III SA/Gl 1199/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 29 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. odrzucić zażalenie; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] ([...]) zł uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. Wyrokiem z dnia 23 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę W.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej przez Dyrektora Urzędu Celnego w C. z dnia [...] r., nr [...]. Skarżący złożył w terminie ustawowym wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku, uiszczając opłatę kancelaryjną. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W.S. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go we wszelkich sprawach – w tym także w niniejszej sprawie – przed tutejszym Sądem administracyjnym oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym doradcy podatkowemu w osobie M.D. W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik strony skarżącej – doradca podatkowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku. Pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie odpisu skargi kasacyjnej, celem doręczenia go organowi. Z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej w zakreślonym terminie 7 dni, Sąd postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2007 r. odrzucił skargę kasacyjną. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu [...] r. (data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). W dniu [...] r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego zażalenia w kwocie [...] zł w terminie 7 dni od doręczenia tego zarządzenia. W zakreślonym terminie pełnomocnik strony skarżącej uiścił żądany wpis. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 175 § 1 i § 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stanowi, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, jednak skarga kasacyjna może być również sporządzona przez doradcę podatkowego – w sprawach obowiązków podatkowych. Na mocy art. 194 § 1 pkt 7 i § 4 p.p.s.a. powyższa regulacja normatywna znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku zażalenia, którego przedmiotem jest postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Z kolei, stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (tekst jednolity w Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz.86 ze zmianami) czynności doradztwa podatkowego obejmują udzielanie podatnikom, płatnikom, i inkasentom, na ich zlecenie lub na ich rzecz: porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków podatkowych, prowadzenie w imieniu i na rzecz w/w podmiotów ksiąg podatkowych i innych ewidencji do celów podatkowych oraz udzielanie im pomocy w tym zakresie, jak również sporządzanie w imieniu i na rzecz tych podmiotów zeznań i deklaracji podatkowych lub udzielanie im pomocy w tym zakresie. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do czynności wykonywanych na rzecz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe oraz następców prawnych podatników, płatników lub inkasentów w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 2 ust. 1a ustawy o doradztwie podatkowym). Jednocześnie kwestia występowania doradcy podatkowego jako pełnomocnika uregulowana jest w art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o doradztwie podatkowym. Stosownie do tej regulacji w postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawach obowiązków podatkowych pełnomocnikiem podatnika, płatnika, inkasenta oraz osób o których mowa w art. 2 ust. 1 a, może być również doradca podatkowy. Jednocześnie doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych. W tym miejscu należy stwierdzić, że przedmiotem niniejszej sprawy jest rozpoznanie skargi na decyzję organu celnego II instancji w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ celny. Decyzja ta jest decyzją z zakresu prawa celnego, nie rozstrzyga zaś o kwestii obowiązku podatkowego. Tak więc – mając na względzie uregulowania powołanych wyżej przepisów ustawy o doradztwie podatkowym, określającym pozycję prawną doradcy podatkowego (w tym także jako pełnomocnika procesowego strony postępowania sądowego), należy stwierdzić, że doradca podatkowy nie może skutecznie reprezentować strony niniejszego postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna wniesiona przez doradcę podatkowego w sprawie celnej jest niedopuszczalna. Pośrednio także zażalenie wniesione przez doradcę podatkowego na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną w takiej sprawie jest również niedopuszczalne. Stanowisko to jest powszechnie prezentowane i akceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postanowieniu z dnia 14 kwietnia 2005 r., I GSK 488/05, LEX nr 238597 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez doradcę podatkowego w sprawie dotyczącej obowiązków celnych stanowi "inną przyczynę" niedopuszczalności skargi kasacyjnej, uzasadniającą jej odrzucenie na podstawie art. 178 p.p.s.a. W ten sam sposób zagadnienie to rozstrzygnięte jest w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 sierpnia 2004 r. (GSK 776/04, LEX nr 189898) oraz z dnia 22 lutego 2005 r. (GSK 1348/04 (LEX nr 167984). Ponadto w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 20 listopada 2002 r. (I SA/Gd 2305/02) zawarta jest teza, zgodnie z którą, doradca podatkowy nie może być pełnomocnikiem w postępowaniu przed NSA w sprawie skargi na decyzję organu celnego. Z orzeczeń tych wynika, że doradca podatkowy nie może reprezentować strony w postępowaniu sądowoadministarcyjnym, którego przedmiotem jest sprawa celna w aspekcie przedmiotowym (sprawa z zakresu prawa celnego, rozstrzygająca o prawach i obowiązkach stron w postępowaniu regulowanym przez przepisy prawa celnego). W tym stanie rzeczy należy uznać, że skarga kasacyjna wniesiona przez doradcę podatkowego w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna na podstawie art. 178 p.p.s.a. Z uwagi na to, że do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej niedopuszczalne również jest zażalenie wniesione przez doradcę podatkowego w tej sprawie stosownie do regulacji zawartej w art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił zażalenie wniesione przez doradcę podatkowego na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zapadłe w sprawie celnej na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a. Zwrot kosztów stronie z urzędu uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 a p.p.s.a.