III SA/Gl 1182/16

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] r. skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków). W jego uzasadnieniu podała, że zawiesiła prowadzoną działalność [...] r. (vide: aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców – KRS). Nie posiada żadnego majątku trwałego ani środków finansowych. Nie sporządza też bilansu, gdyż nie ma takiego obowiązku. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia – w terminie siedmiu dni - podanych wyżej danych poprzez nadesłanie: - aktualnego zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, iż od daty zawieszenia działalności do teraz skarżąca Spółka nie uzyskała żadnych przychodów podlegających opodatkowaniu, nie składała sprawozdań finansowych i deklaracji podatkowych, a jej wspólnicy w zeznaniach podatkowych za podany wyżej okres nie wykazali przychodu z tytułu posiadanych w Spółce "A" udziałów; - dokumentów źródłowych potwierdzających, że posiadane przez Spółkę rachunki bankowe zostały zajęte ze wskazaniem wysokości zajęć, a w razie likwidacji lub zamknięcia rachunków przedłożenie stosownego zaświadczenia lub kopii umowy z bankiem potwierdzającej tenże fakt; - sprecyzowanie czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane; - wskazanie przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, jeżeli tak to na jakim jest ono obecnie etapie; - przedłożenie zeznań podatkowych wszystkich wspólników za 2015 r. wraz z załącznikiem PIT-B; - złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym poszczególnych wspólników, a nadto nadesłanie stosownych dokumentów źródłowych wskazujących na posiadane przez wspólników i ich żony ruchomości oraz nieruchomości, a także źródła dochodów i ich wysokość oraz zgromadzone na rachunkach bankowych środki pieniężne, których wysokość należało ponadto udokumentować przy pomocy wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Wezwanie to doręczono pod wskazany adres [...] r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonywający, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na ich poniesienie. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze Lexis Nexis, W-wa 2004 r., str. 319). Brak jest zatem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, albowiem z treści art. 255 ustawy p.p.s.a. wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Dlatego też jego bierność w tym zakresie postrzegana jest jako nienależyte wykazanie przewidzianej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanki przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, LEX nr 1405507). Sytuacja taka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca Spółka do dnia dzisiejszego nie wykonała bowiem wezwania z [...] r. do uzupełnienia podanych we wniosku danych, stąd weryfikacja złożonego przez nią oświadczenia nie była możliwa. A ponieważ to w interesie strony było takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny. Również w jej interesie było poparcie zawartych w nim twierdzeń stosownymi dokumentami. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego też brak dokumentów źródłowych uniemożliwiał rozpoznającemu sprawę jednoznaczne stwierdzenie, czy sytuacja skarżącej Spółki oraz jej wspólników nie pozwala na poniesienie należnego na tym etapie sprawy wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł. Należy bowiem zauważyć, że wnioskodawcą jest Spółka jawna, a zatem ocena zasadności złożonego wniosku nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże Spółki. Stosownie bowiem do art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578 ze zm.) każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Odpowiedzialność ta ma charakter odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Również art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) stanowi, iż wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki. W rozpoznawanej sprawie jak ustalono z rejestru przedsiębiorców wspólnikami Spółki jawnej "A" są: J. B., M. S. oraz M. S. Tymczasem ich miesięczne dochody i posiadane składniki majątku nie zostały wskazane, choć mają istotne znaczenie. Przyjąć zatem należało, że w rozpoznawanej sprawie nie wykazano jakoby sytuacja materialna Spółki oraz jej wspólników uniemożliwiała poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych, do których zalicza się wpis sądowy od skargi w kwocie 200,00 zł. Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.