III SA/Gl 1127/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. [...} w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na ww. decyzję, strona skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że powodem złożenia wniosku jest brak dostatecznych środków pieniężnych pozwalających na uiszczanie kosztów sądowych. W chwili obecnej strona nie posiada żadnych pieniędzy w kasie, ani na rachunku bankowym, a więc jest pozbawiona rzeczywistych możliwości uiszczenia opłat sądowych. Posiadane przez skarżącą zapasy nie są możliwe do zbycia w terminie umożliwiającym uiszczenie opłaty od skargi. Jednocześnie, wnioskodawca nie miał możliwości wcześniejszego planowania wydatków związanych z kosztami sądowymi, gdyż konieczność złożenia zarówno wniosku o zwrot, jak i niniejszej skargi w ściśle określonym terminie wynika z obowiązujących przepisów. Całe postępowanie jest następstwem niezgodnego z prawem działania organów celnych. W sumie przedmiotem zaskarżenia są cztery decyzje Dyrektora Izby Celnej w K. na łączną kwotę [...] zł, a ponadto cztery decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. na łączną sumę [...] zł. Suma należnych wpisów od powyższych skarg nie jest możliwa do pokrycia przez stronę skarżącą. Zapewnienie stronie realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu nie może ulegać ograniczeniu ze względu na jej sytuację materialną. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie [...] zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi [...] zł. Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w "A" S.A., na którym nie ma żadnych środków pieniężnych. Do wniosku dołączono następujące załączniki: rachunek zysków i strat (wariant porównawczy) za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. oraz szczegółowy bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2012 r. Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, wnioskodawca nadesłała dokumenty przedstawiające stan finansowy spółki. Na materiał dowodowy składają się: szczegółowy bilans sporządzony na dzień 31 marca 2013 r.; rachunek zysków i strat (wariant porównawczy sporządzony za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 marca 2013 r.; dane księgowe dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 rok; zestawienie przychodów i kosztów za 2013 rok; stan środków trwałych – stan na dzień 31 maja 2013 r.; deklaracje VAT – 7 za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r.; zeznania podatkowe CIT – 8 za rok 2011 i 2012; oraz wydruk dokumentu określonego jako "obroty wybranych kont w okresie – Maj 2013". Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona skarżąca nie wykazała, że znajduje się w takiej sytuacji finansowej, która uzasadniałayby uwzględnienie jej wniosku. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że o kondycji podmiotu prowadzącego działalność gospodarzą można wnioskować na podstawie dwóch rodzajów dokumentów. Pierwszy rodzaj dokumentów stanowią szeroko pojęte dokumenty księgowe, które obrazują stan podmiotu funkcjonującego w obrocie gospodarczym od strony księgowej. Do tej kategorii dokumentów należy głównie sprawozdanie finansowe, w skład którego wchodzą: bilans oraz rachunek zysków i strat. Są to dokumenty sprawozdawcze, sporządzane zgodnie z wymogami ustanowionymi w ustawie o rachunkowości, opisującymi stan podmiotu po zakończeniu pewnego okresu – z reguły roku kalendarzowego. Niezależnie od tych dokumentów, przedsiębiorca dysponuje także dokumentami bieżącymi, które wskazują na jego realne i rzeczywiste, aktualne możliwości finansowe. Do takich dokumentów należą wydruki z rachunków bankowych, wskazujące na wszelkie dokonywane na nich operacje, jak również tzw. raporty kasowe, które wskazują w sposób bezpośredni ile gotówki znajduje się w kasie podmiotu w określonym dniu, wskazujące z reguły poszczególne, jednostkowe obroty pieniężne (wpływy i wypływy z kasy przedsiębiorstwa). Tymczasem spółka nie przedłożyła do akt sprawy wyciągu z rachunku bankowego posiadanego w "A" S.A., ani nie nadesłała raportu kasowego, obrazującego stan gotówki w kasie na koniec ostatniego miesiąca. Do akt sprawy nadesłany został dwustronicowy wydruk komputerowy, określony, jako: "obroty wybranych kont w okresie – Maj 2013". Druk ten nie spełnia wymogów dokumentów, o które spółka została wezwana w piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. W dokumencie tym znajdują się następujące zbiorcze pozycje: 101 – Kasa; 102 – Kasa walutowa (obrazuje rozliczenia w trzech walutach obcych: dolarach USD, Euro oraz w funtach brytyjskich); 109 – środki pieniężne w drodze; 132 – rachunek bankowy w "A" PLN; 136 – lokaty terminowe "A"; 137 – lokaty terminowe "B"; 142 – rachunek bankowy "A" USD; 145 – rachunek bankowy "A" EUR oraz ogólne podsumowanie za maj 2013 r. na powyższych kontach. Wydruk ten obrazuje jednak tylko i wyłącznie zbiorcze i ogólne podsumowanie operacji na poszczególnych kontach, tylko i wyłącznie w okresie jednego miesiąca – maja 2013 r. Tymczasem wezwanie referendarza sądowego z dnia 7 czerwca 2013 r., szczególnie w odniesieniu do wyciągu z rachunku bankowego, było sformułowane w sposób bardzo precyzyjny, a jednocześnie jasny i przejrzysty. Strona została wezwana mianowicie do przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (jeśli miało być ich więcej, niż tylko jeden rachunek w "A"), obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Jeżeli skarżąca spółka posiadała rachunek bankowy w "A" S.A., to powinna nadesłać wyciąg z tego rachunku, obrazujący dokładnie wszystkie, poszczególne operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Taki wyciąg pozwoliłby dokonać wszechstronnej i dokładnej analizy bezpośredniej kondycji finansowej spółki oraz jej możliwości płatniczych. Z wyciągu tego wynikałoby jaka jest ilość i częstotliwość poszczególnych transakcji (zarówno uznaniowych, jak i obciążeniowych), jaką gotówką wnioskodawca jest w wstanie dysponować w poszczególnych transakcjach. Z wyciągu tego generalnie wynikałoby jaka jest częstotliwość i wartość poszczególnych transakcji, co w sumie wykazałoby wszechstronnie możliwości płatnicze skarżącej spółki. Z przedłożonego do akt sprawy wydruku za maj 2013 r. nie można uzyskać ww. informacji, a w konsekwencji brak jest możliwości dokonania wszechstronnej analizy kondycji płatniczej spółki. Podobne uwagi dotyczą również raportu kasowego, obrazującego stan gotówki w kasie wnioskodawcy na koniec ostatniego miesiąca. Strona również nie nadesłała takiego raportu. Zbiorcze i syntetyczne dane w tym zakresie zawiera ww. wydruk za maj 2013 r. Tak więc nie sposób stwierdzić jakiego rzędu kwoty wpływają do kasy spółki i jakie są bieżące rozchody z tej kasy. Reasumując, wnioskodawca nie wykazała, że nie ma aktualnie dostatecznych środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania. Na marginesie należy dla porządku stwierdzić, że z nadesłanych przez spółkę akt nie wynika, że jej kondycja finansowa jest obiektywnie na tyle ciężka, że uniemożliwia jej ponoszenie kosztów sądowych w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem. Z deklaracji VAT – 7 wynika, że wnioskodawca wykazuje obrót, prowadzi regularnie działalność gospodarczą, a z zeznań CIT – 8 za rok 2011 i 2012 nie wynika, aby skarżąca spółka poniosła stratę. Odnośnie danych zawartych w deklaracjach VAT – 7, należy dla porządku zaznaczyć, że kwoty wskazujące podstawę opodatkowania tym podatkiem w poszczególnych miesiącach nie wskazują na przychód, czy też ogólnie, szeroko rozumiane zyski spółki, wskazują jednak na rozmiar obrotu, na rozmiar wartości czynności handlowych dokonywanych przez spółkę w ramach uczestnictwa w obrocie gospodarczym. Z analizy tych deklaracji wynika, że spółka prowadzi aktywną i regularną działalność – działalność, która jest w stanie zapewnić jej generalną płynność finansową. Podsumowując, należy stwierdzić, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.