III SA/Gl 1144/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesorzy WSA Barbara Orzepowska-Kyć WSA Małgorzata Walentek Protokolant Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2005 r. przy udziale- sprawy ze skargi L. K. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2079/98 w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów oddala skargę. Decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta R. orzekł z urzędu o wprowadzeniu zmiany przedmiotowej w operacie ewidencyjnym, w jednostce rejestrowej nr [...], polegającej na oznaczeniu jednym numerem – [...] nieruchomości położonej w obrębie K., stanowiącej współwłasność J. K. w 1/2 cz. i A.K. w 1/2 cz. Przed dokonaniem zmiany w skład nieruchomości wchodziły dwie działki ewidencyjne oznaczone numerami: [...] i [...]. W następstwie wniesionego przez L. K. odwołania decyzję Prezydenta z [...] r. zmieniono - w części dotyczącej podmiotu – wydaną [...] r. decyzją w trybie przepisu art. 132 § 1 Kpa, przez przyjęcie, że objęta decyzją z dnia [...] r. zmiana dotyczy nieruchomości stanowiącej współwłasność A.K. w 3/4 cz. i L. K. w 1/4 cz., dla której prowadzona jest księga wieczysta w Sądzie Rejonowym w R. nr KW [...]. Również od tej decyzji L. K. się odwołał uznając ją za naruszającą jego interes prawny. Jednocześnie podtrzymał zawarty w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. sprzeciw na oznaczenie jednym numerem ewidencyjnym dwóch dotychczas wyodrębnionych ewidencyjnie działek. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach Wojewoda [...] odwołania nie uwzględnił i decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, że wprowadzona zmiana w ewidencji gruntów jest zgodna z zasadą określoną w § 7 ust. 1 wówczas obowiązującego zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11, poz. 98). Ponadto wyjaśnił, że dokonując tej zmiany doprowadzono do zgodności stanu wykazanego w ewidencji gruntów ze stanem prawnym jaki wynika z księgi wieczystej nr KW [...]. Powyższą decyzję L.K. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach, który wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Ka 2079/98 uwzględnił skargę, tj. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] r. nr [...] na mocy której utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] r. nr [...] i zmieniającą ją decyzję z [...] r. w zakresie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja Wojewody zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów § 54 ust. 2 i ust. 3 pkt 2, § 67 pkt 6 i § 72 powołanego zarządzenia z 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów. Sąd stwierdził ponadto, że faktycznie zmiany oznaczenia właściciela dokonano w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. opartej na treści art. 132 § 1 Kpa, w sytuacji gdy przesłanki zastosowania tego przepisu nie zostały należycie wyjaśnione. Tym samym wydanie w tej sytuacji decyzji opartej na treści art. 132 § 1 Kpa było niedopuszczalne. Zgodnie z tym przepisem chodzi bowiem o uwzględnienie odwołania w całości. Z decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. nie wynika też czy dokonano nią jednocześnie zmiany wpisu w ewidencji gruntów odnośnie osoby właściciela i oznaczenia księgi wieczystej, w której ujawnione jest prawo własności czy też sprostowano jedynie niezgodne z dotychczasowym wpisem w ewidencji gruntów oznaczenia tych danych w decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. Zdaniem Sądu to uchybienie proceduralne nie zostało usunięte przez organ odwoławczy. Mając na względzie zasadę wyrażoną w art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym organ odwoławczy uznał za wiążącą ocenę prawną wyrażoną w wyroku z dnia 2 sierpnia 2000 r. i pismem z dnia [...] r. przekazał organowi pierwszej instancji wspomniany wyrok celem wykonania zawartych w nim postanowień. Tymczasem w związku z wniesieniem skargi do NSA organ pierwszej instancji nie dokonał zmiany przedmiotowej w operacie ewidencyjnym, pozostawiając dotychczasowe wpisy w jednostce rejestrowej nr [...] dotyczące działek oznaczonych numerami: [...] i [...]. Stosowną zaś zmianę podmiotową w w/w jednostce rejestrowej dokonał w oparciu o aktualny wypis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości (vide: pismo Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.). Powyższe czynności nie zostały jednak potwierdzone poprzez wydanie przez organ odwoławczy stosownej decyzji administracyjnej. W dniu [...] r. L. K. wniósł skargę do Głównego Geodety Kraju na niewykonanie w terminie przez Prezydenta Miasta R. wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r. nr II SA/Ka 2079/98. Główny Geodeta Kraju w wydanym postanowieniu z dnia [...]r. nr [...] uznał złożoną skargę jako zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z uwagi na fakt, że wskazany przez skarżącego wyrok NSA uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], co spowodowało konieczność ponownego rozpatrzenia odwołania L.K. od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. i decyzji z dnia [...] r. nr [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził, że było ono uzasadnione, stąd wyznaczył [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dodatkowy trzydziestodniowy termin do załatwienia sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uwzględniając zawarte w wyroku z 2 sierpnia 2000 r. oraz w postanowieniu Głównego Geodety Kraju z [...] r. zalecenia - ponownie rozpatrzył odwołanie L.K. i decyzją z [...] r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] r. nr [...] przywracając jednocześnie zapis w jednostce rejestrowej nr [...] dot. oznaczenia nieruchomości składającej się z dwóch działek oznaczonych numerami: [...] o pow. [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 oraz uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] r. nr [...] dokonując zmiany danych ewidencyjnych dotyczących podmiotu wykazanego w jednostce rejestrowej nr [...] w oparciu o wypis z działu II księgi wieczystej nr KW [...] prowadzonej dla nieruchomości oznaczonej numerami działek [...] i [...]. Pismem z dnia [...] r. - bez uzasadnienia, skarżący L.K. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. dołączając do niej kopię pisma z [...]r., które wniósł do Głównego Geodety Kraju. Z tego ostatniego pisma, będącego skargą wynikało zaś, że niewykonanie wyroku NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r. spowodowało - w przekonaniu skarżącego - że granice w terenie oraz na mapkach nie zostały doprowadzone do stanu pierwotnego, co z kolei uniemożliwia mu dokonanie wpisu do księgi wieczystej. W kolejnym piśmie procesowym z [...] r. skarżący sprecyzował skargę wskazując, że dotyczy ona również bezczynności "[...] Wojewódzkiego Urzędu K.". W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy pismem z dnia [...] r. przekazał wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2000 r. organowi pierwszej instancji z poleceniem wykonania zawartych w nim postanowień i doprowadzenia do zgodności wpisów w ewidencji gruntów ze stanem uwidocznionym w księdze wieczystej. Rozpoznając sprawę w postępowaniu wyjaśniającym, w związku z pismem strony z [...] r. organ odwoławczy w odpowiedzi z [...] r. udzielił stosownych wyjaśnień oraz poinformował skarżącego o dokonanej przez organ prowadzący ewidencję gruntów czynności przywrócenia w ewidencji wpisów dotyczących numeracji działek przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji, a także o dokonanej na podstawie wypisu z księgi wieczystej, zmianie podmiotowej w jednostce rejestrowej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Wykonane przez organ czynności doprowadziły do zgodności stanu wykazanego w ewidencji ze stanem prawnym wynikającym z zapisów w księdze wieczystej, co również odpowiada postanowieniom zawartym w powołanym wyżej wyroku NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi: W razie bezczynności organu po wyroku uchylającym strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ta regulacja prawna oznacza, że skarga o wymierzenie organowi grzywny jest skargą w odrębnej, samodzielnej, ze względu na jej podstawy prawne sprawie. Organ pozostaje w bezczynności po wyroku uchylającym, jeżeli nie rozpoznał sprawy w powtórnym postępowaniu, prowadzonym na skutek wyroku sądowego mimo upływu terminu określonego w ustawie np. w art. 35 k.p.a. Organ nie pozostaje jednak w bezczynności, jeżeli w tym czasie wydał rozstrzygnięcie w sprawie, chociażby wbrew ocenie prawnej zawartej w wyroku sądu. Takie rozstrzygnięcie będzie podlegało kontroli sądowoadministracyjnej w razie skutecznego wniesienia skargi. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uprzednie pisemne wezwanie organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Aktualne unormowanie prawne nie pozostawia sądowi możliwości wyboru, ponieważ w sytuacji, kiedy zostaną spełnione przesłanki określone w tym przepisie - sąd musi wymierzyć grzywnę. W tym wypadku, grzywna stanowi karę za ignorowanie wyroków sądowych, jak również pełni rolę środka dyscyplinującego (tak J. Drachal: Orzeczenia sądowe (w:) Zagadnienia, s 72). W rozpoznawanej sprawie, strona skarżąca nie wniosła jednak o wymierzenie organowi odwoławczemu grzywny, o jakiej mowa w art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast strona skutecznie wykazała, iż pismem z [...] r. wezwała [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 2 sierpnia 2000 r., sygn. akt II SA/Ka 2079/98. Skoro w skardze brak jest żądania w przedmiocie grzywny, tym samym brak jest koniecznej przesłanki do wymierzenia [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy przypomnieć, że w sytuacji, kiedy organ pozostaje w bezczynności, po wyroku uchylającym decyzję, stronie przysługuje również skarga na bezczynność organu, której przedmiotem i celem jest doprowadzenie do wykonania wyroku sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi na bezczynność organu jest jednak dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których w tym wypadku należy zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 k.p.a.). W tej sprawie skarżący wniósł skargę do Sądu [...] r., natomiast zażalenie do Głównego Geodety Kraju na niezałatwienie sprawy w terminie złożył pismem z [...] r. Należy przypomnieć, że to zażalenie rozpoznano dopiero [...] r., co oznacza, że z naruszeniem terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. i bez zawiadomienia strony w trybie art. 36 k.p.a. o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie. Na końcu należy podnieść, że skarga na bezczynność ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Według art. 149 wskazanej ustawy, Sąd uwzględniając taką skargę zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie. Ta regulacja prawna oznacza, że wydanie decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, kiedy decyzję wydano z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. W takim wypadku Sąd winien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W tej sprawie ostateczną decyzję wydano [...] r. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).