III SA/Gl 1227/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-03-21
Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo cofnął policjantowi równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, mimo że policjant podniósł w odwołaniu, że faktycznie zajmuje znacznie mniejszą powierzchnię mieszkalną niż przyjęto w pierwotnym oświadczeniu, a organ odwoławczy nie odniósł się do tych zarzutów w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Organ odwoławczy nie odniósł się do kluczowych zarzutów policjanta dotyczących faktycznie zajmowanej powierzchni mieszkalnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Policjantowi przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po weryfikacji organ I instancji cofnął świadczenie, uznając, że policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, zamieszkując w domu rodziców na zasadzie użyczenia i spełniając normy zaludnienia. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Policjant w skardze do WSA zarzucił organom naruszenie prawa i błędną interpretację przepisów, wskazując na nieścisłości dotyczące faktycznie zajmowanej powierzchni mieszkalnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją, nr [...], z [...] r., Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej: KWP), po rozpatrzeniu odwołania M. G. (dalej: strona, policjant, skarżący) od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w L. (dalej: KPP), nr [...], z [...] r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 2, art. 268 a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. dalej: k.p.a.), § 9 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 ze zm.).
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Policjantowi w służbie stałej na podstawie złożonego oświadczenia mieszkaniowego z dnia [...] r., w którym podał, że mieszka w L. przy ul. [...] u swoich rodziców W. i R. G., decyzją Komendanta Powiatowego Policji w L., nr [...], z [...] r. przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w miejscu służby lub w miejscowości pobliskiej w wysokości przysługującej policjantowi. Świadczenie zostało przyznane, ponieważ policjant nie posiadał własnego lokalu i zamieszkuje w domu, do którego tytuł prawny posiadają jego rodzice.
W związku z zaleconą powszechną weryfikacją wypłacanych w [...] garnizonie Policji równoważników pieniężnych za brak lokalu mieszkalnego strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
W oświadczeniu mieszkaniowym z [...] r. policjant potwierdził ten sam stan rodzinny i lokalowy, dodając, że mieszka w budynku szeregowym o powierzchni ok. [...] m2 wraz z rodzicami, którzy są jego właścicielami, w którym zajmuje powierzchnię ok. [...] m2 , jest kawalerem.
Decyzją, nr [...], z [...] r. KPP w L. cofnął stronie uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego ww. decyzją własną z [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że dom, w którym policjant zamieszkuje, należy do osób dla niego bliskich – rodziców i w świetle ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, długotrwałe udostępnienie mieszkania do wyłącznego korzystania, mające miejsce między najbliższymi członkami rodziny, kwalifikuje występujący między nimi stosunek prawny jako umowę użyczenia. Powołując się na art. 336 Kodeksu cywilnego wskazał, że posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą i w takim ujęciu posiadaniem jest również posiadanie zależne, a do tego rodzaju prawa zalicza się także użyczenie. Zatem skoro policjant jest posiadaczem zależnym części nieruchomości – lokalu o powierzchni [...] m2, co odpowiada 5 normom zaludnienia to na chwilę obecną potrzeby mieszkaniowe funkcjonariusza zostały zaspokojone, a zatem nie spełnia on przesłanek do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkaniowego.
Kwestionując to rozstrzygnięcie policjant złożył odwołanie wnosząc o zmianę decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych argumentów.
Policjant w odwołaniu wyjaśnił, że właścicielami budynku w którym zamieszkuje są jego rodzice, którzy jedynie grzecznościowo zezwalają na jego zamieszkanie w ich domu. Wskazał, że ta zgoda obowiązuje do końca bieżącego roku, do czasu znalezienia przez policjanta mieszkania. Następnie wyjaśnił, że planuje zakupić własne mieszkanie, jednocześnie dodając, że w przypadku nie dokonania zakupu, prawdopodobnie rodzice przedłużą mu możliwość dalszego zamieszkania. W odwołaniu podniósł, że niezasadnie został zobowiązany do wystąpienia w roku 2017 z aktualnym oświadczeniem mieszkaniowym, bowiem jego sytuacja nie uległa żadnej zmianie. Dalej wskazał, że został wprowadzony w błąd co do wskazania powierzchni mieszkalnej do wyłącznego korzystania przez siebie, dlatego wykazał w oświadczeniu, że zajmuje powierzchnię mieszkalną [...] m2, która stanowi 1/3 powierzchni całego budynku (powierzchnię budynku podzielił na 3 osoby), a tak naprawdę to zajmuje jedynie pokój o powierzchni [...] m2. Ponadto przytoczył obowiązujące przepisy prawa zarzucając że organ I instancji nieprawidłowo zinterpretował jego sytuację mieszkaniową uznając, że jest posiadaczem zależnym zajmowanego domu. Dodatkowo wskazał też, że w domu usytuowanym w L. przy ulicy [...] zameldowani są na pobyt stały oprócz niego również jego rodzice i siostra ze szwagrem, przy czym faktycznie w domu tym zamieszkują jedynie policjant wraz z rodzicami czyli 3 osoby.
Stwierdził, że nadal posiada uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podsumowując wniósł o ponowne rozpatrzenie decyzji z uwzględnieniem wspomnianego przez niego sprostowania, w kwestii dotyczącej powierzchni mieszkalnej przysługującej mu do wyłącznego użytkowania tj.[...] m2.
Zaskarżoną decyzją KWP nie podzielił zarzutów policjanta i utrzymał w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne. Powołując orzecznictwo sądowoadministracyjne i przepisy ustawy o Policji z 6 kwietnia 1990 r. podkreślił, że w czasie przyznania świadczenia była inna interpretacja pojęcia "posiadanie", o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Z kolei, § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego precyzuje, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, nie posiadają wymienionych w nim lokali mieszkalnych. Organ wyjaśnił, że "posiadanie", o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji powszechnie wcześniej interpretowano jako własność mieszkania/domu, czyniąc wyjątek dla kilku sytuacji prawnych wskazanych w § 1 ust. 1 rozporządzenia MSWiA. Z czasem tendencja zawężająca tylko do prawa własności rozumienie słowa "posiadanie" użytego w przepisach związanych z mieszkaniami funkcjonariuszy ulegała zmianie. Zatem jeżeli policjant zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i posiada we wskazanych miejscowościach lokal (dom) mieszkalny, to równoważnik z tytułu braku lokalu mieszkalnego już mu nie przysługuje. Ustawa o Policji odwołuje się do "posiadania" lokalu (domu), ale pojęcia tego nie definiuje. Będzie nim zarówno posiadanie określone przez przepisy art. 336 i nast. Kodeks cywilnego" a więc faktyczne władanie samoistne (właściciel) lub zależne (użytkownik, najemca) lub z tytułu innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą. Pod pojęciem "posiadanie" w rozumieniu omawianych przepisów pragmatycznych należy rozumieć wszelkie formy własności, bądź współwłasności. Posiadaczem jest także współposiadacz, który wykonuje (niekonieczne zgodne z prawem własności) faktyczne władztwo nad rzeczą wspólnie z innymi osobami i jest uprawniony do korzystania z rzeczy wspólnej, niezależnie od prawa własności. Policjant jako biorący w użyczenie część domu jednorodzinnego o odpowiedniej powierzchni mieszkalnej może zgodnie z treścią umowy używać go w sposób określony w umowie, a jeżeli strony tego nie sprecyzowały, to w sposób odpowiadający właściwościom rzeczy i jej przeznaczeniu (do mieszkania), ale np. bez zgody użyczającego nie wolno mu oddać rzeczy użyczonej osobie trzeciej do używania, władztwo policjanta nad przedmiotowym domem / jego częścią jest więc wyraźnie ograniczone, jednak zawiera się w nim możliwość spokojnego zamieszkiwania, a ta okoliczność dla rozpatrywanej sprawy jest najważniejsza. Aby móc w domu / jego części zamieszkać, trzeba wejść w jego posiadanie, zatem policjant jest posiadaczem zależnym części domu jednorodzinnego należącego do jego rodziców, w którym zamieszkuje. Organ zauważył, że stosując górne granice norm zaludnienia, przedmiotowy dom zapewnia odpowiednią powierzchnię mieszkalną dla 8 osób.
W rozpatrywanej sprawie mimo że, od momentu przyznania policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, organowi Policji było wiadome, że funkcjonariusz mieszka w domu jednorodzinnym należącym do jego rodziców, a następnie ustalił, że zajmuje w nim odpowiednią powierzchnię mieszkalną, to wobec zmiany wykładni pojęcia "posiadanie" odpowiedniego lokalu mieszkalnego / domu jednorodzinnego, należy uznać, że policjant przestał spełniać warunki pobierania przedmiotowego świadczenia. A zatem Komendant Powiatowy Policji w L. prawidłowo cofnął policjantowi uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Kwestionując powyższe rozstrzygnięcie strona, reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przypisanych.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił:
- że wydana decyzja jest niezasadna i została wydana bez podstawy prawnej.
W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego wskazał, że w podstawie prawnej skarżonej decyzji powołano § 6 pkt 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a w stanie faktycznym sprawy nie istnieją żadne przesłanki do zastosowania wskazanego przepisu. Zatem skarżona decyzja została wydana niezgodnie z prawem. Dodatkowo wskazano, że dokonana w uzasadnieniu decyzji wykładnia przepisów dotyczących równoważnika pieniężnego jest bezprzedmiotowa, gdyż wskazane przepisy są jasne i logiczne i nie ma potrzeby dokonywania innej wykładni niż literalna. Zdaniem strony skarżącej oczywistym jest, że prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego w omawianym przypadku zależy tylko od dwóch przesłanek, czyli od pełnienia służby i braku mieszkania. Skarżący spełnia nadal wszystkie przesłanki warunkujące mu otrzymywanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zmiana linii orzeczniczej w zakresie prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, nie może zdaniem pełnomocnika, stanowić podstawy orzekania w sprawie, a stanowi jedynie niedopuszczalny, pozaprawny nacisk na stronę mający na celu wprowadzenie strony w błąd co do celowości wnoszenia odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Należy przy tym dodać, że organ przekazał skargę Sądowi z rażącym przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. tj. trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem można organom skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że decyzja orzekająca o cofnięciu przedmiotowego równoważnika ma charakter konstytutywny (por. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2001 r., sygn. akt OSA 8/01, ONSA 2002/3/95). Cechą istotną aktów konstytutywnych jest to, że tworzą one nowe obowiązki bądź przyznają uprawnienia, a zatem w ich wyniku zawiązuje się nowy, zmienia bądź uchyla istniejący stosunek administracyjnoprawny. Ze względu na taką ich istotę, wywołują one skutki prawne wyłącznie na przyszłość (ex nunc), nie wcześniej niż od chwili ich wydania.
Zatem sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w tym zakresie obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie o cofnięciu przyznanego uprzednio świadczenia.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofnięcia i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Artykuł 92 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członek jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej i jest to jedyna regulacja dotycząca kwestii prawa policjanta do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Z kolei przepisy rozporządzenia wykonawczego określają zasady przyznawania, odmowy przyznania równoważnika, jego wysokości, dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, a także warunki dotyczące cofnięcia uprawnień do równoważnika oraz zwrotu wypłaconego równoważnika. Przesłanką przyznania równoważnika jest brak lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza lub członka jego rodziny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 ustawy, § 1 rozporządzenia), natomiast przesłanką cofnięcia prawa do równoważnika jest uzyskanie lokalu mieszkalnego we własnym zakresie. § 6 ww. rozporządzenia jako przyczyny cofnięcia uprawnień wymienia otrzymanie pomocy na uzyskanie lokalu lub domu przez funkcjonariusza lub jego małżonka (pkt 1 i 2), bezzasadną odmowę przyjęcia lokalu mieszkalnego (pkt 3), uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (pkt 4).
Ustalenie uprawnienia do równoważnika pieniężnego następuje na podstawie oświadczenia policjanta zgodnie z § 3 rozporządzenia, przy czym policjant ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do równoważnika, przez złożenie nowego oświadczenia, o czym stanowi § 5 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie wobec ustalenia przez organy Policji braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych policjanta, przyznano mu w 2014 r. stosowny równoważnik. Zmiana wykładni pojęcia "posiadanie", o którym mowa w art. 92 ust 1 ustawy o Policji spowodowała, że świadczenie to zostało cofnięte wobec stwierdzenia zamieszkiwania policjanta wraz z rodzicami w budynku stanowiącym ich własność tj. z racji posiadania zależnego na podstawie użyczenia i spełnienia norm zaludnienia przez zajmowaną powierzchnię tj. [...] m2.
Tymczasem w odwołaniu policjant podniósł, że faktycznie zajmuje znacznie mniejszą powierzchnię, wskazując, że jest to pokój o powierzchni [...] m2. Wyjaśnił, że jego sytuacja mieszkaniowa nie uległa żadnej zmianie, a podana w złożonym na polecenie oświadczeniu mieszkaniowym powierzchnia została wskazana pod wpływem błędu, bowiem całą powierzchnię budynku podzielił przez 3 zamieszkujące w nim osoby, podczas gdy faktycznie zajmuje w tym budynku jeden pokój o powierzchni mieszkalnej [...] m 2 i wbrew ustaleniom organu nie ma zapewnionej normy zaludnienia. W rozpoznawanej sprawie te okoliczności nie tylko nie zostały wyjaśnione, ale Komendant Wojewódzki Policji w żaden sposób nie odniósł się w zaskarżonej decyzji do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Podniesione okoliczności nie były przedmiotem ustaleń organu i ich analizy.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej tym przepisem zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. stanowiący, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.
Ponadto elementem koniecznym prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest. jej uzasadnienie faktyczne i prawne. Wymogi, jakie powinna spełniać decyzja administracyjna zawarte są w art. 107 k.p.a. Należy zatem przypomnieć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, z kolei, uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie mają one możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie zaskarżona decyzja nie spełnia wskazanego wymogu, bowiem całkowicie pomija zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, w żaden sposób nie odnosi się do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności wskazanych przez policjanta, a z akt sprawy wynika, że nie były one przedmiotem ustaleń organu. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest przekonanie strony o prawidłowości decyzji. Jednocześnie też powinno ono stwarzać organom nadzoru oraz sądom administracyjnym możliwość sprawdzenia, czy w sprawie dokonano wszystkich koniecznych ustaleń co do stanu faktycznego, czy dokonano prawidłowej subsumpcji, jaki był tok rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywy rozstrzygnięcia.
Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań co do okoliczności związanych z sytuacją mieszkaniową policjanta przedstawioną w odwołaniu, czyli mających podstawowe znaczenie w przedmiocie ewentualnego cofnięcia świadczenia, stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji. Zdaniem Sądu naruszenia takie mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej. Uzasadnienie decyzji stanowi integralną jej część i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną cześć decyzji. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym określonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania. W uzasadnieniu faktycznym organ powinien wskazać te fakty, które przemawiają za podjętym przez organ rozstrzygnięciem oraz wyjaśnić podnoszone przez stronę zarzuty. Zatem w przypadku podnoszenia przez stronę w trakcie postępowania odwoławczego argumentów co do wadliwie przyjętej zajmowanej w budynku rodziców powierzchni mieszkalnej, co było wynikiem błędu policjanta i w konsekwencji przyjęcia spełnienia norm zaludnienia, było przedwczesne bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, np. stosownych oględzin i dokonania odpowiednich pomiarów zajmowanego pomieszczenia. Dopiero ustalony metraż zajmowanego pomieszczenia (pokoju) pozwoli stwierdzić czy gwarantuje on przewidzianą dla policjanta samotnego normę zaludnienia. Te ustalenia są tym bardziej konieczne, że wydanie decyzji przyznającej równoważnik nie było poprzedzone wyjaśnieniem jaką powierzchnię w budynku faktycznie policjant zajmuje.
Pominięcie zatem tych podstawowych ustaleń w kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii powoduje że zaskarżona decyzja nie może się ostać.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ odniesie się do zarzutów policjanta podniesionych w odwołaniu rozważy potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego przez wykonanie oględzin w miejscu zamieszkania policjanta i wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu. Organ uzasadni wydane rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami zawartymi w art. 107 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło