III SA/Gl 1203/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-15

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Brandys-Kmiecik, Gabriela Jyż

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu, w szczególności art. 72 § 1 pkt 1, w zakresie, w jakim nie warunkują tych czynności od tego, kto poniósł ciężar ekonomiczny podatku, są zgodne z Konstytucją RP?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał ma rozstrzygnąć, czy przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące stwierdzenia nadpłaty i jej zwrotu, które nie uzależniają tych czynności od poniesienia ciężaru ekonomicznego podatku, są zgodne z Konstytucją RP. Wynik tego postępowania ma bezpośredni wpływ na możliwość orzeczenia w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku spółki A S.A. o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty. Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę dalszego postępowania wyjaśniającego w kwestii przerzucenia ciężaru ekonomicznego akcyzy na nabywcę energii. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i zwrotu kosztów. WSA postanowił zawiesić postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowe do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Gabriela Jyż (spr.), Protokolant starszy referent Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: zawiesić postępowanie sądowe. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w R., po rozpatrzeniu wniosku A S.A o stwierdzenie nadpłaty, decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił A stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia 2008 r. do czerwca 2008 r. w łącznej wysokości [...] zł. W podstawach prawnych swojej decyzji organ ten powołał: art. 207 § 1 i § 2 ustawy 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Po rozpatrzeniu wniesionego przez A odwołania na tę decyzję, zaskarżoną tu decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji kasacyjnej organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w sposób wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku strony. Dalej wyartykułował pogląd, iż: "w niniejszej sprawie istnieje co najmniej jedna przyczyna, dla której ewentualny zwrot podatku może budzić pewne wątpliwości i wymaga przeprowadzenia w tym zakresie postępowania podatkowego. Otóż przyczynę tę stanowi fakt, że akcyza zapłacona przez producentów została wkalkulowana w cenę energii – tym samym jej ekonomiczny ciężar nie został poniesiony przez producentów. (...) W opinii Dyrektora Izby Celnej w K. konstrukcja instytucji nadpłaty podatkowej w polskich przepisach nie stoi na przeszkodzie, aby organ podatkowy w konkretnej sprawie przeprowadził postępowanie mające na celu ustalenie ewentualnego przerzucenia ciężaru akcyzy przez producenta energii na jej nabywcę." (s. 99 akt adm.). Nadto, powołując się na treść uchwały NSA z dnia 13 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 1722/08, organ odwoławczy stwierdził, iż jego zdaniem Ne jest ona w swej treści kategoryczna. "Z jej treści wynika jedynie, że art. 72 Ordynacji podatkowej nie wyklucza zwrotu nadpłaty podatnikowi akcyzy, także wtedy gdy zostało wykazane, że ciężar podatku poniósł nabywca opodatkowanego towaru. Przedmiotowa uchwała nie została podjęta jednomyślnie". Dalej powołując się na uzasadnienia wyroków WSA w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1291/08) i z dnia 13 lutego 2009 r. (sygn. akt III SA/Gl 1323/08), Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż organ I instancji powinien dokonać oceny przedmiotowego wniosku w szerszym aspekcie, tj. dokonać analizy stanu faktycznego z uwzględnieniem przepisów w sprawie szczegółowych zasad kształtowania i kalkulacji taryf oraz rozliczeń w obrocie energią elektryczną, wydanych na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne ustalając ostatecznie, czy ciężar podatku został poniesiony przez konsumenta, który zapłacił go w cenie towaru w związku z czym doszłoby do przerzucenia ciężaru ekonomicznego podatku akcyzowego. Jednocześnie kierując się dyspozycjami wynikającymi z wyroku ETS-u w sprawie C475/07, organ I instancji powinien mieć na uwadze, że możliwość zwrotu podatku akcyzowego naliczonego od energii elektrycznej, powinna się skorelować z energią elektryczną, która została utracona w związku z procesami przesyłu i dystrybucji od momentu wydania przez producenta (moment powstania obowiązku przewidziany przepisami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym) do momentu dostawy przez dystrybutora (moment powstania obowiązku przewidziany w art. 21 ust. 5 dyrektywy energetycznej). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...] strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 5 ustawy z 2004 r. o podatku akcyzowym w zw. z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Energetycznej, art. 5 i art. 6 Dyrektywy Horyzontalnej oraz w związku z wyrokiem ETS-u z 12 lutego 2009 r. w sprawie C-475/07, art. 72 § 1 pkt 1, art. 75 § 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 z późn. zm.), w z. z art. 21 ust. 5 Dyrektywy Energetycznej oraz w zw. z art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, iż całkowicie nie zgadza się z poglądami Dyrektora Izby Celnej zamieszczonymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a.) sąd może zawiesić postępowanie sądowe z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten reguluje podstawę fakultatywnego zawieszenia postępowania, o czym decydują względy celowościowe. Celowość zawieszenia postępowania w sytuacjach uregulowanych w tym przepisie pozostawiona jest ocenie sądu. Zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna) musi mieć bezpośredni wpływ na wynik danego postępowania. Zawieszenie postępowania ze względu na prejudycjalny charakter innego postępowania może nastąpić jedynie wtedy, gdy to drugie postępowanie jest już w toku. Postanowieniem z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I FSK 240/08 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 193 Konstytucji RP i art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: ".Czy przepisy Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr8, poz. 60 ze zm.), w szczególności zaś art. 72 § 1 pkt 1 ustawy w zakresie jakim nie warunkują stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku są zgodne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." Sąd w składzie niniejszym podziela wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w przedmiotowym postanowieniu, dotyczące zgodności z Konstytucją wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie zapadłe przed Trybunałem Konstytucyjnym, w ramach tak wyrażonego zagadnienia prawnego, ma bezpośredni wpływ na orzeczenie w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd postanowił zawiesić postępowanie z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. do czasu wydania rozstrzygnięcia przez TK.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło