III SA/Gl 1233/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 100 (sto) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 362 zł, skarżący M.W. złożył wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą. Przychód z tej działalności jest zmienny, lecz pokrywa koszty jej utrzymania. Zysk jest jednak minimalny i z trudem zaspokaja potrzeby życiowe. Wnioskodawca jest studentem Wyższej Szkoły [...] w K. i studiuje w trybie dziennym na Wydziale [...] w B. Z treści wniosku o prawo pomocy wynika, że M.W. posiada 1/3 udziału w nieruchomości rolnej będącej łąką o powierzchni 0,35 ha (KW nr [...]), którą nabył w spadku po swoim ojcu M.W. Jednocześnie M.W. jest właścicielem ½ części samochodu osobowego marki [...] (rok produkcji 1994). Poza tym, skarżący nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 Euro. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, z której dochód miesięczny brutto wynosi około 1.800 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący oświadczył, że partycypuje w połowie w kosztach utrzymania mieszkania oraz innych wydatków związanych z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego – wydatki te zamykają się przeciętnie w kwocie 550 zł miesięcznie. Z kolei wydatki związane ze studiami wynoszą około 450 zł miesięcznie. Koszty te obejmują dojazdy na uczelnię, wyżywienie oraz materiały edukacyjne. Jednocześnie wnioskodawca nie pobiera stypendium socjalnego, co wynika z przedłożonego zaświadczenia wystawionego przez uczelnię. Skarżący oświadczył również, że prowadzi firmę i dołączył w tym zakresie ewidencję środków trwałych i wartości niematerialnych oraz wyciągi z banków, zarówno z kont prywatnych, jak i firmowych z okresu od września do listopada 2009 r. Oświadczył, że konta te są zajęte przez organ podatkowy. Jednocześnie organ ten zajął również samochód osobowy posiadany przez skarżącego. Pojazd ten został pozostawiony jednak przez organ egzekucyjny pod jego dozorem. Z akt sprawy III SA/Gl 1235/09 wynika, że matka skarżącego, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, ponosi połowę kosztów utrzymania mieszkania. Dochód matki wnioskodawcy wynosi 947 zł netto, wynagrodzenie to jest jednak zajęte przez organ podatkowy. Ponadto matka wnioskodawcy zalega z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Spłata tych należności została rozłożona na raty na mocy umowy nr [...], zawartej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] r. Zaległość ta wynosi [...] zł, a pojedyncza rata, uiszczana miesięcznie, to kwota 185 zł. Młodszy brat skarżącego nie posiada stałego dochodu i nie jest nigdzie na stałe zatrudniony. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy zażądał jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc tylko żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku M.W. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania jedynie w części Faktem jest, że skarżący partycypuje w kosztach utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego razem ze swoją matką oraz udziela także pomocy finansowej swojemu młodszemu bratu. Studia skarżącego również wiążą się z określonymi, regularnymi wydatkami pieniężnymi. Należy jednak mieć na uwadze, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której regularnie osiąga dochód. Skarżący posiada kilka rachunków bankowych. W piśmie z dnia [...] r. wskazał pięć rachunków bankowych, co do których oświadczył, że w okresie od dnia 14 sierpnia 2009 r. do dnia sporządzenia tego pisma nie dokonał żadnych operacji finansowych. Wnioskodawca dołączył kopię zawiadomienia o zajęciu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. prawa majątkowego stanowiącego jego wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] S.A. W sumie kwota zajęta przez organ skarbowy wynosi 12.598,34 zł. Organ ten dokonał również zajęcia samochodu osobowego posiadanego przez M.W. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że organ ten dokonał zajęcia ruchomości z jednoczesnym pozostawieniem jej pod dozorem właściciela. W takim stanie rzeczy, pomimo tego, że samochód skarżącego jest obciążony zajęciem egzekucyjnym, to jednak posiada on ten samochód i może z niego korzystać – także w czynnościach związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Wnioskodawca przedłożył również do akt sprawy elektroniczne zestawienia operacji dokonywanych na trzech rachunkach bankowych prowadzonych w [...] w okresie od września do listopada bieżącego roku. Analizując powyższe zestawienia pod kątem kwot wpływających na rachunki oraz wypływających z rachunków należy stwierdzić, że stan tych rachunków wykazuje płynność finansową. W konsekwencji należy stwierdzić, że działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącego przynosi dochód. Obok transakcji obciążających poszczególne rachunki, regularnie dokonywane są również transakcje uznające rachunek. Na rachunek bankowy wpływają realne kwoty pieniężne. W efekcie salda końcowe poszczególnych rachunków (na których prowadzone są operacje finansowe) są dodatnie. Stwierdzenie to odnosi się przede wszystkim do rachunku "[...]". W tym stanie rzeczy należy uznać, że z przedstawionego przez M.W. materiału dowodowego nie wynika, aby jego sytuacja materialna uniemożliwiała mu przynajmniej częściowe poniesienie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając koszty związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa domowego oraz z pobieraniem nauki w szkole wyższej, można stwierdzić, że uiszczenie kwoty 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi, jak również innych opłat sądowych mogących się potencjalnie pojawić w dalszym toku postępowania sądowego nie powinno go narazić na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu jego samego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Mając na powyższe na względzie, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.