III SA/Gl 1221/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 7 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika domagała się zwolnienia z kosztów sądowych (vide: treść pisma z dnia [...] r. precyzującego zakres zgłoszonego żądania). W jego uzasadnieniu wskazała, że do roku 2005 zajmowała się handlem paliwami ciekłymi. Obecnie nie prowadzi już działalności gospodarczej. Nie uzyskuje żadnych przychodów. Nie dysponuje żadnym majątkiem. Dlatego za ostatni rok obrotowy nie składała sprawozdania finansowego. Wprawdzie jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, niemniej jednak stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0,00 zł. A ponieważ równolegle z niniejszą sprawą toczy się jeszcze 9 innych postępowań, nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania. Tym bardziej, że ostatnie operacje bankowe Spółka odnotowała w 2008 r. i były to zajęcia egzekucyjne minimalnych kwot. Według danych wynikających z rejestru przedsiębiorców ostatnie sprawozdanie finansowe obejmowało rok 2004. Spółka nie znajduje się w upadłości lub likwidacji. Ponieważ ubiegała się już o przyznanie prawa pomocy jej sytuacja finansowa była weryfikowana. Od tamtego czasu nie uległa ona zmianie (vide: pismo z [...] r.). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu pod warunkiem, że ta wykaże, tj. udowodni w sposób wystarczająco przekonujący istnienie okoliczności uzasadniających zwolnienie jej z obowiązku uiszczania występujących w sprawie kosztów sądowych, w tym należnego wpisu sądowego. Z regulacji zawartej w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wypływa bowiem jednoznaczny wniosek, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna ubiegająca się o prawo pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Tym samym rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy w gruncie rzeczy od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną oraz prezentowane w tym zakresie stanowisko doktryny do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przesłanka zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) nie została spełniona. Wprawdzie Spółka ubiegała się już o przyznanie prawa pomocy, w sprawach o sygn. III SA/Gl od 1876/13 do 1895/13, gdzie prawo to zostało jej przyznane, niemniej jednak rozstrzygnięcia w tych sprawach wydano 27 i 28 lutego 2014 r. na podstawie przedłożonych do akt dokumentów źródłowych, z których ustalono, że od 2007 r. nie składała zeznań podatkowych CIT-8 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) jak również deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11. Ostatnie dokumenty wymiarowe w postaci CIT-8, PCC-1 oraz PIT-11 składała za rok 2005, natomiast PIT-4 wypełniała jedynie do lipca 2005 r., a deklaracje VAT-7 i CIT-2 do marca 2006 r. Powyższe informacje pochodziły z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w T., które wydano [...] r. (vide: akta o sygn. III SA/Gl 1876/13) oraz z pisma wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., które wydano [...] r., a które dołączone było do akt o sygn. III SA/Gl 1415/10. W rozpoznawanej sprawie natomiast nie przedłożono żadnego dokumentu źródłowego potwierdzającego sytuację finansową Spółki, w której się znajduje, choć zarządzeniami z dnia [...] r. i [...] r. referendarz sądowy wstrzymał się z rozpoznaniem złożonego wniosku oczekując na aktualne zaświadczenie wystawione przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, którego zamiar nadesłania strona zasygnalizowała w piśmie pełnomocnika z dnia [...] r. Ponieważ do dnia dzisiejszego nie zostało ono nadesłane dlatego też uznać należało, że zawarte w treści urzędowego formularza dane jako nie poparte żadnym dokumentem źródłowym nie mogły zostać uznane za wystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Dlatego też dołączone do innych spraw zawisłych w tut. Sądzie dokumenty źródłowe pochodzące z lat wcześniejszych nie mogły być brane pod uwagę. Ich wartość dowodowa nie może mieć bowiem znaczenia przesądzającego. Tym bardziej, że rozstrzygnięcie referendarza sądowego w sprawach o sygn. III SA/Gl od 1876/13 do 1895/13 nie ma charakteru przesądzającego czy wręcz wiążącego przy rozpoznawaniu kolejnych wniosków Spółki. Nie zwalnia też z obowiązku wnikliwej oceny podanych w tej chwili danych w kontekście z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 255/10 oraz z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II FZ 804/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego przyjąć należało, że dopóki strona nie nadeśle żądanych dokumentów źródłowych potwierdzających jej obecną sytuację finansową w postaci chociażby aktualnego zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego dotyczącego rozliczeń podatkowych jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Treść art. 255 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wszakże wątpliwości co do tego, że od stron ubiegających się o przyznanie prawa pomocy oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów w oparciu o które ma zostać poddana analizie ich kondycja finansowa i możliwości płatnicze, albowiem uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Dlatego treść dołączonego do akt pisma pełnomocnika z dnia [...] r. nie mogła być uznana za wystarczającą do uwzględnienia złożonego wniosku. Nie została ona podobnie jak zawarte w treści urzędowego formularza informacje poparte żadnym dokumentem źródłowym o który wzywano. W tej sytuacji, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.