III SA/Gl 1238/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S.; A Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w zakresie wniosku Sp. z o.o. A we W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi pełnomocnik Spółki zamieścił dodatkowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wymierzającej karę pieniężną w kwocie [...] zł. W jego uzasadnieniu podniósł, że działalność w zakresie urządzania [...] na automatach o niskich wygranych stanowi główne źródło dochodów, które umożliwia Spółce nieprzerwane funkcjonowanie. Ponieważ jej sytuacja finansowa nie jest stabilna, nawet stosunkowo "nieznaczna" kara finansowa może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności, czyli przyczynić się do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem takiego uszczerbku (w tym przypadku o charakterze majątkowym), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Tym bardziej, że wobec skarżącej Spółki toczy się równolegle siedem analogicznych postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, a łączna kwota kar wynosi [...]zł. Ponadto wszczęto 427 dodatkowych postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej, a organy celne podjęły już określone czynności w celu wyegzekwowania nałożonych kar. Zachodzi zatem uzasadniona obawa spowodowania szkody, której skutki będą niemożliwe do odwrócenia w sytuacji gdy wydanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście nastąpiło z naruszeniem prawa, w tym prawa europejskiego, na co wskazano w treści złożonej skargi. Końcowo pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów obrazujących stan finansowy skarżącej Spółki, które do skargi nie zostały dołączone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.– dalej jako p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a.). W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może bowiem nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa przy tym na wnioskodawcy, który powinien wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienia NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10 oraz z dnia 17 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 595/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy w tym miejscu zauważyć, że szkoda, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie, to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide: postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W rozpoznawanej sprawie te nie zostały zdaniem Sądu wskazane. Choć w argumentacji wniosku podano, że Spółka może utracić płynność finansową, gdyż w stosunku do niej toczy się 427 postępowań w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych, a nadto, że wszczęto względem skarżącej postępowanie egzekucyjne, to na poparcie tych twierdzeń nie przedstawiła jakiejkolwiek dokumentacji. Nie można było zatem rzetelnie ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji - nawet w kontekście wysokości już wymierzonych lub potencjalnie grożących Spółce innych kar pieniężnych - może prowadzić do wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą przecież stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (vide: postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1099/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie uszczuplenie majątku na skutek zapłaty nałożonej kary pieniężnej nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OZ 737/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji uiszczone kwoty podlegać będą zwrotowi (vide: postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 684/13, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". Podobnie subiektywne przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Kontroli zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia, a zatem prawidłowości zastosowania przez organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero na rozprawie. Dlatego też powoływanie się na tą okoliczność na tym etapie sprawy uznać należało za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że skarżąca Spółka, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nie uprawdopodobniła, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. Nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów źródłowych wskazujących na jej stan majątkowy i zdolności płatnicze. Tymczasem weryfikacja tego, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącej, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź powodując trudne do odwrócenia skutki, musi się odbyć z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, kwotach posiadanych wierzytelności, wysokości uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków. Takich pełnych danych Spółka nie przedłożyła, a jej twierdzenia o niestabilnej sytuacji finansowej i o tym, że nawet stosunkowo nieznaczna kara finansowa, może prowadzić do zachwiania tej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie gospodarczej aktywności, są gołosłowne. Nie można bowiem zweryfikować, czy rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją (i innymi decyzjami), a co się z tym wiąże, że wykonanie tej decyzji prowadziłoby do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GZ 639/15, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też Sąd w składzie tu orzekającym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.