III SA/Gl 1224/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-09
Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości w ruchu likwidowanego zakładu górniczego może zostać utrzymana w mocy, mimo że skarżący twierdzi, iż teren został zrekultywowany, a koncesja wygasła?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego. Obowiązki te powinny zostać ustalone w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego, a ich brak stanowi podstawę do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego nakazującą spółce cywilnej "A" usunięcie nieprawidłowości w ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Skarżący zarzucali, że prace prowadzone były poza terenem górniczym, teren został zrekultywowany, a koncesja wygasła, co czyni nakazy bezcelowymi. Organy administracji stwierdziły jednak liczne naruszenia przepisów Prawa geologicznego i górniczego, w tym brak nadzoru, zatwierdzonego planu ruchu, szkoleń BHP, badań lekarskich oraz wyposażenia w sprzęt gaśniczy i apteczki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A.K. i Z.K. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą A s.c. w G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ruchu zakładu górniczego - nakazu usunięcia nieprawidłowości oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego (dalej jako: PWUG), po rozpatrzeniu odwołania "A" s.c. (dalej jako: Strona, Skarżący), od decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. (dalej: OUG, organ pierwszej instancji) z dnia [...] r., nr [...] ([...]) nakazującej usunięcie nieprawi-dłowości powstałych w skutek naruszenia przepisów stosowanych w ruchu zakładu górniczego – utrzymał w mocy tą decyzję.
W podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, ze zm.; dalej jako: Kpa), w związku z art. 171 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2126, ze zm.; dalej jako: Pgg).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r., OUG nakazał A.K. i Z.K., prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A" s.c., usunięcie nieprawidłowośei powstałych w skutek naruszenia przepisów stosowanyeh w ruchu zakładu górniczego przez: 1) prowadzenie ruchu likwidowanego zakładu górniczego "B" pod kierownietwem i dozorem osób posiadających wymagane kwalifikacje, 2) prowadzenie ruchu likwidowanego zakładu górniczego "B" w oparciu o zatwierdzony decyzją właściwego organu nadzoru górniczego plan ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego, 3) przeprowadzenie dla osób wykonujących czynności w ruchu likwidowanego zakładu górniczego szkolenia okresowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz szkolenia wstępnego i instruktażu stanowiskowego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy osoby zatrudnionej na stanowisku operatora koparki, 4) dopuszczenie do pracy w ruchu likwidowanego zakładu górniczego "B" osób posiadających aktualne orzeczenia lekarskie i psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań dó wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku, 5) aktualizację i zatwierdzenie przez kierownika ruchu zakładu górniczego "B" dokumentacji rekultywacji, 6) wyposażenie likwidowanego zakładu górniczego "B" w nosze oraz apteczki pierwszej pomocy, w śposób określony przez kierownika ruchu zakładu górniczego.
Od powyższej decyzji Strona wniosła odwołanie zaskarżając ją w części dotyczącej pkt 1, 2, 5 i 6. Podkreśliła, iż prowadzone w zakładzie górniczym "B" prace dobiegają końca, więc wykonanie nakazów wynikających z zaskarżonej decyzji jest bezcelowe. Roboty są prowadzone pod osobistym nadzorem Z.K., więc nie ma konieczności zatrudniania i organizacji "nadzoru górniczego". Wskazał, iż w każdej maszynie na terenie ww. zakładu górniczego znajduje się apteczka, a na terenie zakładu górniczego nie ma miejsca, w którym mogłaby znajdować się apteczka i nosze.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym PWUG nie uznałzasadności zarzutów i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że 7-8 maja 2018 r. pracownicy OUG przeprowadzili kontrolę z zakładzie górniczym "B" w miejscowości P., gmina B., powiat w., województwo k.. W trakcie kontroli stwierdzono brak planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego; prowadzenie prac spycharką gąsienicową w południowej części zakładu górniczego (na działce [...]), przemieszczani mas ziemnych, którymi wypełniano istniejące wyrobisko wgłębne; koparka jednonaczyniowa w centralnej części zakładu górniczego przemieszczała masy ziemne w związku z likwidacją i rekultywacją; na działce nr [...] poza wschodnią częścią zniesionego terenu górniczego "B" koparka jednonaczyniowa prowadziła eksploatację złoża, podpoziomowo, bezpośrednio na samochód z naczepą (w trakcie kontroli 3 samochody wypełnione wyeksploatowanym urobkiem opuściły miejsce załadunku). Stwierdzono także, że ruch likwidowanego zakładu górniczego prowadzony był bez osób kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego; przedłożony "Projekt rekultywacji wyrobiska kruszywa naturalnego "B" (maj 2015 r.) oraz "Dokumentacja rekultywacyjna wyrobiska po eksploatacji kruszywa naturalnego "B" (maj 2016 r.) nie zostały zatwierdzone przez Kierownika ruchu zakładu górniczego. Nadto ustalono, iż ww. koparki i spycharka nie były wyposażone w sprawny sprzęt gaśniczy oraz apteczki pierwszej pomocy, a likwidowany zakład górniczy "B" nie był wyposażony w apteczkę ze środkami pierwszej pomocy oraz nosze; ujawniono braki w dokumentacji osobowej pracowników zatrudnionych w zakładzie górniczym "B".
Wobec powyższego OUG wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie uchybień stwierdzonych w trakcie ww. kontroli. W toku postępowania ustalono, iż wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego "B" na działkach o nr ewid. [...] i [...] o powierzchni złoża [...] ha prowadzone było na podstawie koncesji Nr [...] udzielonej przez Marszałka Województwa K., z dnia [...] r. oraz Planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego "B" na lata 2011-2016 zatwierdzonego decyzją Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczegę w P. z dnia [...] r., a decyzją z [...] r. Marszałek Województwa K. stwierdził wygaśnięcie koncesji nr [...].
Przedstawiając regulacje prawne PWUG wskazał na obowiązki wynikające z likwidacji zakładu górniczego i ochrony środowiska z art. 129 P.g.g. Zakres i sposób wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego (art. 129 ust. 4 P.g.g.). Zatem skonkludował, że wygaszenie koncesji nie zwalnia przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, co winno zostać ustalone w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego zatwierdzanym przez właściwy organ nadzoru górniczego. Także sposób wykonywania tych działań jest nadzorowany przez ten organ. Zasady sporządzania i zatwierdzania planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, zmiany lub odstępstwa od tego planu określają przepisy art. 105-111 P.g.g. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 lutego 2012 r. w sprawie planu ruchu zakładu górniczego (Dz. U. poz. 372). Nadto wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji koncesyjnej pozbawia dotychczasowego przedsiębiorcę możliwości prowadzenia działalnośei regulowanej prawem geologicznym i górniczym. Nie oznacza to jednak, że taki stan rzeczy powoduje automatycznie wygaśnięcie obowiązków związanych z koncesją. Artykuł 39 ust. 1 P.g.g. statuuje zasadę, że cofnięcie, wygaśnięcie lub utrata mocy koncesji, bez względu na przyczynę, nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego.
Dalej organ wskazał, że zgodnie z decyzją Marszałka Województwa K. z dnia [...] r., znak; [...], Strona nie została zwolniona z obowiązków dotyczących ochrony środowiska z tytułu prowadzonej działalności koncesyjnej, zabezpieczenia terenu przed składowaniem odpadów, substancji oraz ścieków, z obowiązku likwidacji zakładu górniczego w sposób wskazany w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego, który miała opracować i przedłożyć do zatwierdzenia Dyrektorowi OUG, co nie nastąpiło.
Podkreślono także, że okoliczność likwidacji zakładu górniczego nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, a Strona miała obowiązek prowadzenia likwidacji zakładu górniczego w oparciu o plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego (art. 129 ust. 3 P.g.g. w zw. z art. 105 ust. 1 P.g.g.). Nadto w czasie ww. kontroli prowadziła roboty w wyrobisku górniczym. W związku tym, iż w świetle obwiązujących przepisów prawa, jak również w związku z treścią decyzji Marszałka Województwa K. z dnia [...] r., nie doszło do likwidacji zakładu górniczego, miała obowiązek prowadzić te roboty zgodnie z wymogami P.g.g. i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie.
Organ II instancji podkreślił, iż obowiązki określone w senteneji decyzji z dnia [...] r., wynikają wprost z prowadzenia przez Stronę działalności z naruszeniem przepisów P.g.g. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 r. w sprawie szczególowyeh wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz. U. poz. 1008; zwanego dalej "rozporządzeniem"), co szczegółowo wskazano w decyzji z dnia [...] r., do których stosowania była zobligowana, tj. art. 129 ust. 3 w zw. z art. 105 ust. 1 P-g.g-, art. 112 ust. 1 P.g.g. (ruch zakładu górniczego prowadzi się pod kierownietwem i dozorem osób posiadających wymagane kwalifikacje), § 11 pkt 2 rozporządzenia (praee w ruchu zakładu górniczego mogą wykonjwać osoby, które posiadają dostateezną znajomość przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy potwierdzoną posiadaniem aktualnego zaświadezenia o odbyciu szkolenia w dziedzinie bezpieezeństwa i higieny praey), § 11 pkt 3 rozporządzenia (prace w ruchu zakładu górniczego mogą wykonywać osoby, które posiadają aktualne badania lekarskie oraz inne badania stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na określonym stanowisku), § 162 ust. 3 i 5 rozporządzenia (rekultywację gruntów w granicach zakładu górniczego prowadzi się w sposób określony w dokumentacji rekultywacji, zatwierdzonej przez kierownika ruchu zakładu górniczego) i § 2ł ust. 2 rozporządzenia (zakład górniczy oraz jego wydzielone oddziały wyposaża się w nosze oraz apteezkę z niezbędnymi środkami medycznymi).
Kwestionując powyższą decyzję ostateczną Strona wniosła skargę zarzucając jej:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, przez sprzeczne ze stanem faktycznym ustalenie, że skarżący w dacie prowadzenia kontroli przez pracowników Okręgowego Urzędu Górniczego w G. realizowali prace w obrębie zakładu górniczego "B", a tym samym winni stosować odpowiednie przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy, podczas gdy prace prowadzone przez skarżących w okresie kontroli nie obejmowały terenu górniczego, zaś były to prace związane z rekultywacją działek sąsiadujących z tym terenem, nabytych przez Z.K.;
2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: KPA) przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy i pominięcie faktu, że ruch zakładu górniczego "B" został zakończony w okresie poprzedzającym wszczęcie przez Organ I instancji postępowania administracyjnego w sprawie, w związku z wydobyciem całej kopaliny ze złoża, zaś teren zakładu górniczego został zrekultywowany przez skarżącą już w kwietniu 2014 r., co potwierdza protokół kontroli i odbioru częściowego rekultywacji terenu poeksploatacyjnego po złożu kruszywa naturalnego z dnia [...] r. oraz decyzje Starosty W. z maja 2014 r. o uznaniu za częściowo zakończoną rekultywacji gruntów po eksploatacji kruszywa w obrębie terenu "B",
b) art. 138 § 1 pkt 1 KPA, przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w G. z dnia [...] r., która - jako wydana z naruszeniem przepisów prawa -w winna zostać uchylona w całości lub zmieniona,
3) naruszenie prawa materialnego, to jest art. 171 ust. 1 pkt 4 Prawa geologicznego i górniczego, przez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy celowe było podjęcie przez Organ I instancji czynności kontrolnych w stosunku do skarżącej, w celu zapewnienia prawidłowego prowadzenia/likwidacji ruchu zakładu górniczego, podczas gdy przedmiotowy zakład nie pozostawał już w ruchu w okresie prowadzenia kontroli przez Organ, jak również nie była prowadzona jego likwidacja.
W wyniku tego zażądała przeprowadzenia rozprawy, przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w treści skargi na okoliczności podane w jej uzasadnieniu, uchylenie w całości decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu zaakcentowano, że skarżąca nie prowadziła żadnych prac na terenie górniczym. Ruch zakładu górniczego ustał jeszcze w 2015 r., na długo przed podjęciem tej kontroli, w związku z wydobyciem ze złoża całej kopałiny, przeznaczonej do wydobycia. Co więcej, w okresie prowadzenia kontroli teren zakładu górniczego został już zrekultywowany przez skarżącą. Tezę tą potwierdza protokół kontroli i odbioru częściowego rekultywacji terenu poeksploatacyjnego po złożu kruszywa naturalnego z dnia [...] r. oraz decyzje Starosty W. z maja 2014 r. i z maja 2017 r. o uznaniu za częściowo zakończoną rekultywacji gruntów po eksploatacji kruszywa w obrębie terenu "B", co potwierdzają dokumenty dołączone do skargi. W dniu prowadzenia kontroli przez organ I instancji, cały teren górniczy był już zrekultywowany pod względem technicznym. Brak było jedynie formalnej decyzji o odbiorze części nieruchomości o powierzchni około 1 hektara, z uwagi na fakt, iż wskazana część działki była zajęta pod magazyn, w obrębie którego składowano wydobyte wcześniej kruszywo. Zatem nie istniał już teren górniczy w rozumieniu przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze; koncesja nr [...], udzielona skarżącym, wygasła na mocy decyzji Marszałka Województwa K. z dnia [...] r. i w rezultacie, przestały obowiązywać ustalenia koncesji dotyczące granic obszaru i terenu górniczego. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący prowadzili w maju 2018 r. jakiekolwiek prace na terenie górniczym. Roboty były prowadzone na działkach sąsiadujących z byłym terenem górniczym i służyły adaptacji tych działek - nabytych przez skarżącego Z.K. - do celów związanych z planowaną działalnością agroturystyczną, którą skarżący zamierza podjąć w obrębie tych działek. Prace prowadzone przez skarżących, nawet jeśli częściowo obejmowały były teren górniczy, nie stanowiły działalności objętej zakresem przedmiotowym ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Skoro stan faktyczny sprawy nie wpisuje się w zakres przedmiotowy ustawy Prawo geologiczne i górnicze, to brak jest podstaw do stosowania wobec skarżącej środków nadzoru i kontroli, o których mowa w art. 171 Pgg.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko, szczegółowo przedstawił przebieg postepowania oraz stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zgodnie z decyzją Marszałka Województwa K. z dnia [...] r., skarżąca nie została zwolniona z obowiązków oraz likwidacji zakładu górniczego w sposób wskazany w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego, który miała opracować i przedłożyć do zatwierdzenia OUG co nie nastąpiło.
Na rozprawie skarżący oświadczył, że nie była prowadzona eksploatacja wbrew ustaleniom organu. Zakład został zlikwidowany, rekultywacja zakończona, Starosta odebrał teren. Sporządzanie dokumentacji już post factum jest niezasadne.
Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z powyższego wynika, że jedynym kryterium rozpoznania sprawy jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, jej legalność. Sąd przy tej ocenie kieruje się jedynie prawem, a nie zasadami celowości, czy słuszności albo sprawiedliwości społecznej. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął jako prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego skład orzekający Sądu w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty za całkowicie chybione.
W niniejszej sprawie Strona podnosi zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. niewłaściwego ich zastosowania i wskazuje, że działalność skarżącej nie polegała na realizowaniu prac w obrębie zakładu górniczego bowiem teren ten został zrekultywowany, a prace prowadzone były poza jego terenem w związku z ich nabyciem pod działalność agroturystyczną.
Przechodząc do meritum sprawy należy dokonać w pierwszym rzędzie analizy przepisów prawnych regulujących kwestię prowadzenia robót geologicznych, wydobywczych bez dokumentacji oraz sankcji za nieprzestrzeganie obowiązujących w tym zakresie rygorów. Norma art. 1 Pgg określa zakres przedmiotowy ustawy i stanowi, że akt ten określa zasady i warunki podejmowania, wykonywania oraz zakończenia działalności w zakresie m.in: wydobywania kopalin ze złóż; reguluje wymagania w zakresie ochrony złóż kopalin, wód podziemnych oraz innych elementów środowiska w związku z wykonywaniem działalności, o której mowa w ust. 1; określa zasady wykonywania nadzoru i kontroli nad działalnością regulowaną ustawą. Z kolei działalność w zakresie wydobywania kopalin ze złóż może być, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 2 Pgg, wykonywana jedynie na podstawie udzielonej koncesji.
Natomiast podstawy prowadzenia ruchu zakładu górniczego zawarto w art. 105 Pgg stanowiąc, że ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górnicze; planu ruchu zakładu górniczego nie sporządza się jedynie w wymienionych sytuacjach stanowiących katalog zamknięty – tj.:
1) jeżeli koncesji udzielił starosta - w takim przypadku ruch zakładu górniczego prowadzi się na podstawie warunków określonych w koncesji;
2) jeżeli roboty geologiczne służące poszukiwaniu lub rozpoznawaniu złóż kopalin są wykonywane bez użycia środków strzałowych na głębokości do 100 m poza obszarem górniczym - w takim przypadku ruch zakładu górniczego prowadzi się na podstawie warunków określonych w koncesji albo decyzji zatwierdzającej projekt robót geologicznych.
Jednakże żadna z powyższych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie; koncesja została udzielona [...] r. przez Marszałka Województwa K. i wygaszona przez ten organ decyzją z [...] r.
Natomiast zgodnie z art. 39 ust. 1 Pgg cofnięcie koncesji, jej wygaśnięcie lub utrata jej mocy, bez względu na przyczynę, nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, z zastrzeżeniem art. 39a ust. 1, który dotyczy przejęcia odpowiedzialności za podziemne składowisko dwutlenku węgla i nie dotyczy niniejszej sprawy. Ust. 2 tego przepisu stanowi, że zakres i sposób wykonania obowiązków określonych w ust. 1 ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Jeżeli nie stosuje się przepisów o planach ruchu zakładu górniczego, zakres i sposób wykonania obowiązków określonych w ust. 1 ustala organ koncesyjny w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie koncesji, po uzgodnieniu z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) – jednak ta druga sytuacja również nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
Zatem z mocy art. 129, który ustanawia obowiązki przedsiębiorcy w procesie likwidacji zakładu górniczego – w ust. 3 nałożono oblig stosowania do likwidacji zakładu górniczego odpowiednio przepisów o ruchu zakładu górniczego, a zgodnie z ust. 4 plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części winien określać również sposób wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1.
Natomiast powoływany przez organ przepis art. 171 kreuje uprawnienia nadzorcze i kontrolne właściwego organ nadzoru górniczego w sytuacji stwierdzenia
nieprawidłowości powstałych wskutek naruszenia przepisów stosowanych w ruchu zakładu górniczego lub warunków określonych w planie ruchu zakładu górniczego lub koncesji.
Podsumowując zatem przedstawione uwarunkowania prawne należy stwierdzić, że prowadzenie działalności w zakresie uregulowanym Pgg ma sztywny reżim prawny, niedopuszczalne są jakiekolwiek odstępstwa czy działania nie oparte na zatwierdzonych aktach, zezwoleniach itp. Natomiast niedochowanie prawem określonych wymogów skutkuje stosowną sankcją pieniężna lub nałożeniem koniecznych obowiązków.
Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że organ I instancji prawidłowo po stwierdzeniu niedopełnienia wymogów dozoru, bezpieczeństwa i braku zatwierdzonej dokumentacji rekultywacji i ruchu likwidowanego zakładu górniczego wszczął stosowne postępowanie w sprawie, które zakończył nałożeniem konkretnych obowiązków.
Z całości ustalonych okoliczności faktycznych jednoznacznie wynika, że decyzją z [...]r., na wniosek Skarżącej, Marszałek Województwa orzekł o wygaszeniu koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża w przedmiotowym zakładzie górniczym. Jednocześnie organ ten pouczył przedsiębiorcę, że wydana decyzja nie zwalnia z obowiązków dotyczących ochrony środowiska oraz likwidacji zakładu górniczego, które to obowiązki ustala się w plania ruchu likwidowanego zakładu górniczego.
Zaakcentować natomiast należy, że Skarżący nie miał zatwierdzonej stosownej dokumentacji w powyższym zakresie.
Zatem zarówno Stronę postępowania jako podmiot zobowiązany oraz zakres i rodzaj koniecznych do wykonania przez Nią konkretnie określonych przez organ działań, wobec braku właściwie zatwierdzonej dokumentacji, ustalono prawidłowo. Tym samym chybione są zarzuty skargi naruszenia prawa materialnego.
Przechodząc do kwestii procesowych i zarzutów podnoszonych w skardze wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentów strony skarżącej także w tym zakresie. Organ bowiem przeprowadził konieczne i niezbędne czynności wyjaśniające w spornym zakresie – tj. wizję w terenie, dokładne oględziny terenu gdzie prowadzone były roboty ziemne. Podważanie przez stronę skarżącą ustalonych przez organ okoliczności faktycznych oraz zarzucane naruszenie zasad procesowych nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro jak Sąd już stwierdził fakt niedopełnienia określonych obowiązków został udowodniony i wykazany prawidłowo przez organ. Natomiast polemika z tymi ustaleniami zawarta w twierdzeniach Strony nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, sprowadza się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego.
Zatem po analizie materiału dowodowego skład orzekający tut. Sądu w pełni podziela argumenty organu odwoławczego co do stwierdzonych uchybień w procesie likwidacji przedmiotowego zakładu górniczego bowiem materiał zebrany, na którym oparł się organ jest pełny, spójny i wyczerpuje nakazy zasad procesowych. W świetle bowiem przytoczonych już regulacji prawnych nie budzi wątpliwości, że w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości na organie nadzoru górniczego ciąży obowiązek wydania decyzji nakładającej obowiązki niwelujące stwierdzone uchybienia. Należy także zauważyć, że udzielenie koncesji czy zatwierdzanie projektu robót lub planu ruchu zakładu może nastąpić na wniosek podmiotu, który spełni stosowne, rygorystyczne warunki określone w przepisach ustawy Prawo geologiczne i górnicze do ich uzyskania. Powyższe ma na względzie właśnie charakter takich robót czy działalności o skomplikowanym charakterze, wymagającej wiedzy specjalistycznej, gdyż jej prowadzenie w sposób niewłaściwy niesie poważne zagrożenie.
Odnosząc się do przedłożonych przez Stronę decyzji Starosty W. z [...] r. i [...] r. uznających częściową rekultywację łącznie obejmują one powierzchnię [...] ha podczas gdy decyzja o koncesji obejmowała teren [...] ha. Niemniej decyzje te nie zwalniały Strony z dopełnienia przedstawionych wyżej obowiązków. W konsekwencji więc zarzuty i argumenty skargi nie mogły odnieść skutku; nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nadto decyzja o wygaszeniu koncesji jest prawomocna i zasadnie organy oparły się także na jej ustaleniach.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło