III SA/Gl 1221/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Izabela Maj – Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w C. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji lub Powiatowym Inspektorem Sanitarnym) z [...] r., nr [...]. W tym nieostatecznym orzeczeniu zapadłym w sprawie administracyjnej nakazano ,,A’’ Sp. z o.o. w C. (zwanej dalej Spółką, Stroną lub Skarżącym) wycofać z obrotu produkty takie jak: Imitacja sztucznego Śniegu Ziarnistego D, Imitacja Sztucznego Płatka Śniegu B, Imitacja Sztucznego Super M Pawiego na czas niezbędny do przeprowadzenia badań, mających na celu ustalenie czy są one środkami zastępczymi lub nową substancją psychoaktywną, ale nie dłużej niż do [...] r., jak również zaprzestać prowadzenia działalności w pomieszczeniach sklepu zlokalizowanego przy ul. [...] w K. (w dalszej części uzasadnienia określanych mianem sklepu), służących do wprowadzania do obrotu wspomnianych produktów, mogących stwarzać zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia ale nie dłużej niż do [...] r. Decyzja Organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] r. funkcjonariusze upoważnieni przez Organ I instancji przeprowadzili kontrolę sanitarną w sklepie. Tytuł prawny do lokalu, w którym on działał miała Spółka. Do kontroli doszło zaś w związku z informacją telefoniczną uzyskaną od funkcjonariusza Komendy Miejskiej Policji, dotyczącą wprowadzania do obrotu tzw. dopalaczy. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono dokonywanie obrotu wymienionymi wcześniej, trzema produktami, co do których - w ocenie Powiatowego Inspektora Sanitarnego - zachodziło podejrzenie, że są one środkami zastępczymi stwarzającymi zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego. Jednocześnie, istotną okolicznością jest fakt, że sprzedawca przebywający w kontrolowanym lokalu odmówił odpowiedzi na pytania zadawane mu przez funkcjonariuszy. W sklepie znajdowała się zaś kasa fiskalna z umieszczonej na niej naklejką o treści "B Sp. z o.o.". Z wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego, dokumentującego stan na [...] r., załączonego do akt postępowania administracyjnego wynikało natomiast, że Numer Identyfikacji Podatkowej uprzednio nadany ,,B’’ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, został uchylony [...] r. Dodatkowo, Organ I instancji dysponował umową najmu lokalu, w którym działał sklep (nieopatrzoną datą i niepodpisaną przez właścicielkę kontrolowanego lokalu, a syngowaną jedynie przez Stronę, jako najemcę. Dokument ten został przekazany Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu przez Policję. Opierając się na tak ustalonym materiale dowodowym, Organ I instancji przyjął, że to Spółka jest najemcą pomieszczenia, w którym działa sklep i to ona handluje zakwestionowanymi substancjami. Dlatego uznano Skarżącego za stronę postępowania administracyjnego i wydano w stosunku do niego wskazaną wcześniej decyzję nieostateczną. Materialnoprawną podstawą do sformułowania tego rozstrzygnięcia był art. 44c ust. 1, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1030). W odwołaniu od orzeczenia Organu I instancji Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania. Jak wyartykułowano w tym piśmie procesowym, to nie Skarżący powinien być adresatem decyzji Organu I instancji, ponieważ to nie on wprowadzał do obrotu środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne. W tym zakresie powołano się na okoliczność, że lokal, w którym funkcjonariusze przeprowadzili kontrolę [...] r. został podnajęty ,,B’’ Spółka z ograniczona odpowiedzialnością i to ten podmiot mógłby być adresatem decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Z tych względów, Strona zarzuciła nieostatecznej decyzji administracyjnej rażące naruszenie prawa, a ponadto wytknęła temu rozstrzygnięciu obrazę art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W jej ocenie, wspomniane uchybienia procesowe w istotny sposób wpłynęły na treść rozstrzygnięcia, a do naruszenia prawa doszło na skutek niewłaściwego uzasadnienia decyzji, zarówno w płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Zdaniem Skarżącego, Powiatowy Inspektor Sanitarny oparł się w swoim rozstrzygnięciu jedynie na domniemaniach i na zasadach doświadczenia życiowego. Wśród różnego rodzaju argumentów uzasadniających tezę o naruszeniu prawa, wskazanych w odwołaniu, podniesiono m.in., że Organ I instancji nie wziął pod uwagę wcześniej już wspomnianej umowy podnajmu lokalu (umowy tej nie dołączono jednak do odwołania). Organ odwoławczy utrzymał zaskarżona decyzje w mocy. Stało się tak, ponieważ w jego przekonaniu to Skarżący prowadził działalność w lokalu. Jednocześnie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dopatrzył się nieprawidłowości uzasadnienia decyzji nieostatecznej oraz zwrócił uwagę na nieprzedstawienie przez Spółkę żadnej dokumentacji, w tym, umowy z podnajemcą lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie podniesiono zarzuty, które w znacznej części były powieleniem argumentacji już wcześniej formułowanej w odwołaniu od nieostatecznej decyzji podatkowej. Rozstrzygnięciu Organu odwoławczego zarzucono bowiem: 1) naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak wyjaśnienia w sposób jasny i zrozumiały przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu rozstrzygnięcia, szczątkowe uzasadnienie postanowienia oraz brak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wszechstronnego rozważenia przez Organ odwoławczy wszystkich przepisów i okoliczności związanych z przedmiotową sprawą; 2) naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające w szczególności na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] roku, a także na wybiórczej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów oraz dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie skarżonej decyzji; 3) naruszeniu art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nierozpoznanie sprawy przez Organ odwoławczy w sposób wszechstronny i wyczerpujący; 4) naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 77 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 27 oraz art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - poprzez nieuzasadnione powtórzenie stanowiska Organu I instancji i niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz niewskazanie dowodów, na których oparł się przy wydawaniu rozstrzygnięcia. Odpowiadając na te zarzuty, Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie powtórzył on swoją wcześniejszą argumentację oraz zwrócił uwagę na fakt, że organom obydwu instancji z urzędu znany jest mu fakt formalnego udostępniania przez Skarżącego lokali użytkowych podmiotom wprowadzającym do obrotu środki zastępcze. W ocenie Organu odwoławczego, nie ma potwierdzenia zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i § 4, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest zaś tak z uwagi na to, iż w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Jak podkreślono, w uzasadnieniu decyzji, Organ II instancji odniósł się do ustaleń z protokołu kontroli oraz wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W wyniku kontroli, w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzono wprowadzanie do obrotu produktów o nazwach: Imitacja sztucznego Śniegu Ziarnistego D, Imitacja Sztucznego Płatka Śniegu B, Imitacja Sztucznego Super M Pawiego. Kontrola była zaś przeprowadzona w sposób nienaruszający przepisów prawa, w tym ustawy Prawo przedsiębiorców. Jednocześnie, dowody przeprowadzone w toku kontroli, mogą być wykorzystane w postępowaniu administracyjnym, a nie budzi wątpliwości, że tego środki znalezione w skontrolowanym lokalu stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. Fakt negatywnego oddziaływania środków zastępczych jest powszechnie znany i bez znaczenia pozostaje umieszczanie na ich opakowaniach opisów "nie do spożycia", "chronić przed dziećmi". Podkreślono też, że wszystkie czynności przeprowadzone przez Organ I instancji znajdują odzwierciedlenie w protokole kontroli, który stanowi kluczowy dowód w niniejszej sprawie. Dodatkowo, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny podkreślił, że celem ustawodawcy było wyeliminowanie zagrożenia dla życia i zdrowia, jakie wywołują środki zastępcze. Na każdym podmiocie ciąży więc obowiązek powstrzymywania się od dokonywania wprowadzania do obrotu tych produktów. Tylko całkowite zaprzestanie wszelkiej działalności w pomieszczeniach, w których są wprowadzanie do obrotu dopalacze, a więc tylko faktyczne zamknięcie lokalu dla osób trzecich, stanowi dostateczną gwarancję tego, że substancje te nie będą w dalszym ciągu udostępniane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Fundamentalną kwestią i podstawowym zarzutem Skarżącego, formułowanym w przedmiotowej sprawie było błędne ustalenie przez Organ I instancji (i zaaprobowanie tego stanu przez Organ odwoławczy) podmiotu prowadzącego działalność w skontrolowanym lokalu. W przekonaniu Spółki nie była nim ona, ale podnajemca lokalu - ,,B’’ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. W przekonaniu Sądu, treść zgromadzonego materiału dowodowego, a także argumentacja samego Skarżącego przeczy tej tezie. Należy zauważyć, że w dokumentacji postępowania administracyjnego znajduje się kopia nietypowej (bo podpisanej wyłącznie przez najemcę, czyli Skarżącego) umowy najmu lokalu, w którym prowadzony był sklep. Sam ten dokument mógłby nie świadczyć o tym, że dysponentem i prowadzącym działalność w tym miejscu była Spółka. Już w odwołaniu od decyzji nieostatecznej, a także w skardze do Sądu wspomniany podmiot wskazał jednak na fakt podnajęcia wynajętego lokalu swojemu kontrahentowi. Uczynił tak, chociaż nie przedstawił żadnego dowodu na tę okoliczność. Przedstawiona argumentacja Spółki przekonała natomiast Sąd co do tego, że to jednak Skarżący był dysponentem lokalu i prowadził w nim działalność w zakresie obrotu substancjami, co do których istniało podejrzenie że są środkami zastępczymi lub nową substancją psychoaktywną. Stało się tak, ponieważ po to, aby podnająć lokal trzeba być jego najemcą. Potwierdzenie zyskała więc teza, że nietypowa umowa najmu lokalu (bo podpisana wyłącznie przez Skarżącego) ma jednak swoje potwierdzenie w rzeczywistości i to wspomniany podmiot władał lokalem, w którym prowadzono sklep. Jednocześnie, brak umowy podnajmu, a także nieprzedstawienie jej przez Stronę, stało się okolicznością świadczącą o tym, że to jednak nie kontrahent Skarżącego, czyli nie ,,B’’ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadził swoją działalność handlowa we wspomnianym lokalu. Potwierdzeniem tego ustalenia było to, że na kasie fiskalnej znalezionej w tym pomieszczeniu natrafiono co prawda na kasę fiskalną z naklejką potwierdzającą, że jej właścicielem jest ,,B,’’ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Równocześnie jednak, jak już wcześniej wspominano, Numer Identyfikacji Podatkowej tego podmiotu został uchylony już [...] r. i stan ten (brak NIP) istniał w dniu kontroli, czyli [...] r. (por. datowany na ten dzień wydruk z Krajowego Rejestru Sądowego, znajdujący się w aktach sprawy). Tym samym, należało przyjąć, że nie dysponując w chwili kontroli Numerem Identyfikacji Podatkowej, ,,B’’ Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie mogła w lokalu, w którym przeprowadzono wspomnianą czynność prowadzić swojej działalności handlowej. W konsekwencji, ponad wszelką wątpliwość, tego rodzaju aktywność mógł tam uprawiać jedyny podmiot, którego tytuł prawny do lokalu został ustalony, czyli Skarżący. W tym stanie rzeczy, nie znalazły potwierdzenia zarzuty procesowe podniesione w skardze. Skoro zaś Organ II instancji, w swoim rozstrzygnięciu akceptował zapatrywanie Powiatowego Inspektora Sanitarnego (utrzymywał zaskarżoną decyzję w mocy), wbrew zarzutowi podniesionemu w skardze, nie mógł nie powtórzyć stanowiska Organu I instancji. Jednocześnie, orzeczenia organów administracyjnych obydwu instancji, miało materialnoprawna podstawę we wcześniej już powoływanym art. 44c ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli oraz w dniu orzekania. Wspomniane przepisy stanowiły wówczas, że w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy. Jednocześnie, wskazany wcześniej organ administracyjny nakazuje zaprzestanie prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące (por. art. 44c ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że zostały spełnione wszystkie zaprezentowane wcześniej, materialnoprawne przesłanki sformułowania zaskarżonej decyzji ostatecznej, a także nie miały miejsca zarzucane w skardze naruszenia przepisów procesowych. Z tych względów, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302). l