III SA/Gl 1200/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w części przekraczającej kwotę [...] ([...]) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Wraz ze skargą kasacyjną od wyroku w przedmiotowej sprawie, skarżący P. B. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że jego warunki materialne nie pozwalają ponieść kosztów, jakie wiązałyby się z uiszczeniem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wnioskodawca cierpi na przewlekłą chorobę serca, jego stan uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia, a jednocześnie nie posada on żadnego majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody. Jego jedynym dochodem jest emerytura w kwocie [...] zł. Wnioskodawca ponosi następujące stałe miesięczne wydatki: czynsz, wraz z opłatą eksploatacyjną ([...] zł), spłata pożyczki na remont mieszkania ([...] zł), telewizja kablowa ([...]zł), telefon ([...] zł) oraz składka ubezpieczeniowa w PZU – [...] zł co kwartał. Skarżący podkreślił również wydatki związane z niniejszym postępowaniem, mianowicie kwotę [...] zł, która stanowi zwrot kosztów sądowych organowi oraz kwotę [...] zł uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie. Skarżący nadesłał również roczne obliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., dokonane przez organ rentowy, będący płatnikiem podatku, oraz druk organu rentowego, stwierdzający wysokość świadczenia emerytalnego od dnia 1 marca 2009 r. Ponadto od jesieni 2009 r. skarżący nie mieszka już wspólnie ze swoją żoną C.B.i nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Małżonkowie w żaden sposób nie partycypują we wzajemnych kosztach utrzymania oraz nie pomagają sobie nawzajem. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy wraz ze skargą kasacyjną zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Na mocy postanowień tutejszego Sądu z dnia 18 kwietnia 2007 r. i z dnia 18 grudnia 2007 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w zakresie częściowym obejmującym wpis od skargi przekraczający kwotę [...] zł oraz ustanowiono dla niego profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W tej sytuacji, wniosek ten obejmuje więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku P. B. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy dokonać porównania sytuacji materialnej wnioskodawcy z okresu, kiedy przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym z jego obecną sytuacją materialną. Porównanie to pozwoli ustalić, czy aktualny stan majątkowy skarżącego uległ pogorszeniu, czy też poprawie, a to z kolei znajdzie swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydanym po rozpoznaniu wniosku. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że faktycznie uległy zmniejszeniu środki finansowe, które pozostawały do dyspozycji skarżącego. Faktem jest, że skarżący uzyskuje aktualnie emeryturę w kwocie [...] zł. Należy mieć jednak na uwadze, że od jesieni 2009 r. zamieszkuje sam i nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego razem ze swoją małżonką. W tej sytuacji samodzielnie pokrywa wydatki związane z wynajmem mieszkania oraz ze spłatą kredytu zaciągniętego na remont mieszkania. Poza tym skarżący cierpi na liczne dolegliwości zdrowotne, których leczenie oraz zakup lekarstw pochłania regularnie określone, relatywnie znaczne kwoty pieniężne. Wpis sądowy od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie wynosi 43.135 zł. Jest to w rzeczywistości bardzo wysoka kwota, której uiszczenie przekracza realne możliwości finansowe skarżącego. Stosownie do zasady wyrażonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., obowiązek uiszczenia kosztów sądowych limitowany jest granicami koniecznego utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Poniesienie kosztów sądowych nie może wiązać się z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania skarżącego. Wykazanie natomiast, że taki uszczerbek może wystąpić w przypadku uiszczenia wpisu w pełnej wysokości, uprawnia do przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym. Poddając analizie sytuację majątkową skarżącego należy stwierdzić, że nie jest on w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w pełnej wysokości. Bez uszczerbku koniecznego utrzymania może jednak uiścić drobną, ułamkową część tego wpisu. Niezależnie bowiem od tego, że wnioskodawca nie prowadzi już wspólnie gospodarstwa domowego ze swoją żoną i nie może dysponować jej świadczeniem emerytalnym, to jednak sam skarżący uzyskuje już świadczenie emerytalne, które jest wyraźnie (ponad dwukrotnie) wyższe od otrzymywanego na wcześniejszych etapach postępowania świadczenia przedemerytalnego (emerytura – [...] zł; świadczenie przedemerytalne – [...] zł). W tym stanie rzeczy, należy przyjąć, że P. B. ma możliwość uiszczenia kwoty [...] zł tytułem wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i nie powinno to narazić go na uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.