III SA/Gl 1235/07

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Firmy "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego) p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podniosła w szczególności, że wszystkie należące do niej rachunki bankowe zostały zajęte w toku postępowania egzekucyjnego, co – wobec braku jakichkolwiek środków w kasie – zaburzyło jej płynność płatniczą i w praktyce uniemożliwiło działalność gospodarczą. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie: deklaracji miesięcznych na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, odpisu lub kserokopii sprawozdania finansowego za [...] r. (tj. bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej), raportu kasowego za ostatnie sześć miesięcy, zeznań podatkowych za lata [...] i [...] lub zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika właściwego Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w tych latach dochodu lub wysokości poniesionej straty, odpisu lub kserokopii wyciągów bankowych z okresu ostatnich sześciu miesięcy potwierdzających ilość środków finansowych zgromadzonych na kontach oraz dokumentu potwierdzającego, że zajęcia tych rachunków bankowych są nadal aktualne. Przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona do nadawcy z adnotacją "pod wskazanym adresem firma nie istnieje". Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. uznano przesyłkę za skutecznie doręczoną. Wezwanie referendarza sądowego do chwili obecnej nie zostało wykonane. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż w stosunku do niej powyższa przesłanka zachodzi, nie wykonując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Przyjąć bowiem trzeba, że termin na wykonanie tego wezwania upłynął bezskutecznie – z uwagi na regulację art. 70 P.p.s.a., o którego treści stronę pouczono /k. [...] akt/. Zgodnie z § 1 przywołanego przepisu strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby, zaś stosownie do jego § 2 w razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Tym samym wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, jakie wystosowano do skarżącej, należy uznać za doręczone z dniem [...] r., tj. z dniem wydania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III w przedmiocie doręczenia (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Kraków 2006, s. 182). W konsekwencji przyjąć wypada, iż termin zakreślony wezwaniem upłynął bezskutecznie z dniem [...] r. Wymaga zaś podkreślenia, że wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy – w myśl art. 255 P.p.s.a – wystosowuje się do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Omawiane wezwanie oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W konsekwencji niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, uniemożliwiając weryfikację twierdzeń skarżącej, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Podsumowując, niewykonanie wezwania nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.