III SA/Gl 1216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w dniu 27 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi i ustanowienia adwokata postanawia: 1. przyznać skarżącemu adwokata z urzędu; 2. odmówić zmiany postanowienia z 28 grudnia 2007 r. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z [...] r. skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powołał się na swoją trudną sytuację majątkową. Podniósł między innymi, że jego jedyny dochód stanowi emerytura, zarazem opłaty mieszkaniowe ponosi osobiście, pomimo iż formalnie są one zapisane na wnuka skarżącego. Zaznaczył, że nie otrzymał stosownego zezwolenia, co uniemożliwia mu produkcję oleju opałowego. Z kolei niemożność ogłoszenia upadłości przedsiębiorstwa skarżącego zmusiła go do przekazania tegoż przedsiębiorstwa PTH "A" Sp. z o.o. W ocenie wnioskodawcy, nie może on także pokryć kosztów sądowych z bieżących przychodów, ponieważ te zostały zaliczone na pokrycie zadłużeń podatkowych za lata ubiegłe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) wynika, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były one zaskarżone a nawet prawomocne. Ponieważ w przedmiotowej sprawie Sąd wydał już w dniu 28 grudnia 2007 r. postanowienie przyznające skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie przekraczającym kwotę [...] zł, zatem w niniejszym postępowaniu wpadkowym należało w pierwszej kolejności zbadać czy skarżący powołał we wniosku nowe okoliczności, których nie podniósł uprzednio. W odpowiedzi na powyższe pytanie stwierdzić należy, że jedyną istotną zmianą w stosunku do stanu faktycznego istniejącego w momencie złożenia uprzedniego wniosku jest likwidacja dotychczasowego przedsiębiorstwa skarżącego, PTH "B" i przejęcie należącego do niego nieruchomości przez spółkę "A". Nie można jednak tracić z pola widzenia, że – jak wynika z dokumentów nadesłanych do prowadzonej w tutejszym Sądzie równolegle sprawy III SA/Gl 149/08 - skarżący jest prezesem tejże spółki i właścicielem połowy udziałów. To z kolei prowadzi do wniosku, że jest to w istocie ta sama działalność gospodarcza, tyle że pod inną firmą i w innej strukturze prawnej. Natomiast w innych kwestiach wywody skarżącego sprowadzają się do polemiki z ustaleniami Sądu, jednakże do wydania postanowienia na podstawie art. 165 P.p.s.a. warunkiem koniecznym jest zmiana okoliczności mająca charakter obiektywny a nie zmiana stanowiska Sądu, dlatego też brak jest podstaw do zmiany powyższego postanowienia. Skarżący złożył co prawda zażalenie na postanowienie z 28 grudnia 2007 r. jednakże postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił to zażalenie. Wszystko to prowadzi do wniosku, że sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego nie uległa zmianie w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia z 28 grudnia 2007 r., natomiast okoliczności podniesione przezeń w piśmie z [...] r. odnoszą się do kwestii już wyjaśnionych w niniejszym postępowaniu. Zarazem jednak Sąd uznał za celowe rozszerzenie przyznanego skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym także ustanowienie adwokata. Jest to konsekwencją faktu, że o ile w momencie wydania postanowienia z 28 grudnia 2007 r. skarżący nie potrzebował pomocy profesjonalnego pełnomocnika, w chwili obecnej jest mu ona niezbędna. Wiąże się to z faktem odrzucenia jego skargi postanowieniem z 14 lipca 2008 r., które to postanowienie może być wzruszone jedynie w razie złożenia skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 175 § 1 P.p.s.a. jest to środek odwoławczy, który może być sporządzony wyłącznie przez adwokata lub radcę prawnego, tymczasem zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) wynosi 3600 zł. Nawet przy założeniu, że skarżący w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym płaciłby tylko stosowny procent tej kwoty, ewentualne wynagrodzenie adwokata przekracza jego możliwości majątkowe. Dlatego też mając na względzie zapewnienie skarżącemu prawa do sądu i w związku ze wskazaną wyżej zmianą okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.