III SA/Gl 1209/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Jużków
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy i której środki na rachunku bankowym są zajęte przez organy egzekucyjne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja finansowa spółki, obejmująca stratę za poprzedni rok obrotowy, niski stan środków na rachunku bankowym oraz zajęcie wierzytelności przez organy egzekucyjne, pozwala na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dołączone dokumenty potwierdziły brak wystarczających środków spółki na pokrycie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług. Spółka wykazała stratę za poprzedni rok, niski stan środków na rachunku bankowym oraz przedstawiła dokumenty potwierdzające zajęcie jej wierzytelności przez organy egzekucyjne. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak spółka wniosła sprzeciw, podkreślając trudną sytuację finansową spowodowaną egzekucją. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych.
W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych (vide: rubryka nr 4) skarżąca Spółka podała, że zajmuje się sprzedażą metali i złomu. Jej kapitał wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych szacuje się na poziomie [...] zł. Wprawdzie przychody netto Spółki za 2014 r. wynoszą [...] zł (podczas gdy za 2013 r. wynosiły [...] zł), jednak za ubiegły rok zadeklarowano stratę rzędu [...] zł, co więcej stan środków na rachunku bankowym Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł.
Do powyższego dołączono:
- zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego;
- 13 tytułów wykonawczych;
- postanowienia z dnia [...] i [...] r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.
W tym stanie rzeczy Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. odmówił spółce prawa pomocy. W dniu [...] r. skarżąca spółka wniosła na powyższe postanowienie sprzeciw, w którym podkreśliła, że przeciwko spółce prowadzona jest egzekucja należności będących przedmiotem skargi. Organy egzekucyjne dokonały zajęć a więc dysponowanie jakimkolwiek mieniem jest niemożliwe, zagrożone zresztą sankcją karną. Skarżąca podkreśla raz jeszcze, że stan środków na koncie wynosi [...] zł [...] gr a więc zwolnienie środków z rachunku bankowego jest niewykonalne.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia wniesienia sprzeciwu – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosek.
Sąd uznał, iż przedstawiona sytuacja finansowa Spółki pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Strona skarżąca przedłożyła materiały źródłowe, które obrazują jej złą sytuację finansową. Wynika z nich, że za ubiegły rok zadeklarowano stratę rzędu [...] zł, co więcej stan środków na rachunku bankowym Spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł. Dołączono także zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego oraz 13 tytułów wykonawczych a także postanowienia z dnia [...] i [...] r. wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. A więc w ocenie sądu dołączone dokumenty potwierdzają brak wystarczających środków Spółki na pokrycie kosztów tego postępowania, wobec czego jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenie kosztów sądowych należy uwzględnić w całości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na mocy art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło