III SA/Gl 1177/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-11-15
Skład orzekający: Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który złożył sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., tj. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, w tym niskich dochodów rodziny i koniecznych wydatków, pozwoliła na uwzględnienie wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie podatku VAT, a wraz z nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu nieudokumentowania sytuacji majątkowej. Skarżący wniósł sprzeciw, dołączając szereg dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację materialną, rodzinną i majątkową, w tym zajęcia komornicze, niskie dochody i wysokie wydatki.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony z kosztów sądowych w części przekraczającej [...] zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z kosztów sądowych w części przekraczającej [...] zł (słownie: [...] złotych)
Wraz ze skargą, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z wypełnionego urzędowego formularza PPF wynika, że wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej [...] zł.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał że, wniósł o zwolnienie częściowe z kosztów sądowych powyżej kwoty [...] zł, ponieważ w związku z ciężką sytuacją, jest on w stanie właśnie tyle zapłacić. Skarżący oświadczył w uzasadnieniu wniosku co następuje: "Tata otrzymuje emeryturę, która jest zajęta przez komornika – zostaje z niej jedynie [...] zł na miesiąc. Mama z kolei choruje i nie pracuje. Żona wychowuje syna, bo nie ma pracy, lecz dorabia dorywczo – jak coś się trafi. Skarżący pracuje i zarabia [...] zł brutto. Jednak w wyniku niesłusznie toczącego się postępowania komornik zajął wszystko, a firma skarżącego upadła. Aktualnie, nikt nie chce ze skarżącym współpracować. Ludzie pozwalniali się z jego firmy, ponieważ nie był w stanie płacić im terminowo wynagrodzeń".
Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe razem ze swoją żoną Z., synem A. ([...] lata), ze swoim ojcem K. S. i swoją matką H. S.
Na majątek wnioskodawcy składa się dom o powierzchni [...] m2 w stanie surowym, na który zaciągnięty został kredyt hipoteczny. Występują znaczne opóźnienia w spłacie tego kredytu. Poza tym, skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości, żadnych oszczędności, zasobów pieniężnych, ani żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej [...] Euro.
Dom mieszkalny jest własnością rodziców skarżącego, jest on jednak przedmiotem zajęcia komorniczego – jest on już po drugiej licytacji.
Dochody członków wspólnego gospodarstwa domowego strony przedstawiają się następująco: skarżący uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto (jest ono jednak zajęte przez komornika) i prowadzi równocześnie działalność gospodarczą, jednak za rok 2013 ze stratą w wysokości [...] zł; żona skarżącego przebywa aktualnie na urlopie wychowawczym i nie uzyskuje żadnego dochodu; ojciec skarżącego – K. S. otrzymuje emeryturę, w kwocie do wypłaty jednie [...] zł (reszta jest przedmiotem zajęcia egzekucyjnego). Matka skarżącego – H. S. nie uzyskuje aktualnie żadnego dochodu.
W związku z tym że strona nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej referendarz sądowy postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r. odmówił przyznania prawa pomocy.
Powyższe postanowienie strona zaskarżyła sprzeciwem. Do sprzeciwu został załączony szereg dokumentów potwierdzających sytuacje majątkową skarżącego. Dokumentacja została dodatkowo uzupełniona na wezwanie sądu wraz z pismem z [...] r. Z nadesłanych dokumentów wynika (PIT za 2012 r.), że skarżący osiągnął roczny dochód w wysokości [...] zł. Skarżący przedłożył także kopię księgi przychodów i rozchodów za 9 pierwszych miesięcy 2013 r. z której wynika łączny zysk od początku roku w wysokości [...] zł (średnio [...] zł miesięcznie).
Skarżący przedłożył także dokumenty potwierdzające prowadzone postępowania egzekucyjne: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z [...] r. oraz zawiadomienia z [...] r. o zajęciu rachunku bankowego na łączna kwotę [...] zł wraz z odsetkami. Przedłożył także zawiadomienie z [...] r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę na łączną kwotę prawie [...] zł wraz z odsetkami. Skarżący przedłożył także wypowiedzenie umowy kredytu przez ,,A’’ S.A z powodu nie zapłacenia zaległych rat oraz dokument potwierdzający sprzedaż jego samochodu przez Bank – ponieważ był sfinansowany z kredytu. Samochód sprzedano poniżej wartości kredytu.
Skarżący oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych ponieważ Urząd Skarbowy w K. wysłał zapobiegawczo zajęcia do wszystkich banków.
Skarżący przedłożył także dokumenty przedstawiające sytuację majątkową osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący przedłożył potwierdzenie wypłaty emerytury ojca skarżącego w wysokości [...] zł oraz zaświadczenia lekarskie potwierdzające, że matka skarżącego nie pracuje i przebywa na zwolnieniu chorobowym.
Skarżący przedłożył też kserokopie faktur za wodę ([...] zł za lipiec, oraz [...] zł za sierpień) oraz za prąd ([...] zł ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia sprzeciwu wniesionego na postanowienie referendarskie z dnia 23 sierpnia 2013 r., a zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei, zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przekraczających [...] zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym nastąpi wtedy gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka zwolnienia strony z części kosztów sądowych została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Analiza stanu rodzinnego i majątkowego skarżącego dokonana w oparciu o podniesione okoliczności oraz załączone do akt kserokopie dokumentów źródłowych, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie jest wstanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego. Z nadesłanych dokumentów wynika, że miesięczny dochód czteroosobowej rodziny skarżącego wynosi niewiele ponad [...] zł, uwzględniając wydatki konieczne dla utrzymania rodziny Sąd uznał, że to nie pozwoliłoby skarżącemu uiścić w całości wpisu skargi, który w przedmiotowej sprawie wynosi [...] zł.
Mając powyższe na uwadze, Sad postanowił jak w sentencji, działając na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło