III SA/Gl 1132/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 31 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym po wznowieniu postępowania w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą na ww. decyzję strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Wnioskodawca jest obecnie osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Obecnie pomagają finansowo wnioskodawcy bracia: P. B. i S. B.. Strona oświadczyła, że obecnie nie ma możliwości samodzielnego utrzymania się. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z A. K., z którą nie jest spokrewniony. A. K. prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje przeciętny miesięczny dochód brutto w kwocie 5.500 zł – jest to jedyny miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy. W rubryce nr 8 druku urzędowego formularza PPF ("stan majątkowy osób pozostających ze mną we wspólnym gospodarstwie domowym") strona oświadczyła, że A. K. posiada udział w wysokości 1/6 w nieruchomości lokalowej i udział w wysokości 1/6 w nieruchomości gruntowej, zabudowanej domem mieszkalnym (oba udziały z tytułu dziedziczenia). W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia [...] września 2014 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego A. K., z którą, wg swojego oświadczenia, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wraz z pismem przewodnim z dnia [...] października 2014 r. skarżący nadesłał do akt sprawy: rachunek bankowy prowadzony przez A. K. w Bank "A" za okres od dnia 1 lipca 2014 r. do dnia 29 września 2014 r.; rozliczenia przelewu czynszu z ww. rachunku bankowego; oświadczenia braci wnioskodawcy: S. B. i P. B. z dnia 29 września 2014 r. o pomocy udzielanej wnioskodawcy (w obu przypadkach jest to pomoc rzeczowa i kwoty pieniężne w wysokości 200 – 250 zł miesięcznie). W piśmie przewodnim z dnia [...] października 2014 r. skarżący wnioskował o przedłużenie terminu do nadesłania do akt sprawy zaświadczeń z urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2013 r. oraz wysokości zaliczek wpłaconych na podatek dochodowy w 2014 r. oraz dokumentów z banku. Jednocześnie skarżący stwierdził, że mieszka z A. K., która była jego partnerką. Aktualnie nie pozostają już we wspólnym związku partnerskim, jednak skarżący mieszka u niej do czasu przeprowadzki do mieszkania jego matki lub brata. Wnioskodawca stwierdził, że A. K. określił na druku urzędowego formularza PPF, jako osobę z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym przez pomyłkę, spowodowaną tym, że w zasadzie nie rozumiał, co to pojęcie w rzeczywistości oznacza. A. B. oświadczył, że jego miesięczne wydatki zamykają się w kwocie około 600 zł, ponadto, spłaca raty w łącznej wysokości około 1.000 zł miesięcznie. Wsparcie finansowe (do około 500 zł miesięcznie) i rzeczowe otrzymuje od swojej rodziny. Ponadto podejmuje się drobnych prac dorywczych, z których miesięczny dochód wynosi miesięcznie średnio 1.100 zł. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] października 2014 r. skarżący oświadczył, że do dnia 31 sierpnia 2013 r. oprócz prowadzenia działalności gospodarczej, był zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Umowa o pracę została rozwiązana (strona nie zaakceptowała niekorzystnych dla siebie zmian proponowanych przez pracodawcę), a z uwagi na brak zleceń, i konieczność ponoszenia kosztów związanych z działalnością, strona była zmuszona ją zawiesić, a następnie zaprzestać jej wykonywania. Załącznikami do tego pisma były: rozliczenie dochodu za 2013 r. A. K.; wydruk z [...] dotyczący skarżącego (potwierdzający fakt wykreślenia z wpisu jego działalności gospodarczej); zaświadczenie z urzędu skarbowego o dochodzie wnioskodawcy osiągniętym w 2013 r.; zaświadczenia z banku, w którym strona posiada rachunki bankowe. Jednocześnie skarżący oświadczył w ostatnio cytowanym piśmie przewodnim, że nie są odprowadzane za niego zaliczki na poczet podatku dochodowego w 2014 r. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A. B., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazał swoją obecną sytuację majątkową w sposób wystarczający i dostatecznie jasny. Na druku urzędowego formularza PPF A. B. wskazał A. K., jako osobę, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i podał jej średni, miesięczny dochód. Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] października 2014 r. stwierdził, że jednak wspólnego gospodarstwa z A. K. nie prowadzi. Jest ona, wg oświadczenia skarżącego "jego byłą partnerką i nie pozostaje on na jej utrzymaniu, nie wspiera go ona finansowo, nie prowadzimy wspólnego gospodarstwa domowego". Skarżący umieścił ją jednak w tej rubryce urzędowego formularza, ponieważ wypełniając formularz, nie rozumiał definicji osoby pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednak, niezależnie od tego oświadczenia, skarżący przedłożył dokumenty odnoszące się do A. K. – i to dwukrotnie (w załącznikach do pism z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] października 2014 r.). Abstrahując jednak od rozważań o wspólnym gospodarstwie domowym skarżącego, należy stwierdzić fakt najistotniejszy – strona skarżąca mieszka aktualnie w mieszkaniu A. K., które ona sama w całości utrzymuje. Skarżący nie ponosi więc normalnych kosztów utrzymania miejsca swojego zamieszkania, nie opłaca żadnych rachunków za mieszkanie (czynsz, opłaty za media, itp.), co sam zresztą oświadcza. Stwierdza wprawdzie, że mieszka w mieszkaniu A. K. do czasu, kiedy przeprowadzi się do mieszkania swojej matki lub brata. Jednak w takiej sytuacji, najprawdopodobniej również nie będzie zmuszony do ponoszenia opłat i kosztów związanych z eksploatacją mieszkania. W dalszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący w zasadzie nie ponosi wydatków związanych z utrzymaniem swojej osoby, ponieważ jego bracia: S. B. i P. B. oświadczyli, że udzielają mu pomocy, głównie wsparcia rzeczowego w postaci wyżywienia – wnioskodawca często spożywa posiłki u swoich braci. Pomoc obejmuje również zakup odzieży i obuwia. W tym stanie rzeczy, skarżący nie ponosi regularnych i stałych wydatków związanych z zakupem żywności, odzieży i obuwia. Wysokość wsparcia udzielanego wnioskodawcy bracia określili na kwotę około 200 – 250 zł miesięcznie. Poza tym, jeżeli bracia w swoich oświadczeniach z dnia [...] września 2014 r. stwierdzają, że pomocy udzielają mu głównie w formie wsparcia rzeczowego, to nie sposób w tym wypadku wykluczyć, że udzielają mu przecież również wsparcia w formie gotówkowej. Wnioskodawca oświadczył również, że utrzymuje się z prac dorywczych, z których osiąga przeciętnie 1.100 zł miesięcznie. Uwzględniając zastrzeżenie wnioskodawcy, że to wynagrodzenie jest zmienne, zależy bowiem od zapotrzebowania "pracodawców", ilości ich zleceń, warunków atmosferycznych, należy stwierdzić, że jest to przeciętnie kwota około 1.000 zł miesięcznie. Kwota ta pozostaje do dyspozycji skarżącego. Strona stwierdziła, że jej wydatki zamykają się w kwocie 600 zł miesięcznie (koszty wyżywienia, odzież, obuwie, środki czystości), jednak pomocy rzeczowej udzielają mu przecież w tym właśnie zakresie jego bracia (skarżący często spożywa u nich posiłki). W piśmie przewodnim z dnia [...] października 2014 r. wnioskodawca oświadczył, że spłaca raty w wysokości około 1.000 zł. Brak jednakże w aktach jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby tą okoliczność. Fakt spłaty kredytu (kredytów) pozostaje więc w przedmiotowej sprawie jedynie oświadczeniem wnioskodawcy, i to oświadczeniem nie popartym i nie wykazanym żadnym dokumentem źródłowym. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest decyzja w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym po wznowieniu postępowania. Jest to więc decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego). Wpis sądowy od skargi w takiej sprawie jest wpisem stałym i wynosi 200 zł (§ 2 ust. 5 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Dokonując analizy całokształtu sytuacji majątkowej wnioskodawcy na podstawie jego oświadczeń i przedłożonych do akt dokumentów i materiałów źródłowych, należy stwierdzić, że skarżący jest w stanie uiścić taką kwotę. Stwierdzenie to pozostaje nadal aktualne przy uwzględnieniu faktu, że w pięciu zainicjowanych przez wnioskodawcę sprawach sądowych toczących się w tutejszym Sądzie (III SA/Gl 1131 – 1135/14) jest takim sam przedmiot i łączny, sumaryczny wpis sądowy od tych spraw wyniesie 1.000 zł. Jest to bowiem kwota, która odpowiada przeciętnemu dochodowi, który wnioskodawca uzyskuje z prac dorywczych. Kwota ta została zresztą podana przez samego wnioskodawcę. Skarżący bowiem znajduje się aktualnie w takiej sytuacji, że nie musi ponosić wydatków koniecznych związanych ze swoim utrzymaniem. Nie opłaca mieszkania, w którym mieszka (wszelkie koszty jego utrzymania ponosi A. K.), natomiast w bieżącym utrzymaniu jego osoby (wyżywienie i zakup odzieży) pomagają mu wydatnie jego bracia. W takiej sytuacji wnioskodawca powinien być w stanie ponieść koszty sądowe. Strona jest wstanie przeznaczyć na ten cel uzyskiwany przez siebie zarobek bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.