III SA/Gl 119/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Asesor WSA Krzysztof Targoński (spr.), Protokolant st. ref. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006r. sprawy ze skargi PPHU A spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego oddala skargę. Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez A Spółka Jawna w dniu [...], nr [...] objęto procedurą dopuszczenia do obrotu rowery dwukołowe (bezsilnikowe), dla których zadeklarowany został kod CN [...]. W polu 47 zgłoszenia celnego zadeklarowano cło w kwocie [...] zł, cło antydumpingowe [...] zł oraz podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. Wnioskiem z dnia [...] Spółka wystąpiła o uznanie powyższego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i wydanie decyzji o zwrocie cła antydumpingowego oraz o określenie należności celno-podatkowych według zasad obowiązujących w dniu [...]. Po rozpatrzeniu tego wniosku Naczelnik Urzędu Celnego w C. decyzją z dnia [...], nr [...] (1) odmówił zwrotu cła antydumpingowego w kwocie [...] zł, (2) zarządził zwrot cła antydumpingowego w kwocie [...] zł jako nienależnie zarejestrowanego, (3) stwierdził, że powstała różnica w kwocie podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł. Odwołanie od tej decyzji została uwzględnione przez Dyrektora Izby Celnej w K., który decyzją z dnia [...], nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w C. decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił zwrotu cła antydampingowego w kwocie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła: - naruszenie przepisów art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie oficjalnej informacji Urzędu Celnego w S. z dnia [...], nr [...], zgodnie z którą pojazdy, które wjechały na terytorium Polski w dniu [...] i zostały zarejestrowane w ewidencji komputerowej miały być odprawione na zasadach obowiązujących przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, - naruszenie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne w związku z zastosowaniem do przedmiotowego zgłoszenia celnego przepisów ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne oraz Wspólnotowego Kodeksu Celnego (dalej w skrócie WKC), a także Rozporządzenia Rady EWG nr 2474/93 z dnia 8 września 1993 r.( dot. ostatecznego poboru cła antydumpingowego), podczas gdy towar został wprowadzony na polski obszar celny w dniu [...], a więc pod rządami Kodeksu celnego, - naruszenie art. 124, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez brak wskazania przepisów, które uzasadniały zastosowanie w sprawie art. 67 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności nawiązał do ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdzając, że przedmiotowy sprawie towar [...] w B. objęto procedurą tranzytu na podstawie karnetu TIR nr [...], a następnie w dniu [...] został on wprowadzony na polski obszar celny. Zgodnie z danymi zawartymi w karnecie TIR (rubryki 20 – 22) przedmiotowy towar w dniu [...] zarejestrowano w ewidencji towarów wprowadzanych na polski obszar celny ( poz. [...]), prowadzonej przez Oddział Celny w K. Po 1 maja 2004 r., tj. po uzyskaniu przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, procedura tranzytu została zakończona w Urzędzie Celnym w C. – [...] - przy czym zgłoszenie celne o objęcie przedmiotowych w sprawie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu zostało złożone już w dniu [...] – nr ewidencyjny [...]. Odnosząc się do żądania Spółki, zastosowania w stosunku do importowanych towarów przepisów obowiązujących przed 1 maja 2004 r., organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Przed akcesją Polski do Unii Europejskiej kwestie związane z powstaniem długu celnego uregulowane były w art. 209 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia Kodeks celny. Przepis ten stanowił, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Natomiast moment powstania długu celnego został określony w § 2 tego artykułu, tj. w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego – w tej sprawie 6 maja 2004 r.. Identyczne regulacje w zakresie powstania długu celnego zawiera Wspólnotowy Kodeks Celny – art. 201 ust. 1 lit. a i ust. 2. Bezzasadny jest zatem, zdaniem organu odwoławczego, zarzut naruszenia art. 26 przepisów wprowadzających (...), bowiem dług celny powstał po 1 maja 2004r. Dla zastosowania przepisów dotychczasowych nie ma znaczenia fakt, iż przedmiotowy towar był objęty procedurą tranzytu i przekroczył granicę Polski [...]. Procedura tranzytu jest bowiem procedurą zawieszającą, i objęcie nią towaru nie powoduje powstania długu celnego. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że przedmiotowy towar w dniu [...] został odprawiony na starych zasadach – objęty procedurą tranzytu - czyli zgodnie z informacją Naczelnika Urzędu Celnego w S. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z chwilą przystąpienia do Unii Europejskiej Polska na mocy art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich, aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Odstępstwa od tej zasady zostały przewidziane w art. 10 Aktu przystąpienia. W kwestiach celnych zostały one określone w tytule 5 Załącznika IV do Aktu Przystąpienia ("Unia Celna – procedury i środki przejściowe"). W dokumencie tym jednak nie przewidziano możliwości zastosowania do długu celnego, który powstał po dniu akcesji do Unii Europejskiej, przepisów obowiązujących w nowych Państwach Członkowskich przed dniem akcesji. To zaś oznacza, że organy celne na mocy Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2474/93 z dnia 8 września 1993 r. zobowiązane były do poboru cła antydumpingowego, nałożonego na przedmiotowy w sprawie towar. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wspólnicy Spółki A wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając petitum skargi, ponowiono argumenty zawarte w odwołaniu. Podkreślono, że zgodnie z pisemną, oficjalną informacją Urzędu Celnego w S. pojazdy, które wjechały na teren Rzeczypospolitej Polskiej i zostały zarejestrowane w ewidencji komputerowej organów celnych w dniu [...], miały być odprawione na zasadach obowiązujących przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. Pojazd transportujący towar skarżących wjechał do Polski w dniu [...], a zatem powinien być odprawiony na zasadach obowiązujących przed 1 maja 2004 r.. Taka informacja utwierdziła Spółkę w przekonaniu, że towar nie będzie obciążony cłem antydumpingowym, a dokonany import będzie uzasadniony ekonomicznie. Skoro organy celne, w tym samym stanie faktycznym i prawnym zmieniły swoje stanowisko, to swoim postępowaniem naruszyły m.in. zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej). Powołując się na orzecznictwo sądowe wywiedli, że skoro zostali wprowadzeni w błąd informacją udzieloną przez organ celny, to zaistniała okoliczność do zaniechania ustalenia w całości lub części wymaganej od nich należności oraz jej poboru. Zarzucono także, iż organy celne pominęły likwidację Oddziału Urzędu w P., zamknięcie przejścia w L. oraz całkowity brak uzasadnienia ekonomicznego transakcji przy zastosowaniu opłat obowiązujących od 1 maja 2001 r.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, iż w świetle art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrole tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż nie jest ona zasadna. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że z godnie z art. 25 w związku z art. 39 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne – (Dz. U. Nr 68, poz.623 ze zm.) z dniem 1 maja 2004 r. utraciły moc obowiązującą przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.). Z dniem 1 maja 2004 r. Polska uzyskała członkostwo w Unii Europejskiej, a zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (dalej w skrócie Aktu przystąpienia) Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej - stanowiącego integralną część Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864) - od dnia przystąpienia nowe Państwa Członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, przy czym postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w Akcie przystąpienia. Powyższe oznacza, że od 1 maja 2004 r. traktaty założycielskie jak również instrumenty prawne oparte na tych traktatach stały się w Polsce prawem obowiązującym. Inaczej rzecz ujmując należałoby stwierdzić, że prawo wspólnotowe stało się częścią krajowego porządku prawnego i stosuje się je zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a regulacje te mają pierwszeństwo przed normami krajowymi i nie ma możliwości odstąpienia od ich stosowania. W załączniku IV – tytuł 5 Unia Celna - do Aktu przystąpienia przewidziano pewne środki przejściowe (odstępstwa od wyżej opisanej reguły), dotyczą one jednak innych stanów faktycznych niż ustalony w rozpatrywanej sprawie. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy należy podkreślić, że Polska przystępując do Unii Europejskiej przystąpiła także do unii celnej, która stanowi podstawę Wspólnoty (art. 23 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską) i zobowiązana jest do bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego w sprawach celnych. Kwestie związane z powstaniem długu celnego uregulowane zostały w Rozdziale II Powstanie długu celnego - Tytuł VII Dług celny – rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy kodeks celny (dalej w skrócie WKC). Zgodnie z art. 201 ust. 1 lit. a dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym. Z kolei z ust. 2 tego artykułu wynika, że dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia. Natomiast w myśl art. 67 WKC "jeżeli szczególne przepisy nie stanowią inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne". Uwzględniając postanowienia art. 67 WKC organy celne zobowiązane były do zastosowania przepisu art. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Europy (EWG) Nr 2474/93 z dnia 8 września 1993 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz do Wspólnoty rowerów pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej oraz ustanawiającego ostateczny pobór tymczasowego cła antydumpingowego. Przepis ten stanowi, że "niniejszym nakłada się ostateczne cło antydumpingowe na przywóz rowerów (w tym trójkołowych rowerów dostawczych), bez napędu silnikowego, sklasyfikowanych pod kodem CN 8712 00 i pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej". Stawka tego cła, stosowana w odniesieniu do ceny netto franco granica Wspólnoty, przed pobraniem cła, wynosi 30,6 % (ust. 2). Podkreślić należy, iż w art. 3 – zdanie drugie - omawianego rozporządzenia jednoznacznie wskazano, że wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, natomiast nie przewiduje ono przypadków, w których organy celne mogłyby odstąpić od pobierania cła antydumpingowego. Odnosząc dotychczasowe rozważania do realiów rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że w zgłoszeniu celnym, przyjętym w dniu [...] należało zadeklarować dla importowanych rowerów (kod CN [...]) cło antydumpingowe, co zresztą zgłaszający uczynił. Popełnił on jedynie błąd przy określeniu jego wysokości, bowiem zadeklarował cło antydumpingowe w kwocie zawyżonej o [...] zł, która to kwota została zwrócona skarżącym - decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...], nr [...] (akta administracyjne karta nr 65). Natomiast cło antydumpingowe w kwocie [...] zł było wymagane na podstawie ostatnio powołanego rozporządzenia Rady Europy, a zatem nie było podstaw do jego zwrotu. Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że w sprawie mógł mieć zastosowanie art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne. Z regulacji tej wynika, że "przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej". Przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny w sposób analogiczny regulowały kwestie związane powstaniem długu celnego z przytoczonymi na wstępie regulacjami Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Art. 209 ustawy Kodeks celny stanowił, że dług celny w przywozie powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym ( § 1), w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego ( § 2). Skoro przedmiotowe zgłoszenie celne zostało przyjęte przez organ celny po uzyskaniu przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. w dniu [...] i w tym sam dniu powstał dług celny, to nie można było zastosować nieobowiązującej w tej dacie ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny. Odnosząc się do zarzutów skargi związanych z błędną informacją ( mogącą wprowadzić w błąd) udzieloną przez Urząd Celny w S. – Oddział Celny w K. (akta administracyjne karta nr 35) należy stwierdzić, że są one bezzasadne. Z informacji tej wynika, że pojazdy, które wjadą na terminal przywozowy [...] do godz. [...] i zostaną zarejestrowane w ewidencji komputerowej, będą odprawione na starych zasadach. W stosunku do pozostałych towarów będą stosowane bezpośrednio przepisy kodeksu unijnego oraz przepisy przejściowe. Użyte w tej informacji sformułowanie " zostaną odprawione na starych zasadach" należy interpretować w ten sposób, że towarom, które zostały wwiezione na terminal przywozowy do godziny [...] w dniu [...] można w tym samym dniu nadać jedno z dopuszczalnych przeznaczeń celnych, według zasad określonych w ustawie Kodeks celny, a więc np.: objęcie towaru procedurą tranzytu, procedurą odprawy czasowej lub procedurą dopuszczenia do obrotu. Strona skarżąca (osobiście lub za pośrednictwem agencji celnej) mogła zatem importowany towar objąć procedurą dopuszczenia do obrotu na podstawie przepisów ustawy Kodeks celny, lecz tylko w dniu [...]. Z możliwości takiej nie skorzystała, bowiem zamiast objąć towar procedurą dopuszczenia do obrotu kontynuowała procedurę tranzytu z wykorzystaniem karnetu TIR. Brak uzasadnienia ekonomicznego importu rowerów, w świetle wyżej powołanych przepisów prawa wspólnotowego, nie stanowi przesłanki do nie pobierania cła antydumpingowego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania. Dodać należy, że zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika z art. 2 Aktu przystąpienia, na który zresztą powołał się organ odwoławczy. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd może uwzględnić skargę na decyzję administracyjną i uchylić ją tylko w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się po stronie orzekających organów tego typu naruszeń prawa – oddalił skargę PPHU A spółka jawna w trybie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.