III SA/Gl 1150/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2009 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S. A. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. W przedmiotowej sprawie orany podatkowe odmówiły podatnikowi stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do grudnia 2005 r. w łącznej kwocie [...] zł (zwolnienie z podatku akcyzowego energii elektrycznej powstałej w wyniku współspalania biomasy z węglem). Zdaniem organów po stronie podatnika nie powstało prawo do żądania zwrotu zapłaconego podatku na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., zwanej dalej O.p.), gdyż to nie on poniósł ekonomiczny ciężar podatku tylko nabywca tego towaru (konsument) płacąc za niego cenę, w skład której wliczony został podatek akcyzowy. Uzasadniając swoje stanowisko organy podatkowe powoływały się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002 r., P 7/2000 i wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2008 r., I SA/Po 433/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują względy celowościowe. Zagadnienie wstępne musi mieć wpływ na wynik danego postępowania. Jeśli chodzi o interpretację pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", to podkreśla się, że praktyka sądowa opowiada się za jego szerokim rozumieniem, wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA, jak to zostało wyjaśnione w przedmiotowej sprawie w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., I FZ248/09. Poza tym wskazuje się, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być też analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem (art. 240 § 1 pkt 7 i 8 O.p.), jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 272 § 1 P.p.s.a.) na skutek rozstrzygnięcia wydanego przez Trybunał Konstytucyjny w innym już toczącym się postępowaniu. Zauważa się, że ekonomia procesowa, a także względy sprawiedliwości, mogą przemawiać za potrzebą zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Konstytucyjny kwestii zgodności z Konstytucją lub aktami wyższego rzędu aktu normatywnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonego orzeczenia (zob. M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 w komentarzu do art. 125 P.p.s.a. [w:] B. Deuter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., II FZ 200/08, LEX nr 505445). Sąd podziela te poglądy. Mając to na uwadze należy zauważyć, że w niniejszej sprawie podstawą prawną wydania przez organy podatkowe decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty był art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Biorąc pod uwagę treść tego przepisu NSA postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., I FSK 240/08 przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: "czy przepisy Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), w szczególności zaś art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Rozstrzygnięcie kwestii zgodności z Konstytucją RP tego przepisu, a w szczególności wskazanie, czy zawiera on dodatkową przesłankę zubożenia po stronie podatnika występującego o stwierdzenie nadpłaty w określonej sytuacji, ma znaczenie przy badaniu zgodności z prawem zapadłych w sprawie decyzji organów podatkowych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w którym orzeczono by o zgodności tego przepisu z Konstytucją RP i braku możliwości wysnucia z niego dodatkowego warunku zubożenia będzie stanowił przesłankę do wznowienia postępowania podatkowego i podstawę do uchylenia decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Natomiast gdyby Sąd rozstrzygał niniejszą kwestię samodzielnie i wydał stosowny wyrok, który stałby się prawomocny, to wyrok TK zawierający odmienne stanowisko stanowiłby również podstawę do wznowienia niniejszego postępowania sądowego. W podobnych sprawach i biorąc pod uwagę to pytanie prawne NSA zawieszał z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. inne toczące się postępowania sądowe (zob. postanowienie z dnia 16 października 2009 r., I FSK 241/08 i z dnia 5 listopada 2009 r., I FSK 243/08, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, biorąc pod uwagę zasadę celowości i ekonomii procesowej, Sąd działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu wydania przez TK rozstrzygnięcia w ramach opisanego pytania prawnego.