III SA/Gl 1237/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-02-08
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Marzanna Sałuda, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych następuje w przypadku niezłożenia oświadczenia o wartości sprzedaży, mimo uiszczenia należnej opłaty?Ratio decidendi
Przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje bezwzględny obowiązek stwierdzenia przez organ wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w przypadku niespełnienia jednej z dwóch przesłanek: niezłożenia oświadczenia o wartości sprzedaży lub niedokonania opłaty. Niewykonanie obowiązku złożenia oświadczenia, nawet przy uiszczeniu opłaty, skutkuje wygaśnięciem zezwolenia.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Gliwicach zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta G. o wygaśnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Prezydent Miasta orzekł o wygaśnięciu zezwoleń z powodu niezłożenia przez przedsiębiorcę oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za poprzedni rok. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że uiszczenie opłaty za zezwolenie konwaliduje brak złożenia oświadczenia. Prokurator zarzucił SKO błędną wykładnię art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami uchyla zaskarżoną decyzję.
Skargą z dnia [...] r. Prokurator Okręgowy w Gliwicach zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r. nr [...], którą uchylono całości decyzję Prezydenta Miasta G. z [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Decyzją z [...] roku, nr [...] Prezydent Miasta G., na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zmianami dalej k.p.a.) oraz art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2007 r. nr 70 poz. 473 ze zm.) orzekł o wygaśnięciu udzielonych T. R. [...] zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie "A" znajdującym się w G. przy ul. [...], o numerach:
nr [...] dla napojów zawierających do 4,5% alkoholu i piwa,
nr [...] dla napojów zawierających od 4,5% do 18% alkoholu
oraz nr [...] dla napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, iż przedsiębiorca nie złożył wbrew ustawowemu obowiązkowi do dnia 31 stycznia 2011 roku pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim, o którym mowa w art. 111 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, co stanowi jedną z przesłanek wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
W odwołaniu T. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc, iż uiścił pierwszą ratę opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, obliczoną według wartości sprzedaży w [...] roku. Jego zdaniem skutki niewykonania obowiązku określonego ustawą związane z niezłożeniem oświadczenia są nieproporcjonalne do szkodliwości czynu, a wygaśnięcie wydanych zezwoleń spowoduje utratę źródła dochodu, które jest podstawą egzystencji jego rodziny oraz zatrudnionych pracowników.
SKO w K. orzeczeniem z dnia [...] roku, nr [...] uchyliło w całości zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podstawą prawną decyzji był art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.)
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dokonując wykładni art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wyraził pogląd, iż analizowany przepis zawiera uregulowanie dwóch niezależnych obowiązków, rozdzielonych od siebie spójnikiem "lub", a to "niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, powyższej ustawy, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111ust: 7". W ocenie organu proste zastosowanie przepisu oznaczałoby, że każdy przypadek niewykonania któregokolwiek ze wskazanych wyżej obowiązków skutkuje wygaśnięciem zezwolenia, czemu sprzeciwia się cel składanego oświadczenia, który ma wyłącznie znaczenie dla ustalenia wysokości opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W konkluzji sformułował wniosek, iż pomimo istnienia ustawowego obowiązku złożenia oświadczenia jego nie złożenie powinno być rozpatrywane łącznie z wykonaniem obowiązku dalszego, czyli uiszczenia opłaty. Zatem prawidłowe wykonanie obowiązku polegającego na uiszczeniu opłaty można uznać za czynność konwalidującą niewykonanie obowiązku pierwotnego.
Zdaniem organu odwoławczego, jeżeli przedsiębiorca dokonał prawidłowego wyliczenia należnej opłaty oraz wniósł ją w terminie na właściwy rachunek, nie zachodzi przesłanka wygaśnięcia zezwolenia, o której mowa w art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Nie zgadzając sie z decyzją Kolegium Prokurator Okręgowy w Gliwicach złożył na nią skargę do WSA W Gliwicach. Skarżący zarzucił organowi:
- naruszenie przepisu prawa materialnego, a to art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnej wykładni wynikającej z niezasadnego przyjęcia, iż skutek określony w powołanym przepisie następuje wyłącznie w przypadku nieuiszczenia opłaty, a zatem nie następuje wtedy, gdy opłatę uiszczono, ale nie złożono oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4 ww. ustawy,
- naruszenie przepisu prawa procesowego, a to art. 138 § 2 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dowolne uznanie, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający i uzasadnia przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji, podczas gdy takie okoliczności nie zachodziły, a obowiązkiem organu odwoławczego było wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
W skardze Prokurartor wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz odstąpienie od obciążania prokuratury kosztami postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7 cyt. wyżej aktu prawnego.
Zdaniem skarżącego oznacza to, że niewykonanie obowiązku wynikającego z art. 111 ust. 4 lub z art. 111 ust. 2 i 5 oraz art. 111 ust. 7 ww. ustawy nakłada na organ administracji obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. Skarżący dodał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że przedsiębiorca nie złożył oświadczenia w terminie ustawowym, to jest do dnia 31 stycznia 2011 roku.
Skarżący wskazał, że w art. 18 ust. 12 pkt 5 ww. ustawy terminy zaliczane są do terminów prawa materialnego, do których nie stosuje się przepisu art. 57 i nast. K.p.a, odnoszących się do terminów prawa procesowego. Termin prawa materialnego oznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku prawnego. Termin prawa procesowego oznacza okres przewidziany do dokonania określonej czynności procesowej przez podmioty postępowania administracyjnego.
Skarżący podkreślił, iż o charakterze terminu decyduje treść przepisu i wynikająca z niego funkcja, którą przepis ten powinien spełniać. Upływ terminu materialno - prawnego wywołuje, co do zasady, skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialno - prawnym, przy czym skutek prawny musi bezpośrednio wynikać z treści przepisu. Terminy materialno - prawne nie mogą podlegać przywróceniu podczas, gdy do terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym znajdują zastosowanie przepisy art. 58-59 kodeksu postępowania administracyjnego. Termin do złożenia oświadczenia jako termin prawa materialnego mógłby zostać przywrócony jedynie w przypadku, gdyby ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi taką możliwość przewidywała. Organy administracyjne, ani też sądy nie posiadają uprawnień do przywracania terminów prawa materialnego.
Prokurator podkreślił, iż w myśl art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy wskazanej wyżej, skutek w postaci wygaśnięcia konkretnego typu zezwolenia jest przewidzianą wprost przez prawo bezwarunkową i bezwzględną konsekwencją niedotrzymania terminów określonych w powołanym przepisie. Zapis ten sformułowany został w sposób jednoznaczny, poprzez kalendarzowe oznaczenie daty upływu oraz braku wskazania przez ustawodawcę jakichkolwiek odstępstw w tym zakresie.
Zdaniem skarżącego oświadczenie składane przez przedsiębiorcę służy nie tylko jako podstawa do wyliczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia, ale i celom kontrolnym, dla sprawdzenia przez organ prawidłowości wykonania obowiązku uiszczenia opłaty, zgodnie z faktycznie uzyskanym przez przedsiębiorcę dochodem oraz zgodności rodzaju sprzedawanego alkoholu z zakresem udzielonego zezwolenia. Wydając zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych organ pouczył przedsiębiorcę o skutkach prawnych nie złożenia oświadczenia lub niedokonania opłaty w terminach ustawowych, z którymi to przepisami przedsiębiorca powinien się zapoznać przed podjęciem działalności gospodarczej.
Skarżący nadmienił także, że decyzja o wygaśnięciu ma charakter deklaratoryjny, czyli stwierdzający określony skutek prawny przewidziany w przepisie ustawy, oznaczający wygaśnięcie przedmiotowych zezwoleń z mocy samego prawa. Bez znaczenia pozostaje fakt, czy opóźnienie w wykonaniu obowiązku przez przedsiębiorcę było spowodowane działaniem niezawinionym przez stronę oraz to, jakie były przyczyny zaistnienia opóźnienia.
Według skarżącego potwierdzeniem szczególnego charakteru przepisu art. 18 ust. 12 ust. 5 ustawy wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest zapis ust. 3 wymienionego przepisu, w którym wskazano, że przedsiębiorca, którego zezwolenie wygasło z powodu niezłożenia oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim lub niedokonania opłaty w wysokości i w terminach określonych w ustawie, może wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 6 miesięcy od dnia wydania decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.
Tak sformułowana norma wskazuje wg skarżącego na szczególną wagę jaką ustawodawca przypisuje naruszeniu obowiązków powołanego wyżej art. 18 ust. 12 pkt 5.
Skarżący wskazał, że zagadnieniem kluczowym na gruncie opisanej sprawy jest kwestia legalności dokonanego w postępowaniu administracyjnym stwierdzenia wygaśnięcia udzielonych przedsiębiorcy zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych wobec braku złożenia przez niego oświadczenia w terminie ustawowym. Ważność zezwolenia w każdym roku kalendarzowym uzależniona jest od spełnienia przez stronę określonych warunków, zgodnie z którymi przedsiębiorca prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych obowiązany jest do złożenia do dnia 31 stycznia pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzedzającym oraz wniesienia w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września opłaty na rachunek gminy, w kwocie ustalonej na podstawie złożonego oświadczenia. Niespełnienie tych warunków skutkuje wygaśnięciem posiadanego zezwolenia.
Skarżący wskazał, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, bowiem przedsiębiorca nie kwestionuje niewykonania w ustawowym terminie obowiązku, jednakże powołuje się na brak swej winy w uchybieniu dochowania terminu oraz na względy słuszności.
Przedstawiona w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego wykładnia analizowanego przepisu, iż skutek w nim określony następuje wyłącznie w przypadku nieuiszczenia opłaty, a zatem nie następuje wtedy, gdy opłatę uiszczono, ale nie złożono oświadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 4 wskazanego wcześniej aktu prawnego, jest zdaniem Prokuratora błędna. Stanowisko to prowadzi do wniosku, iż zapis ustawy wprowadzający funktor alternatywy nierozłącznej "lub" zastosowano w sposób odmienny niż powszechnie przyjęty w procesie tworzenia aktu normatywnego i jego wykładni. Praktyczny wymiar takiej wykładni może prowadzić do wyeliminowania obowiązku składania oświadczeń o wartości sprzedaży napojów alkoholowych nałożonego przez ustawodawcę we wskazanym przepisie.
Zdaniem skarżącego zapis ustawowy analizowanego przepisu sformułowano w sposób jednoznaczny, jasny, a jego znaczenie może zostać określone przy zastosowaniu wykładni językowej. Zbędnym jest, jak to uczynił organ odwoławczy, posłużenie się wykładnią celowościową. Korygowanie jednoznacznego ustawowego brzmienia przepisu nie może następować w fazie orzekania, a wyłącznie poprzez jego zmianę w trybie i na zasadach określonych odrębnymi przepisami prawa.
Skarżący podkreślił, że norma określająca zakres przedmiotowy analizowanego przepisu zbudowana jest w postaci wyrażenia składającego się z dwóch części połączonych spójnikiem "lub". Wskazany funktor alternatywy nierozłącznej oznacza zdaniem skarżącego, że ustawodawca określa dwie równorzędne przesłanki, przy czym nie spełnienie chociażby jednej z nich (jak również obu przesłanek łącznie) prowadzi do skutku określonego ustawą, to jest do wygaśnięcia zezwoleń.
Skarżący dodał, że przy określaniu znaczenia i zakresu wyrażeń języka prawnego zawartego w określonej normie prawnej należy kierować się naczelną zasadą clara non sunt interpretanda, zgodnie z którą to co jest zrozumiałe i jasne przy zastosowaniu wykładni językowej nie wymaga dalszej interpretacji w oparciu o zasady wykładni systemowej czy celowościowej. Kolejność posługiwania się poszczególnymi rodzajami wykładni prawa jest ściśle określona, a stosowanie innych wykładni, poza językową, uzasadnione może być tylko tym, jeżeli ta wykładnia okazałaby się niewystarczająca.
W opisanej sprawie takie okoliczności zdaniem skarżącego nie zachodzą, co uzasadnia wniosek, iż organ odwoławczy dokonał niewłaściwej wykładni prawa materialnego. Skutkiem tego naruszenia wydając decyzję kasacyjną wymieniony organ dowolnie przyjął, iż zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający, a uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości uzasadnione jest koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO stwierdziło, że podniesione w skardze zarzuty nie są uzasadnione. Kolegium podtrzymało przyjęte w zaskarżonej decyzji stanowisko o potrzebie funkcjonalnego ujęcia przepisu art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czyli konieczności uwzględnienia celu składanego oświadczenia w aspekcie obowiązku dokonania opłaty za korzystanie z zezwolenia. Zdaniem organu skoro złożenie wskazanego oświadczenia nie ma odrębnego przeznaczenia, tj. oderwanego od opłaty, lecz służy wyłącznie do obliczania opłaty, to należy obowiązek złożenia oświadczenia uznać za pierwotny i pomocniczy w stosunku do obowiązku dalszego i podstawowego, czyli uiszczenia opłaty. Zdaniem Kolegium, z uwagi na "wartości" wskazanych obowiązków, niewykonanie pierwszego z nich w sytuacji wykonania drugiego nie może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia skutku wygaśnięcia zezwolenia. Zastosowanie dotkliwej konsekwencji w postaci wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych trudno uznać wg organu za adekwatną w sytuacji niewykonania obowiązku o charakterze pomocniczym.
W związku z drugim zarzutem skargi Kolegium wskazało, że ustalenie poprawności wyliczenia przez przedsiębiorcę wysokości opłaty za korzystanie z zezwolenia miało w rozpatrywanej sprawie znaczenie podstawowe. Ze względu na taki charakter koniecznych ustaleń Kolegium podjęło w sprawie klasyczną decyzję kasacyjną, a nie reformacyjną czy umarzającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa.
Pozostaje bezspornym na gruncie sprawy, że skarżący legitymował się zezwoleniem nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa, nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 4,5% do 18 % i nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% alkoholu w miejscu sprzedaży w [...] przy ul [...] i objęty był obowiązkiem złożenia, do dnia 31 stycznia 2011r. pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych i obowiązkiem uiszczenia na rzecz gminy opłaty za korzystanie z tych zezwoleń.
Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta G. stwierdził wygaśnięcie zezwoleń wydanych dla [...] T. R. na sprzedaż w/w napojów alkoholowych gdyż stwierdził, iż zaszły w sprawie przesłanki z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi "Sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym".
W myśl zaś art. 18 ust. 12 pkt 5 w/w ustawy "Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, wygasa w przypadku: niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7." Istotą tej regulacji jest okoliczność, że wygaśnięcie zezwolenia następuje w sytuacji zaistnienia zdarzeń w regulacji tej wymienionych to jest: -niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, w/w ustawy a zgodnie z którym to " Przedsiębiorcy, prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych w roku poprzednim, są obowiązani do złożenia, do dnia 31 stycznia, pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim" lub,
- niedokonania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18 w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 i w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7.
Uwzględniając zasady prawodawstwa, zgodnie z którymi to w pierwszej kolejności należy stosować wykładnię literalną, albowiem literalne brzmienie przepisu wyznacza zakres praw i obowiązków stron stwierdzić trzeba, wbrew argumentacji organu odwoławczego o potrzebie konieczności zastosowania w sprawie wykładni funkcjonalnej, iż przepis art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przewiduje – w razie niespełnienia jednej z dwóch przesłanek o których mowa w tej regulacji bezwzględny obowiązek stwierdzenia przez organ wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych.
W ocenie Sądu ustawodawca nie przewidział w kwestii wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych możliwości orzekania na zasadzie uznania administracyjnego. W sytuacji ziszczenia się którejkolwiek z przesłanek wygaśnięcia zezwolenia organ ma obowiązek wydać decyzję o wygaśnięciu zezwolenia.
W tej sytuacji, gdy zachowanie strony, która wprawdzie dokonała wpłaty I raty opłaty rocznej, jednak nie złożyła oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych za [...] r. musiało skutkować wydaniem przez organ decyzji o wygaśnięciu zezwoleń udzielonych na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie "A" w G. przy ulicy [...].
W tej sytuacji nieprawidłową jest decyzja SKO w K. uchylająca decyzję organu I instancji w trybie art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd w całości podziela zarzuty skargowe co do nieprawidłowości w działaniu organu odwoławczego.
Zdaniem Sądu stanowisko SKO o potrzebie funkcjonalnego ujęcia przepisu art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, czyli konieczności uwzględnienia celu składanego oświadczenia w aspekcie obowiązku dokonania opłaty za korzystanie z zezwolenia nie jest prawidłowe. Powołana regulacja art. 18 ust. 12 pkt 5 w/w ustawy jest jednoznaczna w swym brzmieniu a nie wypełnienie obowiązków w niej wskazanych powoduje skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 816/10 stwierdził "Nałożenie przez przedsiębiorcę do 31 stycznia pisemnego oświadczenia o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim powoduje bezwzględny obowiązek stwierdzenia przez organ wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych". Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten w całości akceptuje.
Wobec powyższego za słuszne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego art. 138 § 2 k.p.a. jak i prawa materialnego art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Stąd z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
W ponownym postępowaniu odwoławczym obowiązkiem organu będzie wydanie decyzji odwoławczej z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło