III SA/Gl 114/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 19 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. J., O. D., E. C., M. C., B. K., T. H., K. K., E. K., S. Z., S. J., M. K., J. W., M. P., J. M., M. G., E. R., M. K. na uchwałę Rady Gminy Krupski Młyn z dnia 30 grudnia 2025 r., nr XX/127/25 w przedmiocie: likwidacji szkoły postanawia: odrzucić skargę A. J. Pismem z 19 stycznia 2026 r. A. J., O. D., E. C., M. C., B. K., T. H., K. K., E. K., S. Z., S. J., M. K., J. W., M. P., J. M., M.G., E. R., M. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na uchwałę nr XX/127/25 Rady Gminy Krupski Młyn z 30 grudnia 2025 r. w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w P. Pismami z 24 lutego 2026 r. każdy ze skarżących został wezwany do wskazania swojego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. W terminie do nadesłania odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący A.J. wskazał, ze jest sołtysem miejscowości P., gdzie mieści się mająca zostać zlikwidowana Szkoła Podstawowa im. [...]. Zwrócił uwagę, że szkoła ta istnieje w tej miejscowości od ponad 222 lat. Jako Sołtys wybrany przez mieszkańców, stwierdził, że ma obowiązek dbać o ich interes, a likwidacja szkoły narusza prawo mieszkańców do realizacji obowiązku szkolnego przez ich dzieci miejscu zamieszkania. Ponadto stwierdził, że likwidacja szkoły narusza bezpośrednio jego obowiązek wynikający z ustawy o samorządzie gminnym, a także poinformował, że 30 stycznia 2026 r. Wojewoda Śląski w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego w sprawie NP. II.4131.1.63.2026 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W stosunku do A. J. skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedza badanie dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62). W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmiot ma legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Niewykazanie tego związku skutkuje tym, że podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga złożona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5a, jest niedopuszczalne. Na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając na uwadze powyższe oraz okoliczności faktyczne wynikające z akt sprawy, należy stwierdzić, że niniejsza sprawa sądowa dotyczy zaskarżenia uchwały rady Gminy nr XX/127/25 z 30 grudnia 2025 r. Skarżący A. J. wywodzi swoją legitymację do zaskarżenia uchwały z faktu pełnienia funkcji Sołtysa Sołectwa P. oraz reprezentowana interesów mieszkańców miejscowości objętej działalnością likwidowanej szkoły. W ocenie Sądu okoliczność ta nie prowadzi jednak do uznania, że skarżący posiada własny interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Sołtys jest organem wykonawczym jednostki pomocniczej gminy i wykonuje zadania określone w statucie sołectwa oraz przepisach ustawy o samorządzie gminnym. Funkcja ta nie kreuje samodzielnego prawa podmiotowego do kwestionowania każdej uchwały organów gminy odnoszącej się do spraw lokalnych Zaskarżona uchwała dotycząca likwidacji szkoły podstawowej nie kształtuje bezpośrednio sytuacji prawnej skarżącego jako sołtysa. Nie nakłada na niego obowiązków ani nie pozbawia go określonych uprawnień wynikających z przepisów prawa materialnego. Skarżący A. J. powołuje się w istocie na interes mieszkańców sołectwa oraz społeczny charakter sprawy. Taki interes ma jedna charakter faktyczny, a nie prawny. Należy podkreślić, że nawet wykonywanie funkcji reprezentacyjnych wobec społeczności lokalnej nie oznacza automatycznego wyposażenia sołtysa w legitymację do zaskarżenia aktów prawa miejscowego lub innych uchwał organów gminy. Uprawnienia takie wymaga wykazania własnego, indywidualnego i bezpośrednio naruszonego interesu prawnego. Wobec niewykazania przez skarżącego A. J. interesu prawnego warunkującego dopuszczalność wniesienia skargi, skarga podlega odrzuceniu. W tych okolicznościach, sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.