tym, nic nie stoi na przeszkodzie, aby [...] tych środków została przeznaczona na potrzeby postępowania. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.