III SA/Gl 1207/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, , , po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną tu decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w [...] powołując się na art. 233 § 1 pkt. 1, art. 13 § 1 pkt. 2 lit. a, art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1, art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] orzekające o odpowiedzialności podatkowej J. C. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki z o.o. "A" z siedzibą w K. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień i sierpień 1999 r. w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami. W skardze na tę decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej wniósł o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z 2 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe. Pismem z [...] r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponieważ pogorszyła się sytuacja życiowa J. C. i jego rodziny. Ponadto pełnomocnik stwierdził, że skoro zachodzi konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie przez NSA zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, dalsze prowadzenie egzekucji może doprowadzić do nieodwracalnych skutków finansowych i życiowych dla skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przewiduje, że Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W świetle cytowanego przepisu nie budzi zatem wątpliwości, że jest zasadą, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Zastosowanie więc wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające zastosowanie tej czynności procesowej i nie sprzeciwiają się temu regulacje prawne wynikające z ustawy szczególnej. Za podstawę wstrzymania wykonania decyzji nie może być brane pod uwagę przeświadczenie strony skarżącej o niesłuszności zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi. Zasadność tej argumentacji jest bowiem zastrzeżona wyłącznie do kognicji Sądu rozpoznającego skargę. Niezależnie od tego, należy przypomnieć, że wstrzymanie wykonania dotyczy aktów z zakresu administracji publicznej i czynności, które podlegają wykonaniu. Trzeba stwierdzić, że skarżący nie przybliżył jakichkolwiek okoliczności wskazujących na istnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie wykazał więc, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia mu znacznej szkody, nadto zaś, że powstałe skutki byłyby "trudne do odwrócenia". Wskazać należy, że przedmiotem sporu są świadczenia o charakterze pieniężnym, z natury rzeczy odwracalne, które mogą zostać w każdym czasie zwrócone. Pogorszenie sytuacji życiowej zobowiązanego nie oznacza samo przez się, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o jakiej mowa we wskazanym przepisie. Ustawa wymienia w art. 61 § 3 dwie przesłanki wstrzymania wykonania aktu: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca posłużył się tutaj zwrotami nieostrymi, co powoduje, że w każdej konkretnej sprawie zachodzi konieczność konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął NSA w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.), stwierdzając, że chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. W orzecznictwie podkreśla się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu oraz to, że uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione, ponieważ brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Podkreśla się również, że wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu oraz to, że przepis nie łączy wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z osobą skarżącego. Mając na uwadze aktualny stan sprawy i argumentację zaprezentowaną w skardze, a także stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę wskazać należy, że przedmiotem sporu są świadczenia o charakterze pieniężnym, z natury rzeczy odwracalne, które mogą zostać w każdym czasie zwrócone, co oznacza, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na końcu należy przypomnieć, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego zostało uregulowane w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w razie zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 56 § 1 pkt. 1 do 5, pośród których brak jest przesłanki pogorszenia sytuacji życiowej zobowiązanego. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.