III SA/Gl 1218/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-03-21
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania płatności ekologicznej w wariancie "Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji" oraz pomniejszył płatność w wariancie "Uprawy rolnicze po okresie konwersji" z powodu rzekomych nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli na miejscu, mimo zarzutów strony skarżącej co do rzetelności i kompletności przeprowadzonej kontroli?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, czynnego udziału stron i oficjalności postępowania dowodowego. Uzasadnienie decyzji zawierało nieprawdziwe informacje i nie odnosiło się merytorycznie do zarzutów strony, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i rozpatrzeniu materiału dowodowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017. W trakcie kontroli administracyjnej i na miejscu stwierdzono nieprawidłowości dotyczące deklarowanych powierzchni upraw oraz brak wymaganej dokumentacji. Organ pierwszej instancji przyznał płatność w ograniczonym zakresie i odmówił przyznania płatności w innym wariancie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] r., Nr [...], Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...] r., Nr [...], w sprawie przyznania M. M. (dalej: strona, skarżąca) płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2017.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1257 ze zm., dalej: kpa), art. 10 ust 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2017r. poz.2137) oraz § 2, § 5, § 6, § 11, § 12 ust. 1 i ust. 2, § 17 ust. 1 i ust 2, § 19 ust.4a i ust.4b, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015 r., poz. 370 ze zm., dalej: rozporządzenie ekologiczne).
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Strona ubiegając się o przyznanie płatności na 2017 rok złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu [...] r. (data nadania [...]r.) Wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Następnie, w dniu [...] r. (data nadania [...] r.) złożyła "Zmianę do wniosku" o przyznanie płatności ekologicznej ustalając swoją deklarację do płatności ekologicznej obejmującą:
- Wariant: 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji - na powierzchni 11,51 ha,
- Wariant: 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji - na powierzchni 0,70 ha.
We wniosku o przyznanie płatności ekologicznej zadeklarowała do płatności działki rolne oznaczone symbolem A1, B1, C1, D1, E1, F1, G1, H1, zlokalizowane na działkach ewidencyjnych w obrębie W. gmina P. powiat k., województwo s. oraz w obrębie D. gmina W. powiat k., województwo s.
W ramach kontroli administracyjnej wykryto nieprawidłowość polegającą na braku dokumentacji, o której mowa w §19 ust. 5b rozporządzenia ekologicznego tj. oświadczenia o rodzaju uprawianych na danej działce rolnej drzew i krzewów.
W odpowiedzi na wezwanie organu, strona w dniu [...]r. złożyła korektę do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017, uzupełniając brakującą dokumentację.
W dniach od [...]r. do [...]r. w gospodarstwie strony przeprowadzona została kontrola na miejscu w ramach działania rolnictwo ekologiczne, której wyniki zostały udokumentowane w Raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. Kontrola przeprowadzona została przez [...] Oddział Regionalny ARiMR.
Przeprowadzona kontrola wykazała m.in. rozbieżności pomiędzy deklarowaną we wniosku powierzchnią kwalifikującą się do płatności a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu, w stosunku do działki rolnej:
B1 - Wariant 10.2 - deklarowano powierzchnię 0,75 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa - stwierdzono powierzchnię 0,49ha uprawy trawy na gruncie ornym. Deklarowanej uprawy nie stwierdzono.
C1 - Wariant 10.2 - deklarowano powierzchnię 1,69 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa - stwierdzono powierzchnię 1,42 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa. Na powierzchni 0,60 ha stwierdzono trawy na gruncie ornym.
D1 - Wariant 10.2 - deklarowano powierzchnię 1,60 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa - stwierdzono powierzchnię 0,67 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa.
Na powierzchni 0,97ha stwierdzono trawy na gruncie ornym.
E1 - Wariant 10.2 - deklarowano powierzchnię 0,90 ha uprawy: Aronia Czarnoowocowa - stwierdzono powierzchnię 0,90 ha gruntu zaoranego. Deklarowanej uprawy nie stwierdzono.
Zastosowano określone i opisane przez organ kody błędów.
W dniu [...]r., strona wniosła do Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie zastrzeżenia do Raportu z czynności kontrolnych nr [...], negując poczynione ustalenia przez inspektorów terenowych. Organ nie uznał wniesionych zastrzeżeń.
W dniu [...] r. strona złożyła w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w K. informację dotyczącą daty nasadzeń aronii czamoowocowej w roku 2017 na poszczególnych działkach ewidencyjnych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. uwzględniając wyniki kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej wydał [...]r. decyzję w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), którą przyznał stronie płatność ekologiczną na rok 2017 w ramach:
Wariant 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.
oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej:
Wariant: 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 2 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje rolnikowi, jeżeli:
- został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,
- łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, wynosi co najmniej 1 ha,
- realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,
- spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu ekologicznym.
Organ odnośnie płatności do wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalił, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji wynosiła 0,70 ha co odpowiada powierzchni stwierdzonej w kontroli. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/20131.
Dalej wskazano, że zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia (UE) nr 640/20143, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia (UE) nr 809/20142, uwzględniono również wyniki potwierdzone przez kontrolę na miejscu. Na podstawie § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego w związku z art. 21 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018 poz. 1312, j.t.), wnioski o przyznanie płatności ekologicznej składa się w terminie do dnia [...] r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014 złożenie wniosku po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie. Wniosek o przyznanie płatności ekologicznej został złożony w dniu [...] r. (zmiana do wniosku którą wprowadzono wnioskowanie w ramach wariantu 7.1), co stanowi przekroczenie terminu na składanie wniosków o 7 dni roboczych. W związku z powyższym płatność ekologiczna została pomniejszona o 7%.
Odnośnie płatności do wariantu 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji organ w trakcie przeprowadzonego postępowania ustalił, że powierzchnia deklarowana kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu Wariant: 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji wynosiła 11,51 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona przez organ w trakcie kontroli w ramach tego wariantu wynosi 8,66 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/20131. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit b rozporządzenia (UE) nr 640/20143, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014 r., str. 69), uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli na miejscu/dane z jednostek certyfikujących.
Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Wariant: 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi 32,91%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/20143 w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.
W odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K., strona nie zgodziła się z wydanym rozstrzygnięciem, podtrzymując złożone zastrzeżenia i wyjaśnienia do raportu z czynności kontrolnych nr [...].
Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną nie uwzględnił zarzutów odwołania.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że po ponownej weryfikacji i ocenie złożonego wniosku o płatność ekologiczną na rok 2017 nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zmiany ustalonych przez organ I instancji płatności i ich wysokości.
Na wstępie organ powołał obowiązujące przepisy krajowe i unijne regulujące zasady przyznawania płatności ekologicznej.
Wskazał, że narzędziem weryfikacji podanych przez stronę we wniosku o płatności informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Konieczność przeprowadzania kontroli administracyjnej dla wniosków o przyznanie płatności rolno-środowiskowo- klimatycznej wynika z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1306/2013. Artykuł ten stanowi, że system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2.
Państwa mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. Kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie za pomocą różnych metod pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli nie są mierzone działki ewidencyjne, lecz działki rolne, bowiem to do tych terenów przysługują płatności obszarowe. O obszarze działek rolnych decydują rolnicy, a weryfikuje się go za pomocą, m.in. zdjęć lotniczych, map cyfrowych, oświadczeń rolników oraz pomiarów przeprowadzanych w gospodarstwach rolników. Tym samym raport z kontroli ma decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych.
Zgodnie z Raportem z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr dok [...], kontrola na miejscu w gospodarstwie strony odbyła się w dniach od [...]r. do [...]r.
Na podstawie adnotacji w w/w Raporcie, organ ustalił, że strona była obecna podczas kontroli, a Raport z czynności kontrolnych został jej doręczony w dniu [...]r.
Wnioskodawczyni korzystając z prawa wniesienia uwag do raportu z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr dok [...], w dniu [...]r. przekazała do Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie zastrzeżenia co do ustaleń poczynionych podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu. Podała, że dane zawarte w raporcie wskazujące, że działki B, C, D nie posiadają lub posiadają na zaniżonej powierzchni uprawę aronii czarnoowocowej są niezgodne ze stanem faktycznym. Wymieniła kolejno rodzaj i charakter prowadzonych działań agrotechnicznych na poszczególnych działkach rolnych. W szczególności podała, że na działce rolnej B, gdzie na dzień kontroli stwierdzono trawy na gruntach ornych pow. 0,49ha, zgodnie z zaleceniami doradcy rolnośrodowiskowego i po certyfikacji jednostki atestowej zostały przeprowadzone zabiegi polegające na użyciu glebogryzarki w celu przygotowania pod nowe nasadzenie w miejsce wystąpienia wypadów nasadzeń. Podniosła, że roślinność która została stwierdzona nie jest trawą na gruntach ornych. Zgodnie z dobrą kulturą prowadzenia uprawy aronii nowe nasadzenia przewidziane są na wiosnę. Nie wpływa to na osiągnięcie odpowiedniego poziomu zbioru uprawy. Takie same zastrzeżenia wniosła do działek B i C.
Dalej wskazała, że fakt wywiązania się z uprawy aronii i nostrzyka potwierdzony został w protokole kontroli gospodarstwa rolnego wykonane przez ,,A’’ Sp. z o. o. W zakresie tej kontroli wydany został także certyfikat jakości.
Organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonych dokumentów w sprawie stwierdził, że Raport z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego nr [...] wraz ze sporządzoną obszerną dokumentacją fotograficzną a także elektronicznymi kopiami pozostałych dokumentów weryfikowanych podczas kontroli gospodarstwa w sposób jednoznaczny dowodzi, że kontrola przeprowadzona została w sposób prawidłowy, a wydana decyzja przez Kierownika Biura Powiatowego w K. z [...]r. o odmowie przyznania płatności ekologicznej do wariantu 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji uwzględniała cały zgromadzony materiał dowodowy. Wniesione odwołanie strony nie zawiera żadnych dodatkowych wyjaśnień ani argumentów, które miałyby wpływ na zmianę rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji.
Decyzja Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR została zaskarżona wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach.
Nie zgadzając się z decyzją organu II instancji, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego na cel wyjaśnienie okoliczności prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa ekologicznego pomimo dostarczonych dowodów i nieprawidłowo sporządzonej dokumentacji pokontrolnej, co doprowadziło do sytuacji, w której organ wykluczył części powierzchni działek rolnych z płatności z tytułu prowadzenia produkcji metodami ekologicznymi.
Wskazała, ze kontrola odbyła się pod nieobecność właściciela lub osoby upoważnionej w czasie, gdy na działce znajdowała się pokrywa śnieżna oraz trawa między rzędami chroniąca rośliny przed przemarznięciem. Zarzuciła brak danych pomiarowych, które nie zostały przekazane co uniemożliwia odniesienie się skarżącej do poprawności pomiarów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Podczas rozprawy 21 marca 2019 r. skarżąca podtrzymała swoje zarzuty dodając, ze specyfiką uprawy aronii, którą prowadzi od 2016 r. jest to, że część naziemna to patyki o długości ok 15-20 cm. Uprawa nostrzyka była podłożem dla dokonania nasadzeń aronii, którą rozpoczęła na areale wszystkich działek. Kontrola sporządzona przez ,,A’’ Sp. z o.o. potwierdziła istnienie krzewów aronii dobrze utrzymanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Ponadto sąd może stwierdzić nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli została wydana: z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa, w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą ( art. 145 § 1 pkt 3 tej ustawy w związku z art. 247 § 1 O.p.). Nadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.).
Sądy administracyjne nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego. W następstwie wniesienia skargi Sąd nie posiada kompetencji do rozpatrzenia sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego.
W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze przedstawiony przez organ stan faktyczny i prawny sprawy oraz podniesione w skardze zarzuty, Sąd stwierdził, że w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Istota sporu pomiędzy stronami postępowania sądowego sprowadza się do tego, czy w stanie faktycznym sprawy wystąpiły przesłanki do pomniejszenia płatności co do Wariantu 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji oraz odmowy przyznania płatności co do Wariantu 10.2 Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji.
Organ odwoławczy słusznie wskazał, że dane zadeklarowane we wniosku przez rolnika podlegają weryfikacji przez organ prowadzący postępowanie, tj. ARiMR, przy zastosowaniu reguł postępowania określonych w kpa. oraz zasad zawartych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 powoływanego jako rozporządzenie ekologiczne a także przy zastosowaniu przepisów:
- ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.Dz. U. z 2018 r., poz. 627),
- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.),
- rozporządzenia delegowane Komisji (UE) 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48),
-rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 608, z późn. zm.).
Strona ubiegała się o przyznanie płatności ekologicznej, o której mowa w rozporządzeniu ekologicznym w § 4 ust. 1 pkt 7 Pakiet 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji i § 4 ust. 1 pkt 10 c) Wariant 10.2. Ekstensywne uprawy sadownicze po okresie konwersji.
Narzędziem weryfikacji informacji zawartych we wniosku są kontrole administracyjne i uzupełniające je kontrole na miejscu, co wynika z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013. System kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność (art. 58 ust. 2).
W rozpatrywanej sprawie organ poza kontrolą administracyjną przeprowadził również kontrolę na miejscu, co wynika z Raportu z czynności kontrolnych w ramach rolnictwa ekologicznego. Raport ten, jak wynika z akt sprawy, został poddany weryfikacji, która wykazała szereg istotnych mankamentów takich jak: nieprawidłowe wypełnienie formularza kontroli, nieprawidłowe zastosowanie kodów dla działek rolnych, nieprawidłowe udokumentowanie wszystkich czynności, nieprzekazanie wszystkich załączników, w tym brak dokumentacji fotograficznej, niewykonanie dokumentacji fotograficznej i nieprawidłowe wykonanie szkiców działek rolnych.
Organ odwoławczy bezpodstawnie i niezgodnie z prawdą podał w zaskarżonej decyzji, że na każdą z działek wykonano dokumentację fotograficzną odzwierciedlającą stan faktyczny na dzień kontroli, bowiem taka dokumentacja nie została sporządzona, a szkice działek wykonano nieprawidłowo, co stwierdzono w czasie weryfikacji raportu. Nieprawdziwe jest również twierdzenie organu, że czynności kontrolne były wykonane w obecności strony. Wprawdzie ta okoliczność nie jest istotnym elementem w sprawie, ale również świadczy o braku wnikliwości i rzetelności organu w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Ponadto organ nie odniósł się merytorycznie do zarzutów strony kwestionującej wyniki kontroli, przyjmując z góry, że czynności te przeprowadzono prawidłowo. Organ nie odniósł się również do dokumentów przedstawionych przez skarżąca potwierdzającą ekologiczna uprawę aronii na zadeklarowanych działkach, przy czym ta uprawa w okresie konwersji była poprzedzona uprawą nostrzyka. Przed wydaniem decyzji organ nie powiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami i nie umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału. Należy także zauważyć, że z akt i uzasadnienia decyzji nie wynika, aby doszło do 7 dniowego przekroczenia terminu składania wniosku co uzasadniałoby pomniejszenie płatności o 7 % (Wariant 7.1).
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę.
Ponadto elementem koniecznym prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest. jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z kolei, uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zatem, Sąd orzekający w sprawie stwierdził istotne naruszenie przez organ przepisów postępowania mogących mieć znaczący wpływ na wynik sprawy. W szczególności zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej), art. 10 § 1 kpa (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), art. 77 § 1 kpa (zasada oficjalności postępowania dowodowego). Uzasadnienie decyzji zawiera nieprawdziwe informacje i już z tego względu jest wadliwe i nieprzekonujace.
Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanego wymogu, bowiem całkowicie pomija zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, w żaden sposób nie odnosi się do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a z akt sprawy wynika, że nie były one przedmiotem ustaleń i rozważań organu. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie dokonano wszystkich koniecznych ustaleń co do stanu faktycznego, czy dokonano prawidłowej subsumpcji, jaki był tok rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywy rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ dokona prawidłowych ustaleń faktycznych, odniesie się do dokumentów przedłożonych przez skarżącą i wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło