III SA/Gl 1155/09
WyrokWSA w Gliwicach2010-01-20
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Mirosław Kupiec, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu oraz nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie ocenił okoliczności sprawy, uznając, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 k.p.a. Strona uprawdopodobniła istnienie przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu (opieka nad chorą matką) i wykazała, że przeszkoda ta istniała również po ostatnim dniu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim. Ponadto, strona mogła nie być prawidłowo pouczona o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, a sam organ popełnił błąd w liczeniu terminu. W związku z tym, termin należało stronie przywrócić.Stan faktyczny
Strona E. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał ją do usunięcia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni. Strona nie uzupełniła braków w terminie z powodu konieczności opieki nad chorą matką. Kierownik ARiMR odmówił przywrócenia terminu, uznając, że strona nie uprawdopodobniła braku winy i nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi E. K. (K.) na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (zwany dalej Dyrektorem ARiMR) utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. (zwanego dalej Kierownikiem ARiMR) z dnia [...] 2009 r. nr [...] , którym organ ten odmówił E.K. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
E. K. ubiegając się o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2009 złożyła dnia [...] 2009 r. (data stempla pocztowego) wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich (JPO) na rok 2009 wraz z dwoma załącznikami graficznymi, oświadczeniem dotyczącym działki nr [...] i kartą informacyjną, w którym zadeklarowała do płatności dwie działki rolne A - JPO TUZ i B - JPO TUZ, o łącznej powierzchni [...] ha zlokalizowane w obrębie działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] powiat jędrzejowski, gmina Słupia, obręb Sprowa.
Pismem z dnia [...] 2009 r. Kierownik ARiMR, działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., zobowiązał wnioskodawczynię do skorygowania ewentualnie uzupełnienia powyższego wniosku ze względu na nieprawidłowości dotyczące działki rolnej A i B. Jednocześnie wyznaczono stronie termin 7 dni zaznaczając, że nie uzupełnienie braków w tym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to strona odebrała dnia [...] 2009 r.
Wobec nie uzupełnienia braków w terminie Kierownik ARiMR w piśmie z dnia z dnia [...] 2009 r. postanowił pozostawić bez rozpoznania wniosek w zakresie postępowań dla płatności do gruntów rolnych. Wskazał przy tym, że wezwanie o uzupełnienie braków zostało odebrane dnia [...] 2009 r., czyli że termin do jego wykonania upłynął dnia [...] 2009 r. Pismo zostało doręczone stronie dnia [...] 2009 r.
W piśmie z dnia [...] 2009 r. (złożonym w organie tego samego dnia) strona zwróciła się z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia korekty wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Do wniosku dołączyła stosowną korektę wniosku o przyznanie płatności i zaświadczenie lekarskie z dnia [...] 2009 r., z którego wynikała, że strona opiekowała się obłożnie chorą matką i że w dniach od [...] do [...] 2009 r. wymagała ona szczególnej opieki.
Wnosząc o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych strona wskazywała na konieczność zajęcia się chorą matką, wymagającą stałej opieki, szczególnie w okresie od [...] do [...] 2009 r.
Kierownik ARiMR postanowieniem z dnia [...] 2009 r. odmówił przywrócenia wnioskowanego terminu. Powołał się przy tym na art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i zaznaczył, że termin do usunięcia braków formalnych upłynął dnia [...] 2009 r., czyli że ustawowy termin siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu minął dnia [...] 2009 r., a strona złożyła wniosek dopiero dnia [...] 2009 r.
W zażaleniu z dnia [...] 2009 r. strona wskazała jeszcze raz, że w wyznaczonym przez ARiMR terminie wystąpiła choroba jej matki, która wiązała się z koniecznością sprawowania nad nią szczególnej opieki. Wyjaśniła ponadto, że w tym czasie telefonicznie kontaktowała się z pracownikiem Biura Powiatowego ARiMR informując, iż z tego powodu nie może się stawić w wyznaczonym terminie.
Kierownik ARiMR zajmując stanowisko w sprawie w piśmie z dnia [...] 2009 r. wnioskował do organu odwoławczego o utrzymania postanowienia w mocy. Przyznał, że rozmowa telefoniczna, o której wspominała strona w zażaleniu miała miejsce i że w jej trakcie pracownik "poinformował o możliwości przesłania pisemnej korekty za pośrednictwem poczty, oraz o obowiązku wynikającym z art. 58 § 2 (...)". Zauważył przy tym, że dnia [...] 2009 r. możliwe było jeszcze złożenie korekty, bądź przesłanie pocztą.
Postanowieniem z dnia [...] 2009 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdził, że ARiMR prowadząc postępowanie w sprawie o przyznanie płatności weryfikuje spełnienie warunków, umożliwiających ich uzyskanie. W związku z tym stwierdzenie w trakcie postępowania nieprawidłowości, w zakresie identyfikacji działek ewidencyjnych, działek rolnych, rodzaju uprawy, wielkości powierzchni, kultury rolnej, stanu i prawa posiadania - skutkuje wykluczeniem powierzchni obarczonych błędem, co niewątpliwie wpływa na wielkość pozytywnie zweryfikowanej powierzchni, wysokość czy prawo do płatności.
Zaznaczył, że na wstępie wniosek poddawany jest kontroli formalnej, obejmującej kontrolę zgodności danych we wniosku i systemie informatycznym ZSZiK oraz kontroli kompletności danych, które winien zawierać wniosek.
Dalej zaznaczył, że zgodnie z § 3 ust. 2 pkt a i b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 44, póz. 269 ze zm.) - wnioski o przyznanie płatności bezpośredniej i płatności uzupełniającej winny zawierać: oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością, której dotyczą, jak również oświadczenia o powierzchni działek ewidencyjnych, a w szczególności położenie działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy, dane z ewidencji gruntów i budynków; nazwę obrębu ewidencyjnego, numer obrębu ewidencyjnego, numer arkusza mapy, numer działki ewidencyjnej i powierzchnię całkowitą działki ewidencyjnej. Wskazał też, że działki rolne nie mogą istnieć w oderwaniu od działek ewidencyjnych, a prawidłowe przypisanie działek rolnych konkretnym działkom ewidencyjnym umożliwia kontrolę zgodności powierzchni objętej wnioskiem z powierzchnią uprawnioną wynikającą z bazy referencyjnej. Prawidłowe zidentyfikowanie i zweryfikowanie przez organ ARiMR działek ewidencyjnych pod względem formalnym, stanowi warunek konieczny i uprzedni przed wynikami kontroli na miejscu tych działek.
Dalej zauważył, że termin 7 dni na uzupełnienie braków formalnych wniosku jest terminem ustawowym, który nie może być przez organy administracji skracany lub przedłużany. Wskazał jednak, że strona może wnioskować o przywrócenie tego terminu w trybie art. 58 k.p.a., jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Według organu o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy podmiot ten działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Podkreślił przy tym, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że osoba składająca wniosek o przywrócenie terminu winna uprawdopodobnić brak swojej winy, swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i że istniała, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a przynajmniej ustała najpóźniej w ciągu 7 dni przed złożeniem owego wniosku. Podkreślono też, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Odnosząc powyższe wywody do okoliczności faktycznych sprawy organ wskazał, że E. K. wykazała okoliczności utrudniające bądź nawet uniemożliwiające stawienie się w Biurze Powiatowym ARiMR w B. w postaci choroby matki, która wymagała stałej opieki w okresie od dnia [...] do [...] 2009 r. Jednak zauważył, że termin siedmiu dni upłynął w dniu [...] 2009 r., w którym to dniu strona mogła jeszcze podjąć czynności zmierzające do uzupełniania braków, do których została wezwana. Stwierdził przy tym, że inicjatywa uprawdopodobnienia uchybienia terminowi przez stronę odnosi się do sześciu dni terminu (od [...] do [...] 2009 r.), natomiast siódmy dzień ([...] 2009 r.) nie został przez stronę uprawdopodobniony okolicznością trudną do przezwyciężenia. Organ zauważył, że o ile można przyjąć, że w terminie objętym zaświadczeniem lekarskim podopieczna wymagała szczególnego zaangażowania ze strony E. K., to o tyle ostatni dzień terminu nie został przez stronę w żaden sposób objęty uprawdopodobnieniem niemożności stawienia się w Biurze Powiatowym lub wysłaniem korekty wniosku pocztą. Przyjęto, że w tym dniu istniała możliwość uzupełnienia braków formalnych. W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił przywrócenia terminu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia prośby strony, co do wystąpienia okoliczności od niej niezależnych, trudnych do przezwyciężenia, występujących w terminie na uzupełnienie braków formalnych. Zaznaczono też, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, iż żaden przepis prawa nie nakłada na organy rozpatrujące sprawy w trybie administracyjnym obowiązku udzielania stronom pouczenia o możliwości złożenia prośby o przywrócenie terminu, a ustanie przyczyny uchybienia terminowi, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności.
Na koniec stwierdzono, że na złożenie prośby o przywrócenie terminu przewidziane jest siedem dni od dnia ustania przyczyny, która w niniejszej sprawie ustąpiła z dniem [...] 2009 r. (ostatni dzień z zaświadczenia lekarskiego), czyli że strona winna wnieść prośbę w ciągu siedmiu dni, tj. do dnia [...] 2009 r.
Dalej przyznano, że zarówno strona w piśmie zażaleniowym jak i Kierownik ARiMR w przedstawionym stanowisku informują o fakcie rozmowy telefonicznej strony z pracownikiem ARiMR po otrzymaniu przez nią wezwania i o tym, że w rozmowie tej strona wyjaśniała powody niemożności stawienia się przed organem ARiMR. Jednak stwierdzono przy tym, że strona powzięła informacje od pracownika o wymogu (w takiej sytuacji) wystąpienia z prośbą o przywrócenie terminu, jeśli wystąpiły okoliczności usprawiedliwiające nie złożenie wyjaśnień w wymaganym terminie.
Na koniec organ ocenił, że w sprawie brak jest uprawdopodobnienia przez stronę, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych nastąpiło bez jej winy, a także uprawdopodobnienia dochowania przez nią terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
W skardze z dnia [...] 2009 r. na uzasadnienie swojego stanowiska strona podniosła te same okoliczności faktyczne, na jakie wskazywała w toku postępowania. Zaznaczyła, że uchybienie terminowi nie nastąpiło z jej winy, gdyż nie została poinformowana w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Podkreśliła, że pracownik poinformował ją o tym, że "jak tylko sytuacja mi pozwoli żebym przyjechała i przywiozła zaświadczenie i uzupełniła braki".
Organ odwoławczy wnosił o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Na rozprawę dnia 8 stycznia 2010 r. strony nie stawiły się.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przed wskazaniem tych przyczyn należy zauważyć, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej, w tym organów podatkowych, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
Tym samym, aby stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwaną dalej P.p.s.a.) Sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych mających zastosowanie w sprawie aby wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.
W przedmiotowej sprawie strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej w ramach JPO. W związku z tym do tego postępowania w pierwszej kolejności mają zastosowanie zasady i warunki określone w przepisach Unii Europejskiej, a następnie dopiero wynikające z ustaw krajowych regulujących zagadnienia materialne, jak i procesowe. Z tym, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm.) stosuje się dopiero wówczas, gdy przepisy ustawy szczególnej, jaką jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.), nie stanowią inaczej (art. 3 ust. 1 tej ustawy).
Przy tym przepis art. 3 ust. 2 tej ustawy wyraźnie stanowi, że (podkreślenia i pogrubienia Sądu) w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Wnioski w sprawach dotyczących płatności muszą być zgłaszane na formularzach opracowanych i udostępnionych przez ARiMR (art. 25 ust. 1 powyższej ustawy). Wnioski te winny zawierać określone dane i informacje, a także oświadczenia i zobowiązania wnioskodawcy, które zostały wymienione w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 269 z późn. zm.). Wśród oświadczeń wymienia się między innymi dotyczące powierzchni działek rolnych położonych w granicach zgłoszonych działek ewidencyjnych (§ 3 ust. 2 pkt 2 lit. e tego rozporządzenia.).
Wymogi te należy określić mianem wymogów formalnych wniosku, jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy.
Braki formalne występujące w tym zakresie wnioskodawca jest zobowiązany uzupełnić w trybie krajowych przepisów proceduralnych, tj. art. 64 § 2 k.p.a., gdyż ani przepisy wspólnotowe, ani powyższa ustawa szczególna nie reguluje odmiennie tej kwestii. Braków formalnych wniosku nie można utożsamiać z możliwością korygowania błędów zawartych we wniosku, o jakiej to możliwości stanowią stosowne przepisy wspólnotowe. Korygowanie błędów może następować po wstępnym uznaniu, że wniosek jest prawidłowy od strony formalnej, czyli że zawiera wszystkie wymagane przez przepisy elementy.
Jeśli chodzi o termin siedmiu dni, liczony do dnia doręczenia wezwania do uzupełnienie braków formalnych wniosku, to jest to termin procesowy, dlatego może być przywrócony przez organ na warunkach określonych w przepisie art. 58 k.p.a. Instytucja ta ma zastosowanie w sprawach przyznania płatności również z tej przyczyny, że brak jest stosownych regulacji w innych właściwych przepisach. Jak podkreśla się zarówno w doktrynie jak i w judykaturze przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestnika postępowania.
Przechodząc do kwestii merytorycznej, jaką w rozpoznawanej sprawie jest zgodność z prawem postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności na 2009 r., zauważyć należy, iż zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a.: w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym według § 2 tego artykułu: prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z przepisów tych wynikają cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić kumulatywnie (łącznie), a mianowicie strona jest zobowiązana:
1/ złożyć stosowny wniosek,
2/ złożyć ten wniosek w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
3/ uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu,
4/ wraz z wnioskiem dokonać czynności, która miała być wykonana we właściwym terminie (np. złożyć odwołanie, zażalenie lub uzupełnić wymagany brak formalny).
Pierwszy i czwarty warunek strona dopełniła, gdyż wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła stosowną korektę druku wniosku o przyznanie płatności. Nie jest też kwestionowana przez organy okoliczność, że strona uprawdopodobniła, a nawet udowodniła, że w okresie od [...] do [...] 2009 r. wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca stronie uzupełnienie braku formalnego wniosku o przyznanie płatności. Przeszkoda ta polegała na konieczności sprawowania opieki nad obłożnie chorą matką.
Sporne jest natomiast to, czy taka przeszkoda istniała również w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, czyli [...] 2009 r., a także w następnych dniach aż do jej ustania oraz czy wniosek został złożony w terminie 7 dni licząc od dnia, kiedy ta przeszkoda ustała.
Aby to ocenić należy jeszcze przypomnieć okoliczność procesową, co nie jest również kwestionowane przez organy administracji, a mianowicie, że strona bezpośrednio po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych zwróciła się telefonicznie do organu pierwszej instancji z informacją, że istnieje określona przeszkoda w wykonaniu tego obowiązku. W tej sytuacji organ pouczył stronę o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Strona jednak dodatkowo twierdzi, że organ nie poinformował ją o tym, że wniosek ten należy również wnieść w określonym terminie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał, że w niniejszej sprawie strona skarżąca uprawdopodobniła, że istniała przeszkoda, nie dająca się przezwyciężyć, która uniemożliwiła stronie dochowanie wyznaczonego terminu. Na potwierdzenie tego strona złożyła stosowne zaświadczenie lekarskie. W ten sposób udowodniła, że przeszkoda ta istniała w okresie od dnia [...] do [...] 2009 r. Natomiast, jeśli chodzi o okres następujący po tym dniu, to uprawdopodobniła, że przeszkoda ta nadal istniała.
Matka strony wymagająca opieki była chora obłożnie, jak stwierdzono w zaświadczeniu lekarskim. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że w takiej sytuacji przyczyna sprawowania szczególnej opieki nie ustępuje z dnia na dzień. Tym samym należy przyjąć, że mogła istnieć również po ostatnim dniu wymienionym w zaświadczeniu. Uprawdopodobnienie tego wynika również z innych okoliczności sprawy, a mianowicie z tego, że to sama strona, nie posiadająca wykształcenia prawniczego, przejawiała aktywność, jeśli chodzi o chęć dochowania terminu zgodnie z prawem i uzyskania informacji, jak się ma zachować w takiej sytuacji. Po otrzymaniu stosownych informacji złożyła taki wniosek wraz z zaświadczeniem lekarskim i korektą wniosku o przyznanie płatności. Wynika z tego, że o obowiązku wykazania tych elementów została pouczona przez organ. W związku z tym nie ma podstaw faktycznych do przyjmowania, że została również pouczona o konieczności wykazania, że wniosek o przywróceniu terminu musi zostać złożony w terminie 7 dni od ustania przeszkody. Jeśliby tak było, to strona, działając we własnym interesie, we wniosku starałaby się wykazać, że nie naruszyła tego terminu, tak jak to zrobiła z pozostałymi elementami. Twierdzenie strony, że nie została poinformowana o tej okoliczności wydaje się bardzo prawdopodobne. Poza tym w piśmie z dnia [...] 2009 r. organ pierwszej instancji stwierdził tylko ogólne, że pracownik poinformował stronę o "obowiązku wynikającym z art. 58 § 2". Nie zostało do akt postępowania dołączone szczegółowe oświadczenie tego pracownika opisujące to zdarzenie, w którym znalazłoby się takie wyraźne stwierdzenie. Tym samym można uznać, że z własnej inicjatywy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w stosownym terminie po ustaniu przyczyny w postaci konieczności sprawowania szczególnej opieki nad obłożnie chorą matką. Strona mogła przypuszczać, że wniosek składa zgodnie z prawem i zgodnie z pouczeniem organu, gdyż dnia [...] 2009 r., kiedy złożyła ten wniosek jeszcze nie dotarło do niej pismo z dnia [...] 2009 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone stronie dopiero [...] 2009 r. W związku z tym mogła uznać, że organ mając wiedzę, co do istnienia określonych przeszkód, oczekuje na stosowny wniosek strony.
Jeśli chodzi o dzień [...] 2009 r. i sposób liczenia 7 dni do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie płatności, to przy prostym rozumieniu pouczenia zawartego w wezwaniu skierowanym do strony dzień ten wypadałby dnia [...] 2009 r., dlatego zaświadczenie lekarskie obejmowało okres do tej daty. W związku z tym, że dzień ten był dniem wolnym od pracy (Boże Ciało) z mocy prawa przesuwał się on na następny dzień roboczy, czyli 12 czerwca 2009 r. Strona nie mająca wykształcenia prawniczego mogła nie mieć takiej wiedzy. Tym bardziej, że sam organ popełnił taki błąd, ponieważ nie tylko w piśmie z dnia [...] 2009 r., którym postanowił pozostawić wniosek bez rozpoznania, ale też w piśmie przewodnim z dnia [...] 2009 r. przyjmował, że termin ten upływał już dnia [...] 2009 r.
Reasumując należy stwierdzić, że organ drugiej instancji oceniając okoliczności sprawy błędnie przyjął za organem pierwszej instancji, że strona nie spełniła przesłanek z art. 58 k.p.a. naruszając ten przepis materialny, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż termin należało stronie przywrócić. Przy tym organ odwoławczy oceniając zebrany materiał dowodowy i okoliczności z niego wynikające przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów, o której mowa w przepisie procesowym art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 wyżej powołanej ustawy. Błędnie przyjął, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 tej ustawy strona telefonując do organu została pouczona również o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dniu licząc od dnia ustania podanej przez stronę przeszkody. Naruszenie tych przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bo mogło prowadzić do uwzględnienia wniosku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 3 ust. 1 powyższej ustawy i uwzględniając stanowisko Sądu wyżej wyrażone, winien uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i orzec co do istoty sprawy przywracając uchybiony termin, o który wnioskowała strona.
W związku z tym Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie, a zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego. Odmowa przywróceniu terminu nie podlega wykonaniu, dlatego Sąd nie orzekał o wstrzymaniu wykonania uchylonego postanowienia w myśl art. 152 P.ps.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło