III SA/Gl 1235/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 362 zł, skarżąca E.W. złożyła wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, skarżąca stwierdziła, że jest osobą samotną, a jej miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi 947 zł netto. Wnioskodawczyni ma na utrzymaniu syna M.W., który jest studentem. Miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania zamykają się w kwocie około 920 zł. Z treści wniosku o prawo pomocy wynika, że E.W. posiada 1/3 udziału w nieruchomości rolnej będącej łąką o powierzchni 0,35 ha (KW nr [...]), którą nabyła w spadku po swoim mężu M.W. Poza tym, skarżąca nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych, ani przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3.000 Euro. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca doprecyzowała dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stwierdziła, że faktycznie ponosi połowę kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego, co stanowi kwotę około 550 zł miesięcznie. Resztę opłat pokrywa jej starszy syn M.W. Na wydatki związane z utrzymaniem mieszkania składają się następujące kwoty: 605 zł (czynsz wraz z opłatami komunalnymi), 127 zł (miesięczna opłata za zużycie wody), 256 zł (opłata za gaz oraz ogrzewanie), 115 zł (opłata za energię elektryczną), oraz kwota około 200 zł miesięcznie, którą wnioskodawca przekazuje swojemu studiującemu synowi M., jako wsparcie finansowe. M.W. nie jest nigdzie na stałe zatrudniony, tym samym nie ma on stałego dochodu. Ponadto E.W. zalega z należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Spłata tych należności została rozłożona na raty na mocy umowy nr [...], zawartej z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...]r. Zaległość ta wynosi [...] zł, a pojedyncza rata, uiszczana miesięcznie przez wnioskodawcę, to kwota 185 zł. Skarżąca dołączyła także do akt zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o zajęciu jej wynagrodzenia, wystawione w dniu [...] r. Z zawiadomienia tego wynika, że organ skarbowy wystawił na E.W. pięć tytułów wykonawczych na łączną kwotę 28.891 zł. Kwota ta potrącana jest z wynagrodzenia skarżącej. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy zażądała jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku E.W. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z przedstawionego bowiem przez skarżącą materiału dowodowego wynika, że nie dysponuje ona środkami finansowymi, pozwalającymi jej na uiszczenie kosztów postępowania w pełnej wysokości. Z oświadczenia skarżącej wynika, że jej jedyny dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w wysokości 947 zł netto. Ponadto, posiada ona praktycznie na swoim utrzymaniu młodszego syna, którego regularnie wspiera finansowo na miarę swoich możliwości. Wnioskodawca partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w połowie, podczas, gdy resztę tych kosztów pokrywa jej starszy syn. Należy mieć na uwadze również fakt, że E.W. spłaca zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w formie miesięcznych rat, a ponadto jej wynagrodzenie za pracę obciążone jest zajęciami egzekucyjnymi na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez organ podatkowy. Należy zaznaczyć, że skarżąca wprawdzie nabyła własność nieruchomości rolnej, stanowiącej łąkę o powierzchni 0,35 ha, w wyniku spadkobrania po swoim mężu. W praktyce, fakt ten w kontekście przedmiotowej sprawy nie może jednak przemawiać za negatywnym rozpoznaniem wniosku o prawo pomocy. Należy bowiem mieć na uwadze, że potencjalne i szybkie spieniężenie takiego udziału we współwłasności na zaspokojenie doraźnej potrzeby (np. uiszczenia wpisu sądowego) może być w praktyce trudne do zrealizowania. Zważywszy na rozmiar kosztów utrzymania skarżącej oraz jej syna i mając jednocześnie na uwadze inne koszty koniecznego utrzymania, jak wydatki na żywność, środki czystości oraz zakup niezbędnej odzieży oraz obciążenia finansowe z tytułu spłaty zaległych składek na ubezpieczenie społeczne oraz zajęć egzekucyjnych wynagrodzenia za pracę, należy uznać, że E.W. nie jest w stanie poczynić realnych oszczędności wystarczających na pokrycie pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie oraz jej syna. Mając na powyższe na względzie, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.