III SA/Gl 124/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-25
Skład orzekający: Małgorzata Herman, Beata Machcińska, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel zatrudniony w młodzieżowym domu kultury, prowadzący zajęcia z gry na instrumencie i zespołu muzycznego, który ukończył studia pierwszego stopnia, spełnia wymogi kwalifikacyjne do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, jeśli przepisy wymagają ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich?Ratio decidendi
Nauczyciel zatrudniony w młodzieżowym domu kultury, który jest placówką oświatowo-wychowawczą, a nie szkołą, nie może skorzystać z przepisów przewidujących wyjątki od wymogu ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, nawet jeśli prowadzi zajęcia artystyczne. Przepisy te dotyczą nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach lub osób, które rozpoczęły studia przed określonym terminem. Ponieważ skarżący nie spełnia tych wymogów, organ prawidłowo odmówił mu nadania stopnia nauczyciela mianowanego.Stan faktyczny
Skarżący, M. W., złożył wniosek o nadanie stopnia nauczyciela mianowanego. Organ pierwszej instancji odmówił nadania stopnia, uznając, że skarżący nie posiada wymaganych kwalifikacji, tj. ukończonych studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, po przeprowadzeniu dodatkowych czynności wyjaśniających, w tym zapytania do uczelni i pełnomocnika skarżącego. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia 29 listopada 2024 r. nr ST.580.3.2024 w przedmiocie odmowy nadania stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę.
M. W. (dalej określany jako skarżący lub wnioskodawca) pismem datowanym na 3 stycznia 2025 r. wniósł skargę do WSA w Gliwicach na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty (dalej określanego jako organ odwoławczy) z 29 listopada 2024 r. nr [...].
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej określanego jako organ pierwszej instancji) z 30 sierpnia 2024 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572.; dalej k.p.a.) w związku z art. 9b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2021 r. poz. 1762 oraz z 2022 r. poz. 935,1116,1700,1730; dalej Karta Nauczyciela) w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1730 ze zm.).
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy. Podniósł, że skarżący zatrudniony jako nauczyciel Powiatowego Młodzieżowego Domu Kultury w B. 25 czerwca 2024 r. złożył do organu pierwszej instancji wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego dołączając do wniosku dokumentację tj. poświadczone przez dyrektora Powiatowego Młodzieżowego Domu Kultury w B. kopie: dyplomu ukończenia studiów w Akademii Muzycznej im. [...] w K. (dalej określanej jako Akademia Muzyczna) - Wydział Kompozycji, Interpretacji, Edukacji i Jazzu (forma studiów: stacjonarne; kierunek studiów: Jazz i muzyka estradowa; specjalność: instrumentalistyka jazzowa - saksofon), wraz z suplementem do dyplomu; aktu nadania wnioskodawcy stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z 10 lipca 2020 r. wraz z uzasadnieniem; sprawozdania wnioskodawcy z realizacji planu rozwoju zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego; oceny dorobku zawodowego wnioskodawcy z 12 czerwca 2024 r. w ramach zatrudnienia w Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury w B. na stanowisku: nauczyciela gry na instrumentach oraz prowadzącego zespół muzyczny za okres stażu na stopień nauczyciela mianowanego odbytego w wymiarze 1 roku 9 miesięcy. Do wniosku skarżący dołączył również zaświadczenie dyrektora Powiatowego Młodzieżowego Domu Kultury w B. z 21 czerwca 2024 r., z którego wynika, że odbył staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze 1 roku i 9 miesięcy, tj. od 1 września 2022 r. do 31 maja 2024 r., a w okresie stażu prowadził zajęcia nauki gry na instrumentach oraz zespołu muzycznego w wymiarze 16/18 od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r. oraz w wymiarze 17/18 od 1 września 2023 r. do 31 maja 2024 r. Z zaświadczenia wynika również, że wnioskodawca w dniu jego wydania, tj. 21 czerwca 2024 r. był zatrudniony w takim samym wymiarze jak w drugim roku odbywania stażu, prowadząc te same zajęcia. Z przedłożonego zaświadczenia wynika także, że plan rozwoju zawodowego wnioskodawcy w związku z realizowanym przez niego stażem na stopień nauczyciela mianowanego został zatwierdzony 8 września 2022 r., a sprawozdanie z jego realizacji zostało przez stronę złożone 6 czerwca 2024 r.
Organ I instancji 2 lipca 2024 r. dokonał analizy formalnej złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji i uznał, że dokumentacja ta spełnia wymogi formalne. Następnie uchwałą Zarządu Powiatu [...] z dnia 26 lipca 2024 r. nr [...] została powołana komisja egzaminacyjna. Pismem z 26 lipca 2024 r. przewodnicząca komisji egzaminacyjnej zawiadomiła skarżącego o terminie egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego. Z dołączonego protokołu z posiedzenia komisji egzaminacyjnej przeprowadzonego 20 sierpnia 2024 r. wynika, że wnioskodawca zdał egzamin na stopień nauczyciela mianowanego, przy czym w trakcie egzaminu komisja egzaminacyjna poddała szczegółowej analizie kwalifikacje nauczyciela, w wyniku której stwierdzono, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 1289 ze zm., dalej rozporządzenie kwalifikacyjne) nie ma on kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela w Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury w B. W aktach sprawy znajduje się również dokument podpisany przez Naczelnika Wydziału Oświaty w Starostwie Powiatowym w B. - Arkusz - II analizy formalnej przeprowadzonej w dniu posiedzenia komisji egzaminacyjnej, w którym odnotowano, że wnioskodawca nie posiada kwalifikacji do zajmowanego stanowiska, ponieważ nie ukończył studiów drugiego stopnia.
Pismem z 20 sierpnia 2024 r. organ pierwszej instancji poinformował skarżącego o przysługującym mu prawie wglądu do akt sprawy oraz możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do materiałów zebranych w postępowaniu egzaminacyjnym o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, wypełniając tym samym obowiązek wynikający z przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał
W tym stanie rzeczy decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. [...] organ pierwszej instancji odmówił wnioskodawcy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podważył kwalifikacje skarżącego do zajmowania stanowiska nauczyciela gry na instrumentach oraz prowadzącego zespół muzyczny w placówce oświatowo-wychowawczej jaką jest Powiatowy Młodzieżowy Dom Kultury w B. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 9b ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o zmianie Karty Nauczyciela, które precyzują, że jednym z warunków nadania nauczycielowi kontraktowemu stopnia nauczyciela mianowanego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 i 3. W kolejnej części uzasadnienia przytoczono przepisy art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia kwalifikacyjnego stanowiących podstawę prawną oceny kwalifikacji wnioskodawcy do zajmowania stanowiska nauczyciela gry na instrumentach oraz prowadzącego zespół muzyczny w placówce oświatowo wychowawczej.
W ocenie organu pierwszej instancji skarżący nie spełnia wszystkich warunków określonych w art. 9b ust. 1 pkt 2 Karty Nauczyciela, niezbędnych do nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a odbyty przez niego staż zrealizowany został z naruszeniem dyspozycji art. 9b ust. 1 pkt 1 Karta Nauczyciela. Wobec powyższego organ pierwszej instancji w drodze decyzji administracyjnej odmówił wnioskodawcy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Z zachowaniem ustawowego terminu wnioskodawca działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, złożył odwołanie wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na treść wydanej decyzji, a mianowicie niewłaściwe zastosowanie art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela (w brzmieniu sprzed 1 września 2022r.) poprzez uznanie, że wnioskodawca nie spełnia wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego; niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 i ust. 2 Karty Nauczyciela w zw. z § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2020 r., poz. 2200), w brzmieniu sprzed 1 września 2022 r. poprzez uznanie, że w stosunku do odwołującego występuje obowiązek posiadania wykształcenia w postaci ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wnioskodawcy wskazał, że organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie w oparciu o art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia kwalifikacyjnego uznając na ich podstawie, że skarżący nie spełnia kryterium posiadania wykształcenia obejmującego studia wyższe drugiego stopnia lub też studia jednolite magisterskie. Stwierdził, że należy zwrócić uwagę na dyspozycje § 3 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego zgodnie z którym kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkotach, o których mowa w ust. 1, posiada również osoba, która ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub studia pierwszego stopnia na kierunku, którego efekty uczenia się obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. W tym kontekście zwrócił uwagę, że wnioskodawca zatrudniony jest w Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury w B. będącym placówką oświatowo-wychowawczą i prowadzi zajęcia w ramach przedmiotów nauki gry na instrumencie oraz zespołu muzycznego. Dlatego za zasadny uznał wniosek, że właśnie ten przepis będzie mieć zastosowanie względem skarżącego.
Dalej pełnomocnik zauważył, że organ pierwszej instancji swoją decyzją uznał za bezprawny odbyty przez skarżącego staż zawodowy, który zgodnie z obowiązującymi przepisami podlegał zgłoszeniu i nadzorowi organu nadzoru pedagogicznego nad placówką zatrudniającą wnioskodawcę. Czynność taka stanowi naruszenie kompetencji wynikającej z art. 9h ust. 2 Karty Nauczyciela tj. uprawnienia organu nadzoru pedagogicznego, którym jest właściwy miejscowo kurator oświaty, do stwierdzenia nieważności czynności dokonanych niezgodnie z przepisami prawa w zakresie czynności dyrektora placówki oświatowej w ramach postępowania o awans zawodowy.
Decyzją z 29 listopada 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji z 30 sierpnia 2024 r. Przystępując do uzasadnienia swojego stanowiska w pierwszej kolejności przedstawił analizę prawną. W tych z kolei ramach podniósł, że jednym z warunków koniecznych nadania kolejnego stopnia awansu jest posiadanie przez nauczyciela wymaganych kwalifikacji. Nauczyciel ubiegający się o awans musi posiadać wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyć zakład kształcenia nauczycieli i podjąć pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Dalej wskazał, że z uwagi na datę zatrudnienia skarżącego mają do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia kwalifikacyjnego. Następnie organ odwoławczy przeanalizował status młodzieżowego domu kultury zatrudniającego wnioskodawcę. Powołując się na obowiązujące przepisy oraz statut przedmiotowej jednostki podniósł, że jest on placówką oświatowo-wychowawczą.
W toku postępowania organ odwoławczy stwierdził, że weryfikacja spornej decyzji wymaga podjęcia czynności w celu zgromadzenia materiału dowodowego w sposób pełny, wszechstronny, bowiem materiał dowodowy zgromadzony na tym etapie został uznany za niewystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Dlatego też w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zwrócił się pismem z 11 października 2024 r. do Rektora Akademii Muzycznej z prośbą o wskazanie przepisów prawa, na podstawie których prowadzone były ukończone przez wnioskodawcę studia pierwszego stopnia na Wydziale Kompozycji, Interpretacji, Edukacji i Jazzu tej uczelni. Pismem z 17 października 2024 r. Rektor Akademii Muzycznej wyjaśnił, że wnioskodawca ma stosowne przygotowanie pedagogiczne i powołał stosowne przepisy. Organ odwoławczy zwrócił wszelako uwagę, że kwestia posiadania przez wnioskodawcę przygotowania pedagogicznego nie budziła jego wątpliwości i nie była przedmiotem pytania. Dlatego też ponownie zwrócił się do Rektora Akademii Muzycznej z pytaniem, czy studia pierwszego stopnia ukończone przez wnioskodawcę były prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. poz. 131, dalej rozporządzenie 2012). 24 października 2024 r. wpłynęła do organu sprawującego nadzór pedagogiczny odpowiedź na powyższe zapytanie, z której wynika, iż uzyskane przez skarżącego przygotowanie pedagogiczne podczas studiów pierwszego stopnia na kierunku jazz i muzyka estradowa w Akademii Muzycznej prowadzącej kształcenie w dziedzinie sztuki, nie było prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela.
f
Organ odwoławczy zwrócił się także do pełnomocnika wnioskodawcy o wskazanie dokładnej daty rozpoczęcia przez skarżącego studiów pierwszego stopnia w Akademii Muzycznej. 13 listopada 2024 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo pełnomocnika, z którego wynika, że skarżący rozpoczął ww. studia pierwszego stopnia z dniem 1 października 2014 r. W celu uzyskania pewności co do stanu faktycznego w niniejszej sprawie, pismem z 15 listopada 2024 r. organ odwoławczy wystosował do pełnomocnika skarżącego również prośbę o udzielenie informacji czy wnioskodawca posiada tytuł zawodowy magistra. 22 listopada 2024 r. wpłynęło pismo pełnomocnika informujące, że skarżący nie ukończył studiów drugiego stopnia, ani też jednolitych studiów magisterskich.
Za niewątpliwe, w oparciu o akta sprawy organ odwoławczy uznał następujące okoliczności – rozpoczęcie przez wnioskodawcę studiów I stopnia 1 października 2014 r., ich ukończenie wraz ze zdobyciem tytułu licencjata 1 czerwca 2017 r., posiadanie przez wnioskodawcę przygotowania pedagogicznego oraz, że nie legitymuje się dyplomem magistra. W zakresie tej ostatniej kwestii organ odwoławczy powołał się na dwa dokumenty - jednoznaczną w tym zakresie odpowiedź pełnomocnika wnioskodawcy oraz odwołanie, z powołaniem się na § 3 ust. 2 rozporządzenia odnoszący się do nauczycieli teoretycznych przedmiotów zawodowych, od których nie wymaga się ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, który w ocenie pełnomocnika winien mieć zastosowanie w przypadku oceny kwalifikacji wnioskodawcy zatrudnionego na stanowisku nauczyciela gry na instrumentach oraz prowadzącego zespół muzyczny w Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury. Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska podkreślając, że młodzieżowy dom kultury nie jest szkołą kształcącą w zawodzie.
Odnosząc się z kolei do sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego organ odwoławczy podniósł, że skarżący został zatrudniony w placówce oświatowo-wychowawczej z naruszeniem art. 10 Karty Nauczyciela, t.j pomimo braku stosownych kwalifikacji. Organ odwoławczy przyznał, że wnioskodawca zrealizował staż na nauczyciela mianowanego, ale stwierdził, że staż ten rozpoczął się wadliwie z uwagi na fakt, że odwołujący nie legitymował się wówczas dyplomem ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Wyjaśnił przy tym, że żaden przepis prawa nie nakłada na dyrektora przedszkola, szkoły lub placówki obowiązku zawiadomienia właściwego kuratora oświaty o fakcie rozpoczęcia przez nauczyciela stażu na kolejny stopień awansu zawodowego. Podkreślił, że kurator oświaty na mocy art. 9h ust. 1 Karty Nauczyciela sprawuje nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielowi stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół, organy prowadzące szkoły oraz komisje kwalifikacyjne lub egzaminacyjne dla nauczycieli ubiegających się o kolejny stopień awansu zawodowego. W przypadku gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny uzna, że czynności, o których wyżej mowa zostały podjęte z naruszeniem przepisów Karty Nauczyciela, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów o zasadach odbywania stażu, rodzaju dokumentacji załączonej do wniosku nauczyciela o postępowanie kwalifikacyjne lub egzaminacyjne, w zakresie wymagań kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych, trybu i zasad działania komisji, zgodnie z dyspozycją przewidzianą w ust. 2 art. 9h Karty Nauczyciela, organ ten uprawniony jest wówczas do stwierdzenia nieważności tych czynności w drodze decyzji administracyjnej. Wskazał jednak, że postępowanie nadzorcze mające podstawę w przywołanym wyżej art. 9h ust 2 Karty Nauczyciela jest postępowaniem szczególnym, odrębnym zarówno od dwuinstancyjnego postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego, jak i trybu nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznych przewidzianego w art. 156 k.p.a. i może być przeprowadzone jedynie do momentu wydania przez organ decyzji deklaratoryjnej dotyczącej nadania bądź odmowy nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. Skoro zatem w sprawie wydano decyzję w przedmiocie odmowy nadania stopnia nauczyciela mianowanego, wobec której strona wniosła środek odwoławczy, to kurator oświaty nie powinien dążyć do unieważnienia poszczególnych czynności podjętych przez dyrektora szkoły związanych z ubieganiem się przez nauczyciela o stopień nauczyciela mianowanego.
Decyzja organu odwoławczego z 29 listopada 2024 r. stała się przedmiotem skargi wnioskodawcy reprezentowanego w dalszym ciągu przez profesjonalnego pełnomocnika do WSA w Gliwicach . W treści skargi zawarte zostały zarzuty:
-naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące ustaleniem stanu faktycznego sprawy z pominięciem zasady prawdy obiektywnej i nie ustaleniem stanu faktycznego odpowiadającego rzeczywistości,
-naruszenia przepisów postępowania tj. art. 77 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiorczej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niezebraniem materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
-naruszenia przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące dokonaniem wybiórczej i dowolniej oceny materiału dowodowego, art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela (w brzmieniu z przed 1 września 2022r.) poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego,
-niewłaściwego zastosowania art. 9 ust 1 i ust. 2 Karty Nauczyciela w zw. z § 3 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego (błędnie podano tu datę i numer publikacji w Dzienniku Ustaw) poprzez uznanie, że w stosunku do Odwołującego występuje obowiązek posiadania wykształcenia w postaci ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.
W uzasadnieniu skargi jej autor podkreślił, że wnioskodawca w toku całego procesu awansu zawodowego działał zgodnie z obowiązującymi przepisami i w zaufaniu do organów publicznych sprawujących nadzór nad prowadzeniem tego postępowania. Podtrzymał swoją, wyrażoną w odwołaniu, opinię, że skarżący zatrudniony jest w Powiatowym Młodzieżowym Domu Kultury w B. będącym placówką oświatowo-wychowawczą i prowadzi zajęcia w ramach przedmiotów nauka gry na instrumencie oraz zespołu muzycznego, należy przyjąć, że właśnie ten przepis będzie mieć zastosowanie względem niego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniejszą argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie z którą sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przystępując do oceny wniesionej skargi w pierwszej kolejności należy określić istotę sporu między stronami. W tym wypadku bezsporne są następujące kwestie:
-ukończenie przez skarżącego studiów I stopnia w Akademii Muzycznej i brak tytułu magistra,
-osiągnięcie przez niego stopnia awansowego nauczyciela kontraktowego,
-jego zatrudnienie w powiatowym młodzieżowym domu kultury w charakterze nauczyciela gry na saksofonie oraz gry w zespole,
-odbycie wymaganego stażu do ubiegania się o awans na stanowisko nauczyciela mianowanego,
-złożenie egzaminu na nauczyciela mianowanego z wynikiem pozytywnym.
Spór natomiast sprowadza się do tego czy skarżący posiada kwalifikacje do pracy w charakterze nauczyciela. W tym wypadku przedmiotem kontroli Sądu jest, co należy podkreślić, wyłącznie decyzja o odmowie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego.
Pierwszy i podstawowy zarzut dotyczy naruszenia art. 9b ust.1 pkt 1 Karty Nauczyciela w brzemieniu obowiązującym przed 1 września 2022 r. Przepis ten stanowi, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 3, odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1-3, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 5a, oraz w przypadku nauczyciela stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie; w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną; w przypadku nauczyciela mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Tu należy zaznaczyć, że ta druga sytuacja w wypadku skarżącego nie występuje, to znaczy do pracy na jego stanowisku wymagane jest wyższe wykształcenie. Przy czym należy podkreślić, że art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela ma charakter ogólny. Szczegółowe kwalifikacje zostały z mocy art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela delegowane ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania. Aktualnie obowiązującym aktem wykonawczym jest rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Ponieważ skarżący został zatrudniony przed wejściem w życie tego rozporządzenia, dlatego też zgodnie z § 37 rozporządzenia jego kwalifikacje winny być oceniane według przepisów obowiązujących w momencie jego zatrudnienia. Dlatego, co także nie podlegało sporowi, w sprawie znalazły zastosowanie przepisy rozporządzenia kwalifikacyjnego.
Skarżący zatrudniony jest w placówce oświatowo- wychowawczej. Ma wobec niego zastosowanie § 3 ust. 1 rozporządzenia wymagający do zajmowania stanowiska nauczyciela m. in. w takiej placówce studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich. Skarżący, co przyznał jego pełnomocnik, takich studiów nie skończył, natomiast zrealizował jedynie studia pierwszego stopnia i uzyskał tytuł licencjata. Zatem przewidzianych w tym przepisie kwalifikacji nie ma.
Rozporządzenie kwalifikacyjne przewiduje jednak wyjątki od tego wymogu. I tak zgodnie z § 3 ust. 2 kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych w szkołach, o których mowa w ust. 1, posiada również osoba, która ukończyła 1) studia pierwszego stopnia na kierunku (specjalności) zgodnym z nauczanym przedmiotem oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2) studia pierwszego stopnia na kierunku, którego efekty uczenia się, o których mowa w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, w zakresie wiedzy i umiejętności obejmują treści nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć, wskazane w podstawie programowej dla tego przedmiotu na odpowiednim etapie edukacyjnym, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne.
W tym miejscu zwrócić należy uwagę na różnice w treści § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego. Pierwszy z tych przepisów dotyczy osób zatrudnionych przez następujących podmioty oświatowe:
-placówki doskonalenia nauczycieli,-
poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne,
- biblioteki pedagogiczne,
-kolegia pracowników służb społecznych,
-szkoły policealne,
-licea ogólnokształcące,
-technika,
-branżowe szkoły II stopnia,
-branżowe szkoły I stopnia,
-gimnazja,
-placówki oświatowo-wychowawcze,
-placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania.
Z kolei § 3 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego odnosi się do konkretnej grupy nauczycieli spełniających dwa wymogi – uczących teoretycznych przedmiotów zawodowych oraz zatrudnionych w szkołach, o których mowa w ust. 1.
Należy w tym miejscu odwołać się do treści art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r., poz. 1043). Przepis ten określa system oświaty przez wskazanie podmiotów wchodzących w jego skład. I tak w pkt 2 przepis ten wymienia szkoły, które dzieli na podstawowe, ponadpodstawowe i artystyczne a w pkt 3 placówki oświatowo -wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w oparciu o przepisy statutu młodzieżowego domu kultury zatrudniającego skarżącego jest on placówką oświatowo – wychowawczą. Nie jest zatem szkołą. Skoro skarżący nie pracuje w szkole nie może skorzystać ze zwolnienia z wymogu ukończenia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.
Skarżący nie może być także uznany za nauczyciela teoretycznego przedmiotu zawodowego, gdyż prowadzenie tego typu zajęć nie mieści się w zakresie działania placówki oświatowo – wychowawczej. Zajęcia prowadzone przez skarżącego nie służą bowiem do zdobycia uprawnień do wykonywania określonego zawodu, ale mają na celu rozwinięcie umiejętności uczestników. Zatem § 3 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego nie ma wobec wnioskodawcy zastosowania. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego tak w odwołaniu jak i skardze stawia tezę przeciwną, ale w żadnym stopniu jej nie uzasadnił.
Inny wyjątek od wymogu posiadania ukończonych studiów II stopnia lub jednolitych studiów magisterskich przewiduje § 29 ust. 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego Zgodnie z nim kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjach, zasadniczych szkołach zawodowych, szkołach branżowych I stopnia, placówkach oświatowo-wychowawczych oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania posiadają również osoby, które ukończyły studia pierwszego stopnia prowadzone na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. poz. 131) oraz spełniają pozostałe wymagania kwalifikacyjne. Należy zwrócić uwagę, że rozporządzenie to weszło w życie 21 lutego 2012 r., a zatem aby osoba mogła skorzystać z tego przepisu winna co najmniej rozpocząć studia przed tą datą, lub też ukończyć takie studia, które pomimo wejścia w życie rozporządzenia dalej podlegały przepisom dotychczasowym. Skarżący nie spełnia pierwszego z tych warunków skoro rozpoczął studia w Akademii Muzycznej 1 października 2014 r. (organ odwoławczy błędnie przyjął datę 1 października 2017 r., ale z punktu widzenia rozstrzygnięcia błąd ten nie ma znaczenia), a z pisma rektora uczelni wynikało, że do studiów tych nie miały zastosowania przepisy obowiązujące przed wejściem w życie rozporządzenia z 17 stycznia 2012 r.
Skoro zatem skarżący nie spełnia wymogu nadania stopnia nauczyciela mianowanego określonego w art. 9b ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, tym samym organ odwoławczy nie naruszył tego przepisu, co czyni podstawowy zarzut skargi bezzasadnym. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że w momencie złożenia wniosku skarżący był już nauczycielem kontaktowym i spełnił pozostałe wymogi określone w tym przepisie. Należy bowiem zauważyć, że aby osiągnąć kolejny stopień awansu nauczyciel musi spełnić łącznie wszystkie wymogi określone w art. 9b ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, w tym posiadanie odpowiednich kwalifikacji. Co więcej ustawodawca zobowiązuje właściwe organy do badania tej kwestii przy nadawaniu każdego stopnia nauczyciela zawodowego; nie jest tak, że ustalenia poczynione w jednym postępowaniu awansowym są wiążące w kolejnych. Zatem braku stosownego wykształcenia skarżącego nie mógł konwalidować ani fakt wcześniejszego nadania stopnia nauczyciela kontraktowego (decyzją z 10 lipca 2020 r.) ani odbycie stażu w wymaganym wymiarze i złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym; zresztą zdarzenia te, jak wskazano powyżej mają charakter bezsporny. Należy zauważyć, że nadając skarżącemu stopień nauczyciela kontraktowego błędnie przyjęto posiadanie przezeń stosownych kwalifikacji a błąd ten nie był wynikiem celowego działania skarżącego. Należy raz jeszcze podkreślić, że w niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli Sądu była decyzja o odmowie nadania skarżącemu stopnia nauczyciela mianowanego.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów art.7, 77 i 80 k.p.a. Organy przeprowadziły bowiem szczegółowe postępowanie dowodowe, a dokonane na ich podstawie ustalenia mają charakter spójny i logiczny. Należy podkreślić, że organ odwoławczy stwierdził brak kwalifikacji u skarżącego po podjęciu szeregu czynności wyjaśniających, jak zwrócenie się z zapytaniem do rektora uczelni skończonej przez skarżącego i do jego pełnomocnika co do charakteru skończonych przez skarżącego. Oparł się zatem nie tylko na dokumentach dostarczonych przez skarżącego w postępowaniu awansowym ale również z własnej inicjatywy podjął czynności dowodowe potencjalnie na korzyść skarżącego, jednakże z negatywnym wynikiem. W tym zakresie zarzuty skargi uznać należy zatem niezasadne.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło