III SA/Gl 1214/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 22 września 2008 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia odrzucić skargę. W przedmiotowej sprawie zarządzeniem z dnia [...] r. Przewodniczący Wydziału wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie w kwocie [...] zł stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Zaznaczono przy tym, że wpis ten należy uiścić w kasie Sądu lub na rachunek bankowy Sądu (podając godziny urzędowania i numer rachunku bankowego) w terminie siedmiu dni licząc od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Doręczając odpis powyższego zarządzenia pouczono stronę między innymi o treści art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) (zwaną dalej P.p.s.a.), że przysługuje jej prawo wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Odpis zarządzenia doręczono stronie dnia [...] r. Strona ani nie uiściła wymaganego wpisu sądowego, ani nie wniosła zażalenia na to zarządzenie, ale złożyła w wymaganym terminie na formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Rozpatrując powyższy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, objęty dodatkowo dołączonymi odpisami dokumentów, Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 25 października 2007 r. zwolnił stronę skarżącą od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej kwotę [...] zł, a w pozostały zakresie wniosek oddalił. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2007 r. Sąd rozpatrując sprzeciw od tego orzeczenia zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym każdorazowo kwotę [...] zł i oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008 r. oddalił zażalenie postanowienie Sądu. W związku z powyższym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. oraz postanowieniem Sądu z dnia 21 grudnia 2007 r. strona została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. W wezwaniu tym jeszcze raz poinformowano stronę, że wpis należy uiścić w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu podając godziny otwarcia kasy i numer rachunku. Pouczono też, iż nieuiszczenie wpisu w wyznaczonym terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wezwanie to doręczono stronie dnia [...] r., jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Należny wpis sądowy nie został uiszczony. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego dnia [...] r. do Sądu wpłynęło pismo strony z dnia [...] r. nazwane "zażaleniem", w którym strona wnosiła między innymi o "całkowite zwolnienie z kosztów sądowych i przyznania pomocy prawnej przez ustanowienie adwokata". W uzasadnieniu tego wniosku strona wskazała, że nie jest w stanie zapłacić nawet kwoty [...] zł. Przy czym powołała się na te same okoliczności jakie wymieniała w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo oświadczyła, że [...], któremu podarowała mieszkanie zarabia około [...] zł miesięcznie i ma na utrzymaniu [...] rodzinę, a także opiekuje się innymi osobami. Na wezwanie Sądu strona sprecyzowała w piśmie z dnia [...] r., że powyższe pismo stanowiło zażalenie oraz było ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych i kosztów zażalenia oraz przyznania pomocy adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 214 § 1 i art. 219 § 1 P.p.s.a. strona wnosząca skargę jest zobowiązana uiścić należny wpis sądowy. W niniejszej sprawie wpis sądowy wynosi [...] zł zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 21 grudnia 2007 r. i postanowieniem NSA z dnia 10 kwietnia 2008 r. oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wydanego na mocy art. 233 P.p.s.a. Wpis ten należało uiścić w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi (art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.). Sąd nie może podjąć żadnej czynności na skutek pisma (w tym skargi), od którego nie została uiszczona opłata sądowa (w tym wpis sądowy) (art. 220 § 1 P.p.s.a.), chyba że stronie przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych określone w art. 239 P.p.s.a. lub zostanie przyznane na jej wniosek stosowne prawo pomocy obejmujące zwolnienie od tych kosztów. W przedmiotowej sprawie zarządzenie o wysokości uiszczonego wpisu z dnia [...]r. nie zostało zaskarżone. Przy czym zaznaczyć należy, że pismo z dnia [...]r. nie może być traktowane jako zażalenie na wezwanie z dnia [...] r., ponieważ wezwanie to następowało w wykonaniu wydanego zarządzenia z uwzględnieniem wysokości przyznanego prawa pomocy. Stronie nie przysługiwało też ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych, a przyznane prawo pomocny obejmowało zwolnienie od kosztów sądowych jedynie w zakresie przekraczającym każdorazowo kwotę [...] zł. Odmowa przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie była prawidłowa, gdyż oceniając postanowienie Sądu NSA oddalił zażalenie strony. Ponadto strona została pouczona o obowiązku dokonania wpłaty wpisu sądowego i skutkach zaniedbań w zarządzeniu z dnia [...] r. oraz dodatkowo w wezwaniu z dnia [...] r. (doręczonym dnia [...] r.) w wykonaniu tego zarządzenia, a po przyznaniu prawa pomocy w części i orzeczeniu w tym zakresie przez NSA. Tym samym strona była zobowiązana uiścić należne koszty sądowe w kwocie [...] zł w wyznaczonym terminie do dnia [...] r., czego nie uczyniła. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy zawarty w piśmie z dnia [...]r., złożony po upływie ponad miesiąca od tego terminu, nie spowodował przerwania jego biegu i nie powstrzymał skutku wynikającego z jego niedochowania w postaci odrzucenia skargi. Wprawdzie przyjmuje się, że dopuszczalne jest ponowne złożenie wniosku, gdy negatywnie został rozpatrzony pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, co może być spowodowane zmianą sytuacji finansowej skarżącego w stosunku do rozpoznawanej na podstawie poprzedniego wniosku, ale w orzecznictwie podkreśla się, że po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wynikającego z zarządzenia przewodniczącego, wydanego po oddaleniu zażalenia na postanowienie o odmowie przyznania stronie prawa pomocy, sąd pierwszej instancji powinien odrzucić skargę na mocy art. 220 § 3 P.p.s.a, nawet jeżeli strona w tym terminie złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (zob. orzecznictwo powołane przez M. Niezgódkę-Medek w tezie 5 komentarza do art. 243 P.p.s.a. [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006). Powyższy pogląd należy odnieść również do niniejszej sytuacji. Poza tym zauważyć należy, że skarżąca wskazała na te same okoliczności uzasadniające, według niej, przyznanie prawa pomocy, co w pierwszym wniosku, który został rozpatrzony przez Sąd, a prawidłowość jego rozpatrzenia została pozytywnie oceniona przez NSA. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. w związku z wyżej wymienionymi przepisami.