III SA/Gl 121/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-05-25
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna (spółka z o.o.) może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie, mimo że prawo pomocy w tym zakresie ma charakter uznaniowy?Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Mimo że przyznanie prawa pomocy w tym zakresie ma charakter uznaniowy, sąd powinien uwzględnić wniosek, gdy wnioskodawca udowodni swoją trudną sytuację finansową, w tym straty w poprzednim roku obrotowym i brak obrotu w ostatnim okresie, co uniemożliwia wypracowanie zysku i pokrycie kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu podatku akcyzowego. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na stratę w poprzednim roku obrotowym i brak środków na rachunku bankowym. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji, a po jej otrzymaniu stwierdził, że spółka wykazała brak dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą spółkę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej z tytułu podatku akcyzowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
Wraz ze skargą na ww. decyzję Dyrektora izby Celnej skarżąca spółka złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie posiada środków na opłacenie wpisów sądowych od skarg.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy spółki zamyka się w kwocie 50.000 zł, natomiast wartość środków trwałych wnioskodawcy wynosi 0 zł, a wg bilansu, w ostatnim roku obrotowym spółka poniosła stratę w wysokości (-) 245.725,17 zł.
Z oświadczenia zawartego na urzędowym formularzu PPPr wynika, że spółka posiada rachunek bankowy w Banku "A" S.A., znajduje się na nim kwota 548,77 zł.
W tym stanie rzeczy, pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę do nadesłania szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie aktualnych wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, jak również o nadesłanie sprawozdania finansowego za poprzedni rok obrotowy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, do akt sprawy nadesłano następujące materiały źródłowe: zeznanie podatkowe CIT-8 za 2015 r.; deklaracje VAT-7K za ostatni kwartał 2015 r. i pierwszy kwartał 2016 r.; wyciąg z rachunku bankowego za luty i marzec 2016 r.; sprawozdanie finansowe za rok 2014.
Ponadto w piśmie przewodnim z dnia [...] r. pełnomocnik procesowy spółki oświadczył, że spółka aktualnie nie posiada żadnych środków trwałych w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżąca spółka w sposób dostateczny wykazała swój aktualny stan majątkowy, choć brak w przedłożonym materiale źródłowym raportu kasowego.
Z nadesłanych jednak dokumentów wynika, że w ubiegłym roku podatkowym spółka poniosła stratę. Istotny jest jednak fakt, że z przedłożonych deklaracji VAT-7K wynika, że w ostatnim czasie spółka nie generuje obrotu. Obrót nie jest tożsamy z dochodem, z wypracowanym przez przedsiębiorcę zyskiem, wskazuje jednak na zakres czynności gospodarczych i dynamikę funkcjonowania firmy. Wnioskodawca natomiast nie generując obrotu de facto nie funkcjonuje na rynku, tym samym nie ma możliwości wypracowania zysku.
Wnioski powyższe potwierdza również analiza przedłożonych rachunków bankowych.
W konkluzji stwierdzić należy, że wnioskodawca wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło