III SA/Gl 115/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-25
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna (spółka z o.o.) może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie, mimo że prawo pomocy w takich przypadkach ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Mimo że przyznanie prawa pomocy w przypadku osób prawnych ma charakter uznaniowy, sąd powinien uwzględnić wniosek, gdy strona udowodni swoją trudną sytuację finansową, która uniemożliwia poniesienie kosztów, co jest niezbędne dla zapewnienia konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu podatku akcyzowego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na stratę w ostatnim roku obrotowym i niewielkie środki na rachunku bankowym. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, spółka przedstawiła zeznania podatkowe, deklaracje VAT, wyciągi z rachunku bankowego oraz sprawozdanie finansowe za poprzedni rok. Analiza tych dokumentów wykazała brak obrotu i brak środków trwałych, co potwierdziło trudną sytuację finansową spółki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą spółkę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora izby Celnej skarżąca spółka złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie posiada środków na opłacenie wpisów sądowych od skarg.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 50.000 zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 0 zł, a wg bilansu, w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) 245.725,17 zł.
Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w Banku "A" S.A., znajduje się na nim kwota 548,77 zł.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę do nadesłania szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie aktualnych wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, do akt sprawy nadesłano następujące materiały źródłowe: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r.; deklaracje VAT-7K za ostatni kwartał 2015 r. i pierwszy kwartał 2016 r.; wyciąg z rachunku bankowego za luty i marzec 2016 r.; sprawozdanie finansowe za rok 2014.
Ponadto w piśmie przewodnim z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy spółki oświadczył, że spółka aktualnie nie posiada żadnych środków trwałych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca spółka w sposób dostateczny wykazała swój aktualny stan majątkowy, choć brak w przedłożonym materiale źródłowym raportu kasowego.
Z nadesłanych jednak dokumentów wynika, że w ubiegłym roku podatkowym spółka poniosła stratę. Istotny jest jednak fakt, że z przedłożonych deklaracji VAT-7K wynika, że w ostatnim czasie spółka nie generuje obrotu. Obrót nie jest tożsamy z dochodem, z wypracowanym przez przedsiębiorcę zyskiem, wskazuje jednak na zakres czynności gospodarczych i dynamikę funkcjonowania firmy. Wnioskodawca natomiast nie generując obrotu de facto nie funkcjonuje na rynku, tym samym nie ma możliwości wypracowania zysku.
Wnioski powyższe potwierdza również analiza przedłożonych rachunków bankowych.
W konkluzji stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło