III SA/Gl 1174/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Wraz ze skargą na ww. decyzję, strona złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że jego żona nie pracuje, a mają razem dwójkę dzieci: J. ([...] lat) i A. ([...] lat). Dzieci uczą się, a jedynie skarżący pracuje na podstawie umowy o pracę i osiąga wynagrodzenie w wysokości najniższej krajowej – [...] zł netto. Na majątek skarżącego składa się: dom mieszkalny w budowie (która trwa już [...] lat, a została wstrzymana z uwagi na brak środków finansowych). Dom ten ma mieć powierzchnie [...] m2. Aktualnie strona mieszka razem ze swoją rodziną w starym domu sprzed [...] lat. Wnioskodawca oświadczył, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy swojego ojca, z którym mieszka: kupują przykładowo razem węgiel. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 17 czerwca 2013 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, również z uwzględnieniem stanu majątkowego małżonki, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie, jak również udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał następujące dokumenty: zaświadczenie wnioskodawcy o jego zatrudnieniu i zarobkach wystawione przez jego pracodawcę w dniu [...] r.; decyzję z dnia [...] r. z której wynika, że żona skarżącego utraciła prawo do zasiłku od dnia [...] r.; zeznania PIT – 36 za 2012 r. i za 2011 r.; potwierdzenie zameldowania na pobyt stały pod adresem wskazanym, jako adres zamieszkania wnioskodawcy; kserokopie rachunków opłat za media: prąd elektryczny (miesięcznie średnio [...] zł); woda ([...] zł); usługi telekomunikacyjne ([...] zł); wywóz śmieci ([...] zł); usługi kominiarskie ([...] zł); akty notarialne; decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 (średnio [...] zł na miesiąc); opinia o posiadaczu rachunku bankowego z dnia [...] r., wystawiona przez "A" w M. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w K., przy ul. [...] [...] . Na tej nieruchomości ustanowione zostało na rzecz ojca skarżącego prawo dożywotniego korzystania z ww. nieruchomości. W tej sytuacji ojciec skarżącego mieszka wspólnie z rodziną swojego syna. Z uwagi jednak na utrzymujący się między nimi konflikt, uzyskanie dokumentów obrazujących jego dochody i stan posiadanego majątku nie było możliwe. W tym zakresie należało odnieść się z urzędu do akt spraw, w których skarżący ubiegał się już o prawo pomocy (sygn. akt: III SA/Gl 1750/07, 1751/07, 1753/07, 21/08, 22/08, 153/08). W sprawach tych strona oświadczyła, że jego ojciec pobiera świadczenia emerytalne w kwocie [...] zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy prowadzi do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Miesięczne dochody skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wynoszą średnio [...] zł netto, podczas gdy udokumentowane wydatki związane z koniecznym utrzymaniem obejmują łącznie kwotę średnio [...] zł miesięcznie. Uwzględniając świadczenie emerytalne ojca strony (średnio [...] zł) należało przyjąć, że w czteroosobowym gospodarstwie domowym przypada średnio [...] zł na jedną osobę. W tej sytuacji przyjąć należało, że uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych przekracza możliwości finansowe wnioskodawcy. Tym bardziej, że równolegle z niniejszą sprawą zaskarżono jeszcze trzy inne decyzje wydane przez Dyrektora Izby Celnej w K., a łączna kwota wpisów do których uiszczenia skarżący byłby zobowiązany wynosiłaby [...] zł (sygn. akt: III SA/Gl 1173/13 – 1176/13). W tym stanie rzeczy, wniosek złożony przez M. P. zasługiwał na uwzględnienie, mimo tego, że wysokość aktualnie osiąganych przez jego ojca dochodów z tytułu otrzymywanych świadczeń emerytalnych nie została podana. Nie należy bowiem tracić z pola widzenia faktu, że wnioskodawca ma na swoim utrzymaniu bezrobotną żonę oraz dwójkę dzieci, a z wynagrodzenia które otrzymuje nie jest w stanie zaspokoić ich podstawowych potrzeb życiowych (por. zeznanie podatkowe PIT-36 za lata 2011/2012). Posiadany przez niego rachunek bankowy obciążony jest tytułami egzekucyjnymi i od lipca 2008 r. nie wykazuje żadnych obrotów. Podobnie jak zarejestrowana na jego nazwisko działalność gospodarcza, która od kilku lat nie jest wykonywana (załącznik PIT-B za 2012 r.). Tym samym inne składniki majątku wymienione w rubryce nr 7 formularza z uwagi na prowadzone postępowanie egzekucyjne podlegać będą zajęciu. W tej sytuacji trudno oczekiwać aby ojciec skarżącego, udzielił mu jakiegokolwiek wsparcia finansowego w niniejszym postępowaniu, gdyż godziłoby to w podstawę egzystencji całej rodziny, z którą zamieszkuje, a która jak wynika z akt sprawy od kilku lat nie osiąga wyższych dochodów niż minimalne. Reasumując, należy stwierdzić, że sytuacja materialna skarżącego jest obiektywnie trudna. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący rzeczywiście nie byłby w stanie ponosić kosztów sądowych bez ewidentnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie samego i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.