III SA/Gl 1211/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata postanawia: 1. przyznać skarżącemu adwokata 2. odmówić zmiany postanowienia z 10 grudnia 2007 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z [...] r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołał się na swoją trudną sytuację majątkową. Podniósł m in., że jego jedyny dochód stanowi [...], zarazem opłaty mieszkaniowe ponosi osobiście, pomimo iż formalnie są one zapisane na wnuka skarżącego. Zaznaczył, że nie otrzymał stosownego zezwolenia, co uniemożliwia mu produkcję [...]. Z kolei niemożność ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa skarżącego zmusiła go do przekazania tegoż przedsiębiorstwa [...] "A" Sp. z o.o. W ocenie wnioskodawcy nie może on także pokryć kosztów sądowych z bieżących przychodów, ponieważ te zostały zaliczone na pokrycie zadłużeń podatkowych za lata ubiegłe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) wynika, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być zmieniane i uchylane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były one zaskarżone a nawet prawomocne. Ponieważ w przedmiotowej sprawie Sąd wydał już w dniu 10 grudnia 2007 r. postanowienie przyznające skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym kwotę [...] zł, zatem w niniejszym postępowaniu wpadkowym należało w pierwszej kolejności zbadać czy skarżący powołał we wniosku nowe okoliczności, których nie podniósł uprzednio. W odpowiedzi na powyższe pytanie stwierdzić należy, że jedyną istotną zmianą w stosunku do stanu faktycznego istniejącego w momencie złożenia uprzedniego wniosku jest likwidacja dotychczasowego przedsiębiorstwa skarżącego, [...] "B" i przejęcie należącego do niego nieruchomości przez spółkę "A". Nie można jednak tracić z pola widzenia, że – jak wynika z dokumentów nadesłanych do prowadzonej w tutejszym Sądzie równolegle sprawy III SA/Gl 149/08 - skarżący jest [...] tejże spółki i [...] [...] udziałów. To z kolei prowadzi do wniosku, że jest to w istocie ta sama działalność gospodarcza, tyle że pod inną firmą i w innej strukturze prawnej. Natomiast w innych kwestiach wywody skarżącego sprowadzają się do polemiki z ustaleniami Sądu, jednakże do wydania postanowienia na podstawie art. 165 P.p.s.a. warunkiem koniecznym jest zmiana okoliczności mająca charakter obiektywny a nie zmiana stanowiska Sądu, dlatego też brak jest podstaw do zmiany powyższego postanowienia. Skarżący złożył co prawda zażalenie na postanowienie z 10 grudnia 2007 r., jednakże zostało ono odrzucone przez Sąd postanowieniem z 19 marca 2008 r., na które to postanowienie – pomimo stosownego pouczenia – skarżący zażalenia nie złożył. Na marginesie warto jednak podnieść, że w innych sprawach Z. J. wydane w analogicznym stanie prawnym postanowienia (np. sprawa III SA/Gl 1213/07) były przedmiotem postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił zażalenia skarżącego w pełni akceptując stanowisko Sądu I instancji. Wszystko to prowadzi do wniosku, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z 10 grudnia 2007 r., natomiast okoliczności podniesione przezeń w piśmie z [...] r. odnoszą się do kwestii już wyjaśnionych w niniejszym postępowaniu. Zarazem jednak Sąd uznał za celowe rozszerzenie przyznanego skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym także ustanowienie adwokata. Jest to konsekwencją faktu, że o ile w momencie wydania postanowienia z 10 grudnia 2007 r. skarżący nie potrzebował pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w chwili obecnej jest mu ona niezbędna. Wiąże się to z faktem odrzucenia jego skargi postanowieniem z 14 lipca 2008 r., które to postanowienie może być wzruszone jedynie w razie złożenia skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. jest to środek odwoławczy, który może być sporządzony wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego, tymczasem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) wynosi [...] zł. Nawet przy założeniu, że skarżący w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym płaciłby tylko stosowny procent tej kwoty, ewentualne wynagrodzenie adwokata przekracza jego możliwości majątkowe. Dlatego też mając na względzie zapewnienie skarżącemu prawa do sądu i w związku ze wskazaną wyżej zmianą okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.