III SA/Gl 1130/19

WyrokWSA w Gliwicach2020-08-19

Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys-Kmiecik, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, starosta ma swobodę w wydaniu decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, czy jest to decyzja związana?
Ratio decidendi
Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu, wydawana na podstawie ostatecznej decyzji o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych i wniosku organu właściwego dłużnika, jest decyzją związaną, a nie uznaniową. Starosta nie ma swobody w jej wydaniu, a okoliczności osobiste dłużnika, takie jak sprawowanie opieki nad ubezwłasnowolnioną matką, nie stanowią przesłanki do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję starosty o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego, który został uznany za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Skarżący podniósł, że decyzja jest krzywdząca, ponieważ jako kurator swojej ubezwłasnowolnionej matki, pozbawienie go prawa jazdy uniemożliwi mu sprawowanie nad nią opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania praw jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Starosty [...] z [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy kat. A, B, C, BE, CE, T utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawej SKO powołało art.138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 5 ust. 3, 3a, 3b i ust. 5 ustawy z 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 670 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazało, że pismem z 22 lipca 2019 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy skarżącemu jako dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzją z [...] r., powołując się na art. 5 ust. 5 ww. ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, Starosta [...] zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kat, A, B, C, BE, CE, T i odrębnym pismem z tej samej daty zobowiązał go do zwrotu posiadanego dokumentu do depozytu Starostwa Powiatowego. Strona została poinformowana w zaskarżonej decyzji, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po otrzymaniu wniosku z organu właściwego dla dłużnika o ustaniu przyczyn jego zatrzymania. Od tej decyzji skarżący złożył odwołanie podnosząc, że jest ona krzywdząca, albowiem jest kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionej niezdolnej do samodzielnej egzystencji matki, a pozbawienie go prawa jazdy uniemożliwi mu należyte sprawowanie opieki nad nią. Do odwołania załączył orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności matki i postanowienie Sądu o ustanowieniu go jej kuratorem. Rozpatrując odwołanie zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 5 ust.3 ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W związku z faktem, że decyzja o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna, GOPS w K. działając w oparciu o art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wystąpił o zatrzymanie mu prawa jazdy. Zawiadomieniem z 5 sierpnia 2019 r. Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania stronie prawa jazdy, które zakończył [...] r. wydaniem decyzji o jego zatrzymaniu. SKO uznało, że nie może uwzględnić odwołania strony powołując się na art.5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który stanowi, że jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 kodeksu karnego, co organ I instancji uczynił. Z kolei art. 5 ust. 5 omawianej ustawy stanowi, że na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Natomiast przedmiotem tego postępowania jest odwołanie od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, a nie od decyzji o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Na to rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do WSA w Gliwicach. Nie sformułował w niej jednak żadnych konkretnych zarzutów przeciwko decyzji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik podniósł brak podstawy prawnej do zobowiązania strony do złożenia prawa jazdy do depozytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej powoływana jako p.p.s.a.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 5 ust. 3, 3b i 5 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 670). Stosownie do ust. 3 i 3b powołanego przepisu: Ust.3. W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. 3b. Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika: 1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1950 i 2128) oraz 2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji. Z powyższego wynika, że w przypadku uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych decyzją ostateczną, organ właściwy dłużnika zobowiązany jest do skierowania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy takiego dłużnika i nie ma w tym zakresie żadnej swobody decyzyjnej. Również właściwy starosta, do którego wpłynął stosowny wniosek nie ma możliwości wydania innej decyzji, jak tylko orzekającą o zatrzymaniu prawa jazdy, o czym stanowi art. 5 ust. 5 powołanej ustawy w brzmieniu: Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, co wskazuje, że nie jest to decyzja uznaniowa, lecz związana. Przesłanki wydania tej decyzji są bowiem tylko dwie: wydanie ostatecznej decyzji uznającej stronę za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych i złożenie wniosku do właściwego starosty. Odnosząc regulacje prawne do stanu faktycznego sprawy Sąd stwierdził, że obie ww. przesłanki zostały spełnione, gdyż - jak wynika z decyzji SKO, a czego nie kwestionuje skarżący – decyzja w sprawie uznania go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna i na tej podstawie GOPS w K. wystąpił z wnioskiem do Starosty o zatrzymanie prawa jazdy. Zatem okoliczność, że skarżący jest kuratorem częściowo ubezwłasnowolnionej matki nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie, albowiem cytowane przepisy nie przewidują żadnych przesłanek odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie mógł również odnieść skutku zarzut podniesiony przez pełnomocnika co do braku podstawy prawnej do zobowiązania strony do złożenia dokumentu do depozytu. Zauważyć bowiem należy, że wezwanie to zostało wystosowane pismem odrębnym od zaskarżonej decyzji, w związku z czym pozostaje poza granicami badanej sprawy. Sąd ze swej strony nie dopatrzył się wad zaskarżonego rozstrzygnięcia, zatem biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło