III SA/Gl 1115/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. L. (L.) na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 14 września 2023 r. nr 26/K/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach na rzecz skarżącego 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z 14 września 2023 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z 17 czerwca 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C. w przedmiocie zwolnienia T. L. (dalej: skarżący) ze służby w Policji z dniem 15 lipca 2021 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. rozkaz personalny (decyzja) został przesłany skarżącemu za pomocą operatora pocztowego. Z uwagi na niepodjęcie w terminie korespondencji organ skorzystał z uprawnienia wynikającego z art. 44 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) i na tej podstawie uznał, że w sprawie miało miejsce doręczenie zastępcze decyzji 6 lipca 2021 r. stąd termin 14 dniowy do wniesienia odwołania upłynął 20 lipca 2021 r. W dniu 15 października 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł do Komendanta Miejskiego Policji w C. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania rozkazu. Z uwagi na niedopełnienie czynności dla której określony był termin organ pismem z 2 listopada 2021 r na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał stronę do uzupełnienia braku formalnego w postaci załączenia odwołania od rozkazu personalnego z 17 czerwca 2021 r. co strona dopełniła. W wyniku rozpoznania wniosku organ odmówił przychylenia się doń postanowieniem z 17 grudnia 2021 r. w oparciu o art. 59 i 58 k.p.a., które następnie zostało zaskarżone do sądu. Na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) z 3 listopada 2022 r., III SA/Gl 223/22, postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z 17 grudnia 2021 r. zostało uchylone. Ponownie rozpoznając sprawę, organ będąc związany prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 3 listopada 2022 r., III SA/Gl 223/23 ponownie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z 17 czerwca 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C. w przedmiocie zwolnienia T. L. (dalej: skarżący) ze służby w Policji z dniem 15 lipca 2021 r. W pisemnych motywach postanowienia z 14 września 2023 r. argumentowano, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Tymczasem art. 58 § 1 i 2 k.p.a. uzależnia przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej od łącznego spełnienia pięciu wskazanych w nim przesłanek. Są to uchybienie terminowi do dokonania określonej czynności, uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie przez zainteresowanego nieprzywracalnego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (7 dni od momentu ustania przeszkody uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie) oraz dopełnienie wraz z wnioskiem tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W ocenie organu nie budzi wątpliwości fakt, że pismo zawierające odwołanie od rozkazu personalnego nr [...] z 17 czerwca 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C., nadane przez adw. D. R. pełnomocnika sierż. szt. (w st. spocz.) T. L. w placówce operatora pocztowego w dniu 16 listopada 2021 r., wniesione zostało po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a., 14 - dniowego terminu do dokonania tej czynności. Organ zwrócił także uwagę iż strona miała obowiązek do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest bowiem dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji zatem w ocenie organu to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2006 r. , sygn. akt IV SA/Wa 1559/05). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mogła ona usunąć, nawet przy zachowaniu największej w danych warunkach staranności. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych samo zwolnienie lekarskie nie stanowi potwierdzenia braku winy zainteresowanej osoby w uchybieniu terminowi, gdyż nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, jeśli osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., sygn. akt U OSK 2175/10). W skardze do WSA w Gliwicach skarżący postawił organowi zarzut naruszenia: 1. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i pouczeń tam zawartych co uniemożliwiło wzięcie stronie czynnego udziału w sprawie, jak i pozbawiło skutecznej obrony przez działaniami organu; 2. art. 9 k.p.a., art. 78 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. poprzez brak informowania skarżącego o mających dla niego znaczenie, co dla strony nie mającej doświadczenia w postępowaniu administracyjnym skutkowało brakiem wiedzy o jej uprawnieniach w postępowaniu dowodowym i nie korzystała z możliwości jej służących; 3. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w postaci zaświadczenia lekarskiego obejmującego leczenie szpitalne po 7.09.2021 r.; 4. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia odwołania od rozkazu personalnego nr z 17 czerwca 2021 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z dniem 15 lipca 2021 r., pomimo spełnienia przesłanek nakazujących jego przywrócenie; 5. błąd w ustaleniach faktycznych w postaci uznania, że 6 lipca 2021 r. doszło do doręczenia zastępczego decyzji — rozkazu personalnego z 17 czerwca 2021 r. Komendanta Miejskiego Policji w C., podczas gdy: a. nie może być mowy o jakimkolwiek doręczeniu w sprawie bowiem nie wszczęto skutecznie postępowania administracyjnego; b. decyzja nie została przesłana na właściwy dla skarżącego adres; c. skarżący nie mógł odebrać przesyłki bowiem w dniach 28.06.2021 - 07.07.2021 przebywał na Dziennym Oddziale [...] Szpitala [...] w K. - co czyni niemożliwym odbiór przesyłki z ul. [...] w C. w sposób oczywisty. Mając na względzie powyższe, wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia odwołania od rozkazu nr [...] z 17 czerwca 2021 r., przyznanie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg. norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). W poprzednim wyroku o sygn. akt III SA/Gl 223/22 WSA w Gliwicach stwierdził, że nie jest możliwe merytoryczne orzekanie w sprawie, w której strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Jakkolwiek Sąd nie sformułował w nim wyraźnych zaleceń dla organu, to z wyroku wynika, że przed załatwieniem sprawy co do istoty konieczne jest w pierwszej kolejności rozstrzygnięcie w zakresie terminowości wniesienia odwołania. W tej kwestii należy zwrócić uwagę na nowelizację ustawy COVID-19 dokonaną ustawą z 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 2255). Na mocy ustawy nowelizującej do ustawy COVID-19 dodany został przepis art. 15zzzzzn2, którego ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 stanowi, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów, od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej oraz do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Przepis ten ma zastosowanie zarówno do terminów procesowych, jak też terminów prawa materialnego. Wszedł on w życie z dniem 16 grudnia 2020 r. Natomiast stan epidemii został wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020r. poz. 491) z dniem 20 marca 2020r. i został zniesiony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022r., poz. 1027) dopiero z dniem 16 maja 2022 r. Oznacza to, że strona składając odwołanie w placówce operatora pocztowego w dniu 16 listopada 2021 roku z uchybieniem terminu złożyła je w okresie obowiązywania stanu epidemii i funkcjonowania tego przepisu w obrocie prawnym. Wobec powyższego, w sytuacji, gdy organ badając spełnienie formalnych warunków odwołania stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu winien był wdrożyć tryb wskazany w art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID-19, czego nie uczynił. Rozpatrując ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe wskazania co do dalszego procedowania w sprawie. Z tych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania, na które składa się wyłącznie wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.