III SA/Gl 114/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Beata Jacek, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wymiaru należności celnych w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z [...] r. zawartą w dowodzie odprawy celnej nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. dopuścił do obrotu na polskim obszarze celnym i uznał na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 7 ustawy Prawo celne, za wolny od cła samochód osobowy marki [...] - sprowadzony do kraju przez M. R.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w C. uchylił wspomnianą we wstępie decyzję z dnia [...] r. i wymierzył należności celne od samochodu [...]. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, że sprowadzony samochód nie może zostać uznany za mienie przesiedlenia, gdyż nie służył do użytku osobistego, domowego lub zawodowego podczas pobytu za granicą, nadto nie został zakupiony w drodze powrotnej do kraju. Wnioskiem z [...] r. pełnomocnik M. R. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego w C. o wznowienie tego postępowania oraz o uchylenie decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w C. z [...] r. Jako podstawę prawną wskazał art. 240 § 1 pkt. 1, 2, i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że podpis strony na umowie kupna-sprzedaży samochodu [...] z dnia [...] r. został podrobiony, ponadto tego dnia [...] przebywał w L. w pracy. Te okoliczności - w ocenie pełnomocnika -stanowią dostateczne przesłanki do wznowienia postępowania w sprawie określone w art. 240 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Wobec tego, że strona nie kupiła i nie sprowadziła przedmiotowego samochodu, nie była podmiotem dokonującym obrotu towarowego z zagranicą, stwierdził dalej pełnomocnik. Skoro zaś decyzja organu celnego została skierowana -do osoby nie będącej stroną postępowania, jest nieważna. Decyzją z 25 lutego 2000 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] r. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, a następnie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] r. do Dyrektora Izby Celnej w C. wpłynął wniosek M. R. o wznowienie postępowania celnego w oparciu o art. 240 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w dniu [...] r. otrzymał postanowienie Prokuratury Rejonowej w C. z dnia [...] r. sygn. akt [...] z którego wynika, że umowa sprzedaży samochodu marki [...] została sfałszowana, lecz z uwagi na niewykrycie sprawcy postępowanie umorzono. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w C. na podstawie art. 243 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz na podstawie art. 265 2pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, że z mocy art. 262 ustawy Kodeks celny, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. do postępowania w sprawach celnych stosuje się od tego dnia odpowiednio przepisy Działu IV ustawy Ordynacja podatkowa -czyli przepisy proceduralne regulujące zasady i tryb postępowania przed organami podatkowymi - z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego. Ustawą z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 40, poz. 402), wprowadzony został w życie z dniem 21 maja 1999 r., przepis 265 2 pkt 2 Kodeksu celnego, który na podstawie art. 262 ma zastosowanie, przed przepisami działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z dyspozycją art. 265 2 pkt 2 ustawy Kodeks celny, jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny nie wznawia postępowania. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ celny wskazał, iż trzyletni termin z art. 265 2 pkt 2 Kodeksu celnego, do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji, podlega liczeniu od dnia wejścia w życie ustawy wprowadzającej ten przepis, to jest od dnia [...] r. W niniejszej sprawie dług celny powstał [...] r. - wniosek o wznowienie został złożony [...] r., a więc po terminie, który upłynął [...]r. W odwołaniu od tej decyzji [...], zarzucił organowi celnemu I instancji błędną interpretację art. 265 2 ustawy Kodeks celny. Jego zdaniem taka interpretacja prowadzi do obejścia prawa i narażenia Skarbu Państwa na straty finansowe. Termin przedawnienia powinien być liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji ostatecznej - a ta uprawomocniła się [...] r. Z uwagi na fakt, iż sprawa toczy się od 1997 r. należy przyjąć 5 letni okres przedawnienia, bo taki obowiązywał w dacie wszczęcia postępowania. Jednakże wobec stwierdzenia, że decyzja została decyzja została wydana w wyniku przestępstwa zastosowanie znajduje art. 240 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że w przypadku, gdy decyzję oparto na sfałszowanych dowodach, terminy przedawnienia nie obowiązują. Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jako podstawę prawną wskazał przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, art. 262 i art. 262 1 i art. 265 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, poz. 117ze zm.). W uzasadnieniu podniósł, iż rozpatrzenie wniosku strony z [...] r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r. , wymaga rozstrzygnięcia zagadnienia, czy wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu. Zdaniem organu odwoławczego ustawa z dnia 10 kwietnia 1999 r. o zmianie ustawy Kodeks celny nie zawiera przepisów przejściowych, w związku z tym, zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania ustawy nowej do spraw będących w toku, termin wskazany w art. 265 2 Kodeksu celnego rozpoczął bieg od momentu wejścia w życie tego przepisu tj. od 21 maja 1999 r. Pierwszą czynnością organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest sprawdzenie, czy zachowany został termin określony w art. 265 2 Kodeksu celnego. W przypadku stwierdzenia, iż termin ten został naruszony organ nie bada czy zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Na końcu wskazując, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, licząc od [...] r. upłynął w dniu [...] r., zaś wniosek został złożony [...] r. słusznie odmówił wznowienia postępowania w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. Zarzucił naruszenie przepisów art. 240 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie decyzji, która została oparta na sfałszowanych dokumentach niezbędnych do dokonania odprawy celnej, naruszenie przepisów art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nie wskazanie, które z wnioskowanych dowodów zostały uwzględnione a którym odmówiono mocy dowodowej. W uzasadnieniu opisując dotychczasowy przebieg postępowania powtórzył argumentację prezentowaną w odwołaniu twierdząc, że decyzja z [...] r. została wydana w wyniku przestępstwa i zastosowanie znajduje art. 240 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że w przypadku, gdy decyzję oparto na sfałszowanych dowodach, terminy przedawnienia nie obowiązują. Nadto zakwestionował zasadność wznowienia postępowania przez organ I instancji oraz zasadność wydania [...] r. nowej decyzji wymiarowej. Przechodząc do przedmiotu tego postępowania, którym było ustalenie, czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu podkreślił, że skarżący nie mógł wprowadzić na polski obszar celny mienia, którego w dniu odprawy nie posiadał i którego nie był właścicielem. W zeznaniach składanych w sprawie karnej i przed organami celnymi, zaakcentował również tę okoliczność, że skarżący nigdy nie zawarł umowy zakupu samochodu za granicą. Następnie zarzucił organowi odwoławczemu, że w zaskarżonej decyzji nie wskazał, na czym polegało wstępne badanie sprawy, jakie dokumenty sprawdzono i jakie dowody przeprowadzono. Organ odwoławczy nie odniósł się także do postanowienia Prokuratury Rejonowej w C., w którym stwierdzono podrobienie dokumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Tylko, zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga M. R. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew zawartym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Ocenę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od przypomnienia, że zgodnie z przepisem art. 262 ustawy Kodeks celny : "Do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137,poz. 926 i Nr 160, poz. 1083), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego". Oznacza to, że przepisy Kodeksu celnego dotyczące postępowania w sprawach celnych stosowane są w pierwszej kolejności, natomiast, gdy brak jest w tej ustawie odpowiednich postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 265 2 ustawy Kodeks celny, który stanowi że: "Jeżeli upłynęły 3 lata od dnia powstania długu celnego, organ celny: 1) nie wszczyna bądź odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, 2) nie wznawia postępowania". Wynika stąd, że przepis niniejszy określa termin, po upływie którego organ celny nie wznawia postępowania. Jest to samodzielna regulacja prawna, która wskazuje, że do oznaczenia terminu do wznowienia postępowania stosuje się przepisy Kodeksu celnego. Zdaniem Sądu organy celne prawidłowo ustaliły datę od jakiej należy liczyć początek biegu terminu ustalonego w art. 265 2 ustawy Kodeks celny. Sąd podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie NSA (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 czerwca 2002 r. FPS 7/2002 Orzecznictwo podatkowe - Przegląd 2002/4 str. 43), że w stosunku do postępowań zakończonych decyzją ostateczną termin 3 - letni należy liczyć od dnia wejścia w życie art. 265 2 ustawy Kodeks celny, gdyż przepis ten zawiera samodzielne uregulowanie, niezależnie od treści przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Przedmiotem tej sprawy jest wyłącznie zasadność decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w C. z [...] r. nr [...] r., którym odmówiono wznowienia postępowania - ostatecznej decyzji wymiarowej z [...] r. Poza oceną Sądu pozostaje zatem, zasadność wznowienia z urzędu przez organ I instancji postępowania w sprawie samochodu [...], uchylenie pierwotnej decyzji oraz decyzja wymiarowa. Rozpoznając skargę M. R. na decyzję wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym, należy wskazać, że organy celne prawidłowo w pierwszym rzędzie zbadały, czy został zachowany termin określony przez ustawodawcę w art. 265 2 ustawy Kodeks celny, zaś wobec stwierdzenia, że termin ten został naruszony, nie badały przesłanek do wznowienia postępowania określonych w art. 240 ustawy Ordynacja podatkowa. Należy wobec tego stwierdzić, że bezzasadne jest żądanie skarżącego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego mającego na celu zweryfikowanie decyzji ostatecznej w sytuacji, kiedy termin ustawowy do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został naruszony. Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) skargę jako nieuzasadnioną oddalić. Sz.d