III SA/Gl 1175/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-12
Skład orzekający: Agata Ćwik – Bury
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która prowadzi działalność gospodarczą generującą zysk i posiada znaczący kapitał oraz środki trwałe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, mimo jednoczesnego prowadzenia kilku takich postępowań?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na ich pokrycie. Jednakże, jeśli spółka generuje zyski, posiada znaczący kapitał, środki trwałe i płynność finansową, a jej obroty są wysokie, sąd może uznać, że jest ona w stanie ponieść koszty sądowe, nawet jeśli jednocześnie toczy się kilka postępowań. Ciężar wykazania braku środków spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że nie posiada środków na uiszczenie opłaty od skargi. Spółka prowadzi działalność rozrywkową, wypracowała zysk, posiada kapitał i środki trwałe. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka jest w stanie ponieść koszty. Pełnomocnik spółki wniósł sprzeciw, wskazując, że spółka jednocześnie toczy sześć innych postępowań sądowoadministracyjnych, co uniemożliwia jej poniesienie kosztów we wszystkich sprawach.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik – Bury po rozpoznaniu w dniu 12 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, skarżąca spółka, reprezentowana w sprawie przez fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, złożyła na urzędowym formularzu druku PPPr.
W uzasadnieniu wniosku, spółka oświadczyła, że nie posiada obecnie środków finansowych, które pozwoliłyby jej na uiszczenie stosownej opłaty od skargi. Skarżąca spółka zajmuje się działalnością rozrywkową i rekreacyjną. Z tego tytułu w ubiegłym roku obrotowym wypracowała zysk rzędu [...] zł. Dodatkowo jej kapitał wynosi [...] zł, a stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku kształtował się na poziomie [...] zł. Ponadto wartość posiadanych środków trwałych oszacowała na [...] zł, stwierdzając, że automaty do gier, którymi rozporządza, są przedmiotem leasingu.
W uzupełnieniu powyższych danych, do akt sprawy strona nadesłała: zeznania podatkowe wraz z bilansem, rachunkiem zysków i strat oraz informacją dodatkową za [...] i [...] r., deklaracje VAT, raporty kasowe oraz wydruki z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej spółce prawa pomocy. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że z analizy przedłożonych przez spółkę dokumentów wynika, że rzeczywiste, realne przychody spółki ze sprzedaży usług są relatywnie wysokie: [...] zł w [...] r. i [...] zł w [...] r. (przy czym wydatki ponoszone przez wnioskodawcę wynosiły odpowiednio: [...] zł i [...] zł). Relatywnie wysokie były również obroty spółki w jej kasie (zobrazowane wyciągami z raportu kasowego spółki) oraz wpływy na rachunek bankowy spółki. W ocenie referendarza sądowego, analiza przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów daje podstawę do stwierdzenia, że spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w sprawie.
Od tego postanowienia, pełnomocnik procesowy spółki wniósł sprzeciw, wnosząc o zwolnienie strony od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu stwierdził, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem rozpoznającego pierwotnie wniosek o prawo pomocy, ponieważ w postanowieniu stwierdzono, że spółka jest w stanie ponieść opłatę w wysokości [...] zł, pomijając zupełnie fakt, że spółka zainicjowała sześć postępowań sądowoadministracyjnych (pełnomocnik oznaczył je jako sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 1156/15 i 1772 – 1777/15). W tej sytuacji, spółki nie stać na poniesienie kosztów sądowych (wpisów sądowych od skarg) we wszystkich sześciu sprawach.
Pełnomocnik procesowy spółki zaznaczył, że niemożność poniesienia kosztów we wszystkich sprawach ma charakter obiektywny, potwierdzony dokumentacją finansową spółki załączoną do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek. Ma ona istotne znaczenie w sprawie, albowiem pozwala wyjaśnić wątpliwości co do wiarygodności składanych w treści wniosku oświadczeń.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wnioskująca spółka wykazała swój aktualny stan majątków w sposób dostateczny i wystarczający. Analiza przedłożonego przez nią materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że spółka jest jednak w stanie wygospodarować środki pieniężne, które zostaną przeznaczone na uiszczenie wpisów sądowych we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych rozpoznawanych razem (III SA/Gl 1172 – 1177/15). Zaznaczyć należy, że stwierdzenie o zdolności spółki do poniesienia kosztów sądowych odnosi się zarówno do tej, przedmiotowej sprawy sądowej, jak również łącznie do ww. sześciu spraw. Łączny wpis sądowy od powyższych skarg wyniesie w sumie [...] zł.
Spółka wbrew oświadczeniom i twierdzeniom zawartym na druku formularza, skarżąca spółka wcale nie znajduje się w złej sytuacji finansowej. Uzyskuje ona przychód, a koszty jego uzyskania nie generują straty. Deklaracje podatkowe VAT -7 wskazują na to, że spółka wykazuje regularny, wysoki obrót – z czego wnioskować można, że działalność gospodarcza jest prowadzona w sposób ciągły i regularny. Należy podkreślić, że stan środków pieniężnych spółki w jej kasie oraz operacje na rachunku bankowym wskazują na płynność finansową spółki. Czynności bankowe obciążające jej rachunek nie przeważają nad czynnościami uznaniowymi. Co istotne, na rachunek bankowy spółki wpływają regularnie relatywnie wysokie kwoty (od [...] zł do [...] zł). Sama analiza operacji na rachunku bankowym prowadzonym przez wnioskodawcę oraz analiza operacji gotówkowych w kasie skarżącej prowadzi do wniosku, że skarżąca jest w stanie zgromadzić odpowiednie środki finansowe i przeznaczyć je na opłacenie kosztów sadowych we wszystkich ww. sprawach.
Pełnomocnik procesowy wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego nie przedstawił żadnych nowych okoliczności, ani faktów wskazujących realnie na gorszą sytuację spółki, aniżeli wynikałoby to z analizy przeprowadzonej na podstawie materiału źródłowego przedstawionego w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego. W sprzeciwie ograniczono się jedynie do samej polemiki z rozstrzygnięciem oraz stwierdzenia, że wnioskodawca nie może uiścić wpisów sądowych w sprawach objętych sprzeciwem. Stwierdzenie to nie zostało jednak poparte żadnym materiałem źródłowym – i jako takie nie zostało ono uprawdopodobnione. Takie stwierdzenie zawarte w sprzeciwie nie mogło doprowadzić do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy, w ocenie w ocenie Sądu, spółka jest w stanie ponieść koszty sądowe w tej sprawie, jak również w sprawach o sygn. akt: od III SA/Gl 1172/15 do III SA/Gl 1177/15.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło