III SA/Gl 1138/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych (odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący B.S. domagał się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. Wniosek ten powtórzył następnie na urzędowym formularzu, gdzie jako zakres zgłoszonego żądania wskazał zwolnienie od kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4). W jego uzasadnieniu podał, iż od [...] 2007 r. przebywa w Zakładzie Karnym w W., gdzie z tytułu wykonywanej pracy otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Ponieważ z rodziną nie utrzymuje kontaktów nie może liczyć na ich pomoc finansową. Ponadto nie posiada wiedzy o wysokości uzyskiwanych przez żonę, na utrzymaniu której pozostaje jeszcze studiujący syn dochodów, jako że w 1995 r. ustanowił z żoną rozdzielność majątkową. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04, niepubl.). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia B. S. z obowiązku uiszczania opłat sądowych i wydatków została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Skarżący jest bowiem osobą osadzoną w jednostce penitencjarnej, co oznacza, iż posiada ograniczone możliwości zdobycia środków koniecznych na ich pokrycie. Wprawdzie z tytułu świadczonej pracy otrzymuje wynagrodzenie rzędu [...] zł, niemniej jednak kwota ta biorąc pod uwagę wysokość wpisów, do których strona została zobowiązana w dwóch innych równolegle prowadzonych w tut. Sądzie sprawach nie jest wystarczająca na ich poniesienie. Te bowiem w chwili obecnej rzeczywiście przekraczają jego możliwości finansowe. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.