III SA/Gl 1133/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-15
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego, gdy rozstrzygnięcie tej kwestii zależy od wyniku pytania prawnego skierowanego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego zgodności przepisów Ordynacji podatkowej z Konstytucją w zakresie ciężaru ekonomicznego podatku?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie, kwestia zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego przez producenta energii elektrycznej zależała od rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny pytania prawnego dotyczącego zgodności przepisów Ordynacji podatkowej z Konstytucją w zakresie uzależnienia zwrotu nadpłaty od poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku. Z uwagi na celowość i wpływ tego rozstrzygnięcia na rozpoznawaną sprawę, sąd uznał za zasadne zawieszenie postępowania.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. wniosła o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za czerwiec 2007 r., argumentując niezgodność polskich przepisów z prawem wspólnotowym i Konstytucją w zakresie opodatkowania sprzedaży energii elektrycznej przez producentów. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i Konstytucji. W trakcie postępowania przed WSA, Naczelny Sąd Administracyjny skierował do Trybunału Konstytucyjnego pytanie prawne dotyczące zgodności przepisów Ordynacji podatkowej z Konstytucją w zakresie zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Sekr. sąd. Aleksandra Doruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe.
Zaskarżoną tu decyzją z [...] nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K., powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie O.p., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] nr [...], odmawiającą A stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za czerwiec 2007 r. w kwocie [...] zł.
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w K. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za czerwiec 2007 r., podnosząc niezgodność polskich przepisów z przepisami wspólnotowymi w zakresie opodatkowania podatkiem akcyzowym sprzedaży energii elektrycznej przez producentów. W ocenie strony, podatek akcyzowy zapłacony był podatkiem nienależnym (nadpłaconym), gdyż Spółka od 1 stycznia 2006 r. nie jest podatnikiem podatku akcyzowego. Ciąży on na dystrybutorze dostarczającym energię do ostatecznego odbiorcy.
Równocześnie wyraziła pogląd, że przepisy krajowe regulujące podatek akcyzowy nakazujące opodatkowanie tym podatkiem czynności sprzedaży energii elektrycznej przez producentów są od dnia 1 stycznia 2006 r. niezgodne z prawem wspólnotowym, a mianowicie z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania wyrobów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U.EL. L.03.283.51, zwanej dalej Dyrektywą energetyczną), na mocy którego to przepisu obowiązek zapłaty podatku akcyzowego powstaje dopiero z chwilą dostawy energii elektrycznej przez dystrybutora (redystrybutora) do odbiorcy końcowego, czyli konsumenta energii elektrycznej. W związku z tym, mając na uwadze zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, na zasadzie art. 90 ust. 1 i art. 91 ust. 1 i 3 Konstytucji RP Spółka uznała, że jako producent energii elektrycznej od tej daty nie powinna płacić podatku akcyzowego od wytwarzania energii elektrycznej i ma prawo wystąpić o zwrot nadpłaty podatku już uiszczonego.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił A S.A. stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za czerwiec 2007 r. w kwocie [...] zł.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania, zaskarżoną tu decyzją Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż strona miała możliwość, wprowadzenia w umowie sprzedaży energii elektrycznej zasad rozliczania finansowego, polegającego na przerzuceniu ciężaru podatkowego w podatku akcyzowym na nabywcę w cenie sprzedanego towaru.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu l instancji oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 5 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2004 r. o podatku akcyzowym; art. 21 ust. 5 Dyrektywy energetycznej 2003/96/WE, poprzez błędną wykładnię tego przepisu; art. 91 ust. 3, art. 90 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 7, art. 2 Konstytucji. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż całkowicie nie zgadza się z poglądami Dyrektora Izby Celnej zamieszczonymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. Ponadto oświadczył, że zapytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie I FSK 240/08 skierowane do Trybunału Konstytucyjnego nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, gdyż strona jest w stanie wykazać, że poniosła ekonomiczny ciężar zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie sądowe z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują względy celowościowe. Celowość zawieszenia postępowania w sytuacjach uregulowanych w tym przepisie pozostawiona jest ocenie sądu. Zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna) musi mieć bezpośredni wpływ na wynik danego postępowania. Zawieszenie postępowania ze względu na prejudycjalny charakter innego postępowania może nastąpić jedynie wtedy, gdy to drugie postępowanie jest już w toku.
Postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt l FSK 240/08 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, póz. 643 ze zm.) przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy przepisy Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w szczególności zaś art. 72 § 1 pkt 1 ustawy w zakresie jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
Przedstawione do rozstrzygnięcia Trybunałowi Konstytucyjnemu zagadnienie prawne dotyczy poważnych wątpliwości interpretacyjnych związanych z treścią przepisów prawnych.
Odnosząc to do rozpoznawanej sprawy, wskazać trzeba, że przed tutejszym Sądem badana jest prawidłowość decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego producentowi. Kwestia ta wiąże się z rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny, przedstawionego w sprawie I FSK 240/08, albowiem będzie ono miało znaczenie dla oceny, czy po stronie skarżącej Spółki powstanie nadpłata w podatku akcyzowym podlegająca zwrotowi w sytuacji, gdy ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru. Rozstrzygnięcie to, wbrew temu, co twierdzi pełnomocnik strony skarżącej, rzutuje na sytuację strony w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu, od rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego zależeć będzie konieczność badania, czy strona poniosła ekonomiczny ciężar zobowiązania podatkowego, a co za tym idzie czy przysługuje jej zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego.
Nie ulega zatem wątpliwości, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją art. 72 § 1 pkt 1 O.p. w zakresie uzależnienia zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny podatku, ma znaczenie nie tylko w sprawie, w której wystąpiono z zagadnieniem prawnym, lecz także w innych podobnych sprawach. Skoro więc wydanie orzeczenia w niniejszej sprawie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie l FSK 240/08, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uznał za celowe zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przez Trybunał.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło