III SA/Gl 1204/10

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-09-28

Skład orzekający: Jolanta Skowronek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się zwolnienia z wpisu sądowego od skargi, wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego. Pomimo posiadania dochodów, ich wysokość, zmniejszona przez spłatę zobowiązań publicznoprawnych i odsetek kredytowych, nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania. Dodatkowo, fakt toczących się kilkunastu postępowań z udziałem skarżącego, w których jego sytuacja finansowa była już badana i stanowiła podstawę do uwzględnienia wniosków, potwierdza zasadność przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. w sprawie podatku VAT. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu wniosku, jednak skarżący nie udzielił odpowiedzi, w związku z czym wniosek potraktowano jako żądanie zwolnienia z wpisu sądowego. Skarżący uzasadnił wniosek swoją trudną sytuacją materialną, wskazując na niską rentę, konieczność spłaty kredytu i zobowiązań publicznoprawnych, a także stan zdrowia wymagający dodatkowych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z wpisu sądowego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi postanawia: zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżący domagał się przyznania prawa pomocy. Ponieważ rubryka nr 4 formularza nie została wypełniona zgodnie z zawartym do niej pouczeniem, stąd pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania zakresu tego wniosku, tj. czy ubiega się on o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków, czy też domaga się jedynie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Do wykonania powyższego zakreślono stronie siedmiodniowy termin, informując zarazem, iż brak stosownej odpowiedzi w terminie wskazanym spowoduje, iż złożony wniosek potraktowany zostanie jako ubieganie się skarżącego wyłącznie o zwolnienie z wpisu sądowego w całości lub w części. Jak wynika z akt sprawy wezwanie to przesłane zostało na adres ul. [...] w C. i wobec nieobecności adresata w tym miejscu pozostawione na okres 14 dni do odbioru w placówce pocztowej. Ponieważ w terminie wyznaczonym przesyłka nie została odebrana zwrócono ją do tut. Sądu z informacją "zwrot nie podjęto w terminie". W tej sytuacji zgodnie z obowiązującymi przepisami uznać należało, iż skuteczne doręczenie tej przesyłki nastąpiło w dniu [...] r. Z uwagi na to, że do dnia dzisiejszego skarżący nie sprecyzował zakresu złożonego wniosku, a ten jak wynika z akt sprawy został nadesłany w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, przyjąć należało, że intencją wnioskodawcy było uzyskanie zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. W uzasadnieniu powyższego żądania M.J. podał, iż jest osobą samotną, utrzymującą się jedynie z renty, która po potrąceniach związanych ze spłatą należności publicznoprawnych wynosi [...] zł. Z uwagi na to, że kwota ta nie wystarcza mu na bieżące utrzymanie korzysta z kredytu odnawialnego. Tym bardziej, że stan jego zdrowia wymaga ponoszenia dodatkowych wydatków. Stąd posiadane niewielkie oszczędności wydatkował w ostatnim czasie na niezbędne zabiegi usprawniające. Wprawdzie posiada działkę gruntu o pow. [...] ha, to jednak majątek ten z uwagi na znaczne zaległości kredytowe i prowadzone postępowania egzekucyjne nie jest w stanie zaspokoić jego podstawowych potrzeb. Powyższe dane znalazły potwierdzenie w dołączonych do wniosku dokumentach źródłowych w postaci: zaświadczenia o dochodach wpływających na rachunek bankowy oraz pobieranych odsetkach od kredytu odnawialnego, które na dzień [...] r. wynosiły [...] zł, decyzji o waloryzacji renty policyjnej wraz z dokonywanymi zajęciami komorniczymi w kwocie [...] zł oraz rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za [...] r., gdzie zadeklarowano przychód rzędu [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). Należy w tym miejscu zauważyć, iż opłatami sądowymi, o których mowa wyżej są wpis i opłata kancelaryjna, natomiast do wydatków zalicza się w szczególności należności tłumaczy i kuratorów ustanowionych w danej sprawie, koszty ogłoszeń oraz diety i koszty podróży należne sędziom i pracownikom sądowym z powodu wykonania czynności sądowych poza budynkiem sądowym, określone w odrębnych przepisach (vide: art. 212 § 1 i art. 213 ustawy). Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący domagał się wyłącznie zwolnienia z obowiązku uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, stąd złożony przez niego na urzędowym formularzu wniosek rozpoznano wyłącznie w tym zakresie. Częściowe zwolnienie od opłat sądowych zgodnie z art. 245 § 4 ustawy może bowiem polegać na zwolnieniu od poniesienia jednej z nich (...). Dokonując w tym kontekście analizy stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy stwierdzić należy, iż M.J. w wystarczającym stopniu wykazał, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanka przyznania prawa pomocy w jego przypadku wystąpiła. Wprawdzie z przedstawionych przez niego dokumentów źródłowych wynika, że uzyskuje on stałe dochody lecz ich wysokość nie może być uznana za wystarczającą dla pokrycia zarówno wszystkich niezbędnych wydatków, jak i kosztów wpisu, który wynosi [...] zł. Dochody te podlegają wszak zmniejszeniu wskutek potrąceń związanych ze spłatą znacznych zobowiązań publicznoprawnych oraz z poborem odsetek kredytowych, co w dużym stopniu ogranicza realne możliwości płatnicze wnioskodawcy. Istotne jest również to, że obecnie przed tut. Sądem, toczy się kilkanaście postępowań z udziałem skarżącego, zatem niezasadne byłoby domaganie się uiszczenia choćby części należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Tym bardziej, że w pozostałych sprawach zawisłych w tut. Sądzie przedstawiona wyżej sytuacja finansowa strony była już badana i stanowiła podstawę do uwzględnienia złożonych wniosków (vide: akta o sygn. od I SA/Gl 228/10 do I SA/Gl 239/10). Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło