III SA/Gl 1125/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 30 marca 2026 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2025 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pokrycia kosztów transportu z terytorium Zjednoczonego Królestwa do miejsca leczenia w kraju postanawia: umorzyć postępowanie sądowe. M. L. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pokrycia kosztów transportu z terytorium Zjednoczonego Królestwa do miejsca leczenia w kraju. Decyzja ta wydana została m.in. na podstawie art. 42i ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2024 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej: "ustawa o świadczeniach"). Postanowieniem z 23 października 2025 r. WSA w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do właściwego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Pismem z 8 stycznia 2026 r. pełnomocnik poinformował o śmierci skarżącej. W wyniku wezwania Sądu skierowanego do Urzędu Stanu Cywilnego w B. przesłano skrócony odpis aktu zgonu skarżącego. Wynika z niego, że skarżąca zmarła 12 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej "p.p.s.a.") w razie śmierci strony umarza się postępowanie, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2). Pod pojęciem praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego należy rozumieć takie prawa i obowiązki, które odnoszą się do określonych interesów konkretnej osoby ze względu na jej indywidualną sytuację, czyli te, które nie przechodzą na następców prawnych. Należy podkreślić, że następstwo procesowe polega na wstąpieniu do postępowania na miejsce podmiotu, który dotychczas był jego stroną. Następstwo procesowe może wynikać z sukcesji ogólnej lub z sukcesji szczególnej. Następstwo procesowe po zmarłej stronie postępowania wiąże się z sukcesją ogólną, która polega na wejściu w ogół praw i obowiązków poprzednika procesowego, chodzi jednak o prawa i obowiązki które mogą przechodzić na następców prawnych. Następca prawny pod tytułem szczególnym, może podjąć działania mające na celu ochronę jego interesu prawnego nie w miejsce skarżącego, ale jako uczestnik zgłaszający swój udział w postępowaniu na zasadach oznaczonych w art. 33 § 2 p.p.s.a., a więc osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył jej interesu prawnego. Również w przypadku sukcesji szczególnej przedmiotem postępowania są prawa i obowiązki, które przechodzą na następców prawnych (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz", Wyd. 2, Warszawa 2008, Komentarz do art. 128, str. 465-466). Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o wydanie zgody na pokrycie kosztów transportu do miejsca leczenia w kraju. Uprawnienie dotyczące zwrotu kosztów transportu do miejsca leczenia w kraju ma charakter ściśle osobisty, gdyż jest nierozerwalnie związane ze stanem zdrowia konkretnej osoby, jej indywidualnymi potrzebami medycznymi oraz faktycznym skorzystaniem ze świadczenia zdrowotnego. Prawo do zwrotu kosztów transportu nie ma charakteru majątkowego w znaczeniu podlegającym dziedziczeniu, lecz stanowi element realizacji prawa do świadczenia opieki zdrowotnej przysługujących oznaczonej osobie. |Jest ono uzależnione od spełnienia indywidualnych przesłanek, takich jak stan zdrowia, wskazania medyczne czy konieczność transportu, które nie mogą być odnoszone do innych osób, w tym następców prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że prawa ściśle związane z osobą strony wygasają z chwilą jej śmierci, jeżeli ich istota wyklucza przejście na spadkobierców. Dotyczy to w szczególności uprawnień o charakterze osobistym, wynikającym z prawa do ochrony zdrowia, których realizacja jest możliwa wyłącznie wobec konkretnej osoby i nie może być kontynuowana przez inne podmioty. W konsekwencji śmierć skarżącej spowodowała wygaśnięcie prawa będącego przedmiotem niniejszego postępowania, a tym samym brak było podstaw do dalszego procedowania. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż brak jest podmiotu, na rzecz którego mogłoby zostać wydane rozstrzygnięcie, a charakter sprawy wyklucza udział następców prawnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji